За апошнія 75 гадоў больш за мільён старажытных артэфактаў вярнуліся ў краіны паходжання
За апошнія 75 гадоў краінам паходжання вярнулі больш за мільён старажытных артэфактаў агульным коштам каля 2 мільярдаў даляраў. Пра гэта паведамляе выданне Financial Times са спасылкай на звесткі платформы Museum of Looted Antiquities (MOLA).
MOLA — гэта праект амерыканскай некамерцыйнай даследчай арганізацыі Achilles Research Group. Платформа стварыла базу даных пра выпадкі вяртання культурных каштоўнасцяў музеямі, арт-дылерамі і прыватнымі калекцыянерамі. Паводле сабраных звестак, з 1950 па 2025 год было вернута 1,06 мільёна прадметаў агульным коштам не менш за 2 мільярды даляраў.
Дырэктар MOLA Джэйсан Фэлч адзначыў, што база даных павінна была зрабіць больш празрыстай сферу, у якой доўгі час не хапала сістэматызаванай інфармацыі. Паводле яго, раней былі вядомыя асобныя гучныя выпадкі вяртання культурных каштоўнасцяў, але ніхто не аб’ядноўваў іх у агульную карціну.
Як адзначае выданне, колькасць выпадкаў рэпатрыяцыі твораў мастацтва пачала расці ў сярэдзіне 1990‑х гадоў, а асабліва рэзкае павелічэнне назіраецца з 2020 года.
Паводле звестак MOLA, лідарам сярод краін, якія вярталі культурныя каштоўнасці, сталі ЗША: за разгляданы перыяд яны вярнулі ў агульным ліку 101 тысячу прадметаў.
Аднак даследчыца лічбавай спадчыны і кіраўніца праекта Digital Benin Эн Лютэр падкрэсліла, што нават мільён вернутых артэфактаў трэба разглядаць на фоне значна большай колькасці прадметаў, якія застаюцца ў музеях і прыватных калекцыях, нягледзячы на тое, што яны былі разрабаваныя або вывезеныя незаконна.
Сярод краін, якія дасягнулі найбольшых паказчыкаў у вяртанні старажытных прадметаў, — Егіпет, Італія і Саудаўская Аравія. Кожная з іх за перыяд, які ахоплівае даследаванне, вярнула больш за 30 тысяч артэфактаў.
Карціны з беларускай сядзібы Радзівілаў вярнулі, але ў Польшчу
У Нідэрландах знайшлі выкрадзены год таму з музея залаты дакійскі шлем — нацыянальную рэліквію Румыніі
У Польшчу з Германіі вярнуўся вывезены нацыстамі архіў з пячаткамі Вітаўта і Ягайлы
Ватыкан аддаў карэнным народам Канады іх каштоўнасці са сваіх музеяў
У Польшчу вярнуліся палотны з магнацкіх калекцый, вывезеныя ў час вайны. Сярод іх і копіі нясвіжскіх партрэтаў Радзівілаў
Суд у Амстэрдаме абавязаў крымскія музеі вярнуць Украіне золата скіфаў
Каментары