Capkała prapanavaŭ stvaryć Saviet narodnaha davieru — pratatyp budučaha parłamienta. Navošta biełarusam jašče adna arhanizacyja?
U apošnim intervju «Našaj Nivie» eks-kandydat u prezidenty Valeryj Capkała abiacaŭ, što chutka jaho kamanda prezientuje novuju inicyjatyvu. U vyniku była anansavanaje stvareńnie Savieta narodnaha davieru — orhana, jaki musić stać pratatypam budučaha parłamienta, pradstaŭlać biełaruski narod i sfarmavać pierachodny ŭrad. Ale ŭ čym tut navizna, kali ŭžo byli i jość Kaardynacyjnaja rada, NAU i, tym bolš, kamanda Śviatłany Cichanoŭskaj? Navošta biełarusam jašče adna dadatkovaja struktura? Spytali heta ŭ samoha Valeryja Capkały.
Ź niečakanaha ŭ inicyjatyvie Capkały — prapanova ŭvajści ŭ skład Savieta ŭsim byłym kandydatam u prezidenty, pačynajučy z 1994 hoda — ad Šuškieviča da Čeračnia, lidaram partyj.
Asobnym radkom ahučvajecca prapanova dałučycca da šerahaŭ kiraŭnikam niezaležnych abjadnańniaŭ rabočych, dziaržčynoŭnikam, jakija padali ŭ adstaŭku paśla pošnich vybaraŭ, lidaram mierkavańniaŭ, pradstaŭnikam roznych ruchaŭ kštałtu chakieraŭ i abjadnańnia eks-siłavikoŭ, a taksama žančynam, jakija niadaŭna «prajavili mužnaść i ździejśnili hierojski ŭčynak».
Siarod ich u tym liku biełaruski, jakija ciapier znachodziacca ŭ turmie (Maryja Kaleśnikava, Maryna Zołatava, Volha Załatar, Natalla Chierše).
«Naša Niva»: Navošta biełarusam jašče adna arhanizacyja? U čym adroźnieńnie Savieta narodnaha davieru ad taho, što my ŭžo majem?
VC: U novuju strukturu ŭsie ŭvojduć pa pryncypie raŭnapraŭja. Nie treba mieracca, u kaho bolš zasłuh, u kaho mienš, chto načalnik, a chto padnačaleny. U toj ža Kaardynacyjnaj Rady była nadstrojka ŭ vyhladzie prezidyŭma, što nahadvaje mnie KPSS-aŭskija časy.
Ale mnie padajecca, pakul nie pabudavanaja sistema ŭłady, treba ŭsio rabić na asnovie raŭnapraŭja. Što tyčycca NAU, to jaho pradstaŭniki robiać vielmi karysnyja rečy. I im my taksama prapanoŭvajem dałučycca da našaj inicyjatyvy. Naš Saviet — kudy bolš šyrokaja kaalicyja, i ŭ joj nie treba budzie padbudoŭvacca pad adnaho kiraŭnika. U hetym hałoŭnaje adroźnieńnie.
Heta nibyta stvareńnie mini-parłamienta, dzie mohuć być svaje kaalicyi, partyi. Tudy pavinny ŭvajści ŭsie, niezaležna ad taho, padabajucca jany adzin adnamu ci nie. Jany i buduć stvarać sistemu supraćvahi adzin dla adnaho, kab nie adbyłosia, jak z Kastryčnickaj revalucyjaj u 1917 hodzie, kali ŭładu zachapiła adna hrupiroŭka.
«NN»: Čamu nielha abjadnacca z kim-niebudź ź dziejsnych kamand, z toj ža Śviatłanaj Cichanoŭskaj, kab pracavać na ahulnuju dla ŭsich zadaču — dyjałoh, tranśfier ułady, vyzvaleńnie palitviaźniaŭ i novyja vybary?
VC: Uvieś šerah prapanavanych ludziej dla Savieta ŭjaŭlaje saboj kudy bolš šyrokuju demakratyčnuju kaalicyju. My ličym, što ŭ Biełarusi nie było svabodnych i spraviadlivych vybaraŭ. Jany nie adbylisia, bo vialikaja kolkaść ludziej nie mahła ŭ ich paŭdzielničać — heta i Mikałaj Statkievič, i Pavieł Sieviaryniec, i Siarhiej Cichanoŭski, i Viktar Babaryka.
Tamu i prapanoŭvajem prasoŭvać strukturu ź ludziej, a nie vyłučać asobnaha čałavieka, jaki vyjhraŭ ci nie vyjhraŭ vybary. My, naturalna, zahadzia ŭklučyli ŭ Saviet Śviatłanu Cichanoŭskuju, a taksama Siarhieja Čałaha, i Antona Matolku — heta blizkija da štaba Cichanoŭskaj ludzi, ale jany sami pa sabie źjaŭlajucca samastojnymi subjektami. Na moj pohlad, z takim padychodam my stvorym strukturu, ź jakoj buduć vieści pieramovy i jakuju buduć pryznavać u Rasii, i ŭ Biełarusi (u tym liku ŭ šerahu siłavikoŭ).
Śpis tych, chto padtrymaŭ inicyjatyvu, Valeryj Capkała abiacaŭ apublikavać asobna paźniej — paśla taho, jak budzie ustalavany kantakt z usimi, chto trapiŭ u pieršapačatkovy pieralik kandydataŭ.
Kamientary