Za Madura sačyli mikradrony pamieram z nasiakomaje?

Čas ad času ŭ miedyja ŭspłyvajuć historyi pra «mikradrony pamieram z kamara», jakija nibyta vykarystoŭvajucca ŭ śpiecapieracyjach i mohuć niezaŭvažna pranikać u pamiaškańni, vieści nazirańnie i navat dapamahać u zachopie važnych asob. Asabliva aktyŭna takija siužety źjaŭlajucca tady, kali havorka idzie pra zakrytyja apieracyi, dzie jość niedachop pravieranaj infarmacyi.

Naprykład, niekatoryja ŚMI, apisvajučy apieracyju pa zachopie vieniesuelskaha lidara Nikałasa Madura, zhadvali pra vykarystańnie «mikradronaŭ». Adnak sama pa sabie hetaja fraza moža aznačać vielmi roznyja rečy. Pad «mikradronami» časta razumiejuć jak sapraŭdy ekśpierymientalnyja pryłady z razmacham kryłaŭ usiaho niekalki santymietraŭ, tak i minijaciurnyja sieryjnyja bieśpiłotniki pamieram z dałoń — i heta važnaja roźnica.

RoboBee

Sapraŭdy, u ZŠA jość raspracoŭki mikradronaŭ pamieram z nasiakomaje. Adnym z samych znakavych prajektaŭ u hetaj śfiery źjaŭlajecca RoboBee, raspracavany ŭ łabaratoryi mikrarobatatechniki Harvardskaