Ad sačeńnia za top-mieniedžarami da pikantnych dram XIX stahodździa. Jak pracuje detektyŭnaje ahienctva «Reks» Alaksandra Azarava

«Biznes jość biznes»

U pačatku našaj razmovy my damovilisia, što hety artykuł budzie tolki pra biznes i my nie budziem zakranać pytańniaŭ i tem, źviazanych z palitykaj.

Pavodle słovaŭ Azarava, jon nie choča, kab pierad apisańniem jahonaj novaj spravy «zasunuli ŭvieś hety brud» z palityčnych razborak. «Biznes jość biznes».

Jon kaža, što siońnia skancentravany na svaim biznes-prajekcie: «My sami pracujem, sami zarablajem hrošy i ni ad kaho nie zaležym».

Što takoje ahienctva Reks

U sacsietkach ahienctva «Reks» publikujucca abjavy pra pasłuhi. Dyjapazon šyroki: ad pravierki kampanij i «siabroŭ vašych dziaciej» da pošuku infarmacyi ŭ archivach pa ŭsim Jeŭrasajuzie.

Nazva, jak pryznajecca zasnavalnik Alaksandr Azaraŭ, źjaviłasia spantanna, ale z dakładnym raźlikam na nastalhiju:

Pavialičyć

«Usie my ŭ dziacinstvie hladzieli sieryjał «Kamisar Reks» pra detektyvaŭ. Jon dahetul vielmi papularny, i, kaniečnie, takaja nazva ŭ hałavie zachavałasia, — raskazvaje Azaraŭ. — Kali dumali, jak nazvać, heta pieršaje, što pryjšło ŭ hałavu. Akramia taho niamieckaja aŭčarka ź sieryjała zaŭsiody vyklikała ŭ mianie pazityŭnyja emocyi. Ale ŭ nas napisańnie inšaje, praz «ks» na kancy».

«Heta adzinaje detektyŭnaje ahienctva, adkrytaje biełarusami, bolš takich nie isnuje, — padkreślivaje Azaraŭ. — Ja źjaŭlajusia siabram Polskaha tavarystva licenzavanych detektyvaŭ (PSLD). Licenzija dziejničaje na ŭsioj terytoryi Jeŭrasajuza. To-bok my možam pracavać u luboj krainie ES, treba tolki paviedamić miascovym śpiecsłužbam, kudy ty jedzieš, što ty budzieš pracavać tam u takim horadzie taki pieryjad».

«Biełaja raźviedka» i sačeńnie za dyrektarami

Hałoŭny kirunak pracy siońnia — dapamoha biznesu i OSINT, jaki pa-polsku nazyvajecca «biały wywiad» (biełaja raźviedka). Ahienctva ščylna supracoŭničaje z Nacyjanalnym rejestram daŭžnikoŭ Polščy (KRD).

«Jość šerah pradprymalnikaŭ, jakija adkryvajuć firmy, potym firma ŭvodzicca ŭ daŭhi, jany adkryvajuć novuju firmu, čystuju, i pracujuć pa-novamu, — tłumačyć machlarskija schiemy Azaraŭ. — My možam adsačyć hetyja suviazi i vyznačyć, što čałaviek źjaŭlajecca niadobrasumlennym pradprymalnikam. Kab toj, chto ŭnosić pieradapłatu, užo viedaŭ, što hety čałaviek moža nie vykanać svaje abaviazacielstvy».

Častymi zakazčykami vystupajuć zamiežnyja inviestary, jakija chočuć pravieryć ułasnych top-mieniedžaraŭ. Hałoŭny instrumient tut — prafiesijnaje vonkavaje nazirańnie.

Pavialičyć

«Zamiežnyja inviestary adkryli kampaniju ŭ inšaj krainie, naniali mieniedžaraŭ vyšejšaha źviana i chočuć pravieryć, ci adpaviadaje ich majomasny stan zarobku, — raskazvaje detektyŭ. — Na jakich mašynach jany jeździać, ci zarehistravanaja nieruchomaść na ich svajakach, jakija krainy naviedvajuć, jaki ład žyćcia viaduć. Moža, jon užyvaje narkotyki ci, moža, jon źjaŭlajecca niadobrasumlennym kiraŭnikom i źlivaje kankurentam infarmacyju pra svajo pradpryjemstva».

