Як уладкаваны клубнічны бізнэс, хто найбольш на ягадах зарабляе і чаму іх часам выкідаюць

Кадры, ад якіх сэрца сціскаецца: фермер выкідае клубніцы. Скрынку за скрынкай — на ўзбочыну. Відэа хутка абляцела сацсеткі і падзяліла карыстальнікаў на тых, хто спачувае, і тых, хто шукае вінаватых. Але ісціна, як водзіцца, недзе пасярэдзіне.

6‑я гадзіна раніцы, рынак «Новы Лебядзіны», або, як яго называюць у народзе, «Табары». Сонца яшчэ не ўзышло, а жыццё тут ужо кіпіць. Збыць тавар, які хутка псуецца, едуць і дробныя фермеры, і буйныя гаспадаркі.

Большасць з тых, каго можна сустрэць на «Табарах», самі ягады вырошчваюць і прадаюць. Аднак ёсць і перакупшчыкі. Купляюць оптам па нізкай цане, а далей ужо накручваюць сваю.

Але і без пасярэднікаў многім фермерам не абысціся. Ім прасцей прадаць усё і адразу, хай і танней, чым стаяць на рынку ўвесь дзень.

Каб глыбей унікнуць, як уладкаваны клубнічны бізнэс, трэба ехаць у Брэсцкую вобласць — клубнічны рай Беларусі. Плантацыя «чырвонага золата» практычна ў кожным двары. Хтосьці вырошчвае для сябе, хтосьці на продаж. Мясцовы клубнічны рынак — галоўная пляцоўка для перакупаў. Атмасфера тут больш каларытная, чым на прысталічных «Табарах».

Адкрыты багажнік срэбранага «Опеля», побач скрынкі з клубніцамі. Адзін са скупшчыкаў прапануе добрую цану, да яго выстраілася цэлая чарга.

Клубніцы каштуюць, адбіраюць. Важныя памер, форма, смак і колер. І так, тут можна гандлявацца.

Купляюць за 6, а ў суседнім Пінску прадаюць за 10 і 12. І такое цэнаўтварэнне не ўсім па душы. Аляксандр Зорын, уладальнік асабістай падсобнай гаспадаркі, гаворыць:

«Яны вымушаныя, натуральна, здаваць гэтую ягаду на месцы альбо кудысьці падвозіць і прадаваць, таму што яму, умоўна, на наступны дзень зноў трэба яе выбіраць. Сабе яе таксама не пакінеш, бо гэта ў тым ліку заробкі. Таму яны прывозяць, і калі цана ўмоўна 4 рублі, ім нічога не застаецца рабіць, яны здаюць яе па 4 рублі».

А то і танней, калі ягады ўрадзілі. А яшчэ прывозяць жа і імпартныя. Адсюль і скачкі цэнаў. Мала клубніц — дрэнна, шмат — таксама дрэнна.

Максім Касовіч, уладальнік асабістай падсобнай гаспадаркі, тлумачыць:

«Калі сёння можна здаць клубніцы за 12—13 рублёў за кілаграм, заўтра будзе сонечнае надвор'е, усе кінуцца збіраць, і клубніцы можна будзе здаць за 3—5 рублёў максімум. А клубніцы адборныя, вялікія, і дзявацца няма куды, бо клубніцы — гэта не той тавар, які можа паляжаць».

У Максіма 30 сотак на два ўчасткі. Вырошчвае ў закрытым грунце. Шмат грошай ідзе менавіта на ўтрыманне. Таму з аптавікамі прынцыпова не працуе. Інакш нават выдаткі не адаб'еш. Выбарка да 500 кілаграмаў. Аб'ёмы, якія можна прадаць самастойна, таму ягад ніколі не застаецца.

«Кожны зарабляе так, як ён можа. Тут як бы крыўдна — не крыўдна, але паколькі мы зацікаўленыя прадаць яе за тую цану, якая магла б пакрыць і выдаткі вар'яцкія, якія мы сюды ўкладаем, мы стараемся яе рэалізаваць самі, то-бок працаваць на сваё імя».

І нават калі ягады злёгку страцілі таварны выгляд, не абавязкова іх выкідаць — можна здаць на перапрацоўку. Праўда, нарыхтоўшчыкі шмат не заплацяць — у найлепшым выпадку 1,5 рубля. Але гэта лепш, чым нічога.

А вось рознічная цана змяняецца ў залежнасці ад надвор'я і, адпаведна, ад аб'ёмаў даспявання. Мінімальны цэннік на мінскай Камароўцы ад 6 (зусім дробныя ягады) да 18 рублёў. Вось і адказ на пытанне, хто больш зарабляе. Купцы хоць і абураюцца, але бяруць.

Вырасціць клубніцы — гэта не пра «пасадзіў і забыўся». Гэта цяжкая праца, рызыка страціць усё праз вясновыя замаразкі і надзея, што чэрвень не будзе дажджлівым. А потым — сартаванне, упакоўка, перакупшчыкі, нацэнкі. І вось ужо на прылаўку цана ў разы вышэйшая, чым фермер атрымаў за сваю працу. Справядлівасць у гэтым ланцужку — паняцце расцяжнае. Ёсць толькі правілы рынку. І яны аднолькава б'юць па кашальках і тых, хто вырошчвае, і тых, хто купляе.

• 3
• 0
• 2
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0