Šlubnyja kantrakty i sudy

Taksama ahienctva źbiraje dokazy dla sudoŭ pa hramadzianskich i kryminalnych spravach. «Naprykład, my možam zafiksavać u chodzie nazirańnia, što śviedka papiarednie sustrakajecca ź niejkaj zacikaŭlenaj asobaj, jakaja jaho padhavorvaje davać iłžyvyja pakazańni, — dzielicca praktykaj zasnavalnik «Reksa». — Rapart detektyva źjaŭlajecca mocnym dokazam dla suda».

Dalikatnyja siamiejnyja pytańni taksama ŭvachodziać u prajs. «U Polščy padpisvajuć šlubnyja damovy, i ŭ vypadku zdrady tam možna atrymać bolšuju častku majomaści, — kaža Azaraŭ. — Ludzi źviartajucca da detektyva, kab dakazać fakt zdrady, albo kab dakazać pry padziele dziaciej, što druhi bok vychoŭvaje ich nienaležnym čynam».

Usia praca viadziecca ŭ strohim pravavym poli Jeŭrasajuza. «Abaviazkova padpisańnie kantrakta. Tolki pa padpisanym kantrakcie detektyŭ maje prava źbirać asabistyja danyja ludziej, — kaža surazmoŭca. — Heta słužbovaja tajamnica, kanfidencyjalnaść. Ty sabraŭ infarmacyju, addaŭ zakazčyku, usio. Nielha jaje nidzie publikavać, zakazčyk sam vyrašaje, što ź joj rabić: zachavać dla siabie, źviarnucca ŭ palicyju, u sud ci apubličyć».

Rasstrelnyja śpisy KDB i tajamnicy archivaŭ

Druhi vialiki płast pracy — heta pošuk źnikłych ludziej i hienieałahičnyja daśledavańni. Kab čytać staryja dakumienty časoŭ Prusii ci Rasijskaj impieryi ŭ archivach Lublina, Varšavy ci Biełastoka, detektyvam davodzicca raźbirać teksty nie tolki na polskaj ci ruskaj, ale navat na łacinskaj movie.

Pavialičyć

Alaksandr Azaraŭ pryznajecca, što najbolš cikavaja infarmacyja chavajecca mienavita ŭ kryminalnych spravach i pratakołach dopytaŭ. Asablivuju kaštoŭnaść majuć dakumienty pa stalinskich represijach suprać palakaŭ u 1920-1930‑ch hadach, da jakich u Biełarusi siońnia dostupu faktyčna niama.

«Polšča hetyja spravy KDB častkova adskanavała, i jany zachoŭvajucca ŭ Varšavie, i ich možna pahladzieć, — raskazvaje jon. — A ŭ Biełarusi KDB ich nie daje. Tam dastać vielmi składana hetyja dakumienty, zakryvajuć proźviščy, šmat abmiežavańniaŭ… A tut u Polščy značna praściej. Jany dajuć usiu kryminalnuju spravu, jakuju možna całkam adźniać. I kali łaska — tam buduć danyja śviedak, jakija dali pakazańni suprać tvajho prodka, z-za jakich jon atrymaŭ vyšejšuju mieru pakarańnia».

«Niadaŭna ja šukaŭ prodkaŭ adnaho čałavieka, čyjho dziadulu ŭ 1940‑ch hadach vysłali ŭ Kałmykiju padčas repatryjacyi, i hetyja pošuki pryviali mianie ŭ viosku pad Hajnaŭkaj.

Ja znajšoŭ jaho svajakoŭ, vielmi haścinnych ludziej. Haspadar chaty — laśnik u Biełaviežskaj puščy. Akazałasia, što ŭ ich było siem bratoŭ, ale ŭ 1940‑ch tolki adzin ź ich skazaŭ, što jon biełarus, i jaho vysłali ŭ Kałmykiju, tady jak astatnija šeść nazvalisia palakami i zastalisia na radzimie. Choć sami siabie jany nazyvajuć nie biełarusami ci palakami, a «tutejšymi».

Hety vysłany brat byŭ źviazany z Armijaj Krajovaj i mieŭ za plačyma niamieckuju turmu, tamu, chutčej za ŭsio, śpiecyjalna nazvaŭsia biełarusam, kab jaho dobraachvotna vysłali padalej i kab savieckija ŭłady nie pasadzili jaho za kraty».

Alaksandru raskazvali, što niekatoryja nazvanyja «biełarusy» vyjazdžali ŭ vysyłku z cełymi vazami majomaści, z końmi i karovami, ale ŭ hołym kałmyckim stepie stračvali absalutna ŭsio i potym pryjazdžali adtul nazad užo hołyja i bosyja.

«U seksie jon jak źvier»: siamiejnyja dramy minułaha

Staryja dakumienty časta raskryvajuć historyi, vartyja ekranizacyi. Azaraŭ zhadvaje spravu, jakuju jon znajšoŭ u archivie Biełastockaha instytuta vysakarodnych dziaŭčat. Heta było prašeńnie ad spadčynnaj dvaranki Plavaki (imavierna, svajački znakamitaha ŭ Rasijskaj impieryi minskaha advakata Fiodara Plavaki):

«Jana apisvaje svajo harotnaje žyćcio: što muž joj zdradžvaje, bje, i što jon navat «u seksie jak źvier». To-bok lubić «zbačenski seks». U jaje tam vosiem dziaciej, jana ŭciakała praz akno… I jana prosić adnu z kniahiń, kab jaje dziaciej biaspłatna ŭziali na navučańnie, bo jana nie maje hrošaj na ich utrymańnie».

Azaraŭ kaža, što hetyja znachodki pakazvajuć, što sacyjalnyja lifty pracavali navat tady: dzieci vajskoŭcaŭ (naprykład, paranienych u Krymskuju vajnu) i źbiadniełych dvaran mahli vučycca za košt dziaržavy. Uraziŭ detektyva i tahačasny ŭzrovień adukavanaści moładzi.

«U Lublinie znajšoŭ atestat adnaho čałavieka, jaki ŭ himnazii vučyŭsia, za 1906 ci 1908 hod… Anhlijskaj nie było. Jany vučyli łacinskuju, hrečaskuju, francuzskuju i niamieckuju movy, — zachaplajecca Alaksandr. — Heta ludzi byli vielmi adukavanyja ŭ toj čas, kali čatyry movy viedali. Pryčym nie instytut, a himnazija!».

Jašče adna z historyj, jakaja ŭraziła Alaksandra, była napisanaja maładym chłopcam hadoŭ 18‑19 z Vałyni, jaki apynuŭsia ŭ Kijevie. U svaim liście jon piša, što ŭ 1915 hodzie, kali išła Pieršaja suśvietnaja vajna, jaho siamja razam ź inšymi biežancami vymušana była pajechać ratavacca ŭ bok Samary. Pa darozie niemcy zatrymali jaho maci i siaścior, adpraviŭšy ich u niejki łahier, ale jamu razam z baćkam, bratam i dziadźkam usio ž udałosia dajechać da Samary.

Pavialičyć

Na hetym trahiedyja siamji nie skončyłasia: baćka nieŭzabavie pamior, i chłopcy zastalisia sam-nasam sa svaim dziadźkam. Adnak rodny dziadźka prosta zdaŭ plamieńnikaŭ u dziciačy dom, zabraŭ usiu ich majomaść i źjechaŭ nazad na Vałyń. Nieŭzabavie pamior i brat chłopca, a jon zastaŭsia adzin.

Chłopiec źbieh z hetaha dziciačaha doma, samastojna dabraŭsia da Kijeva i ŭžo adtul napisaŭ u polski ŭrad, bo Vałyń tady adyšła pad uładu Polščy, z prośbaj viarnuć jaho dadomu.

Mienavita praca ź pieršakrynicami dazvalaje pa-sapraŭdnamu zrazumieć minułaje. «Adna sprava, što napisana ŭ padručnikach — dziaržava choča naviazać svoj pohlad na niejkija padziei, — reziumuje zasnavalnik ahienctva «Reks». — A kali ty akunaješsia ŭ hetyja dakumienty i niepasredna ich čytaješ, ty bačyš zusim inšaje».

• 9
• 2
• 4
• 2
• 0
• 1
• 0
• 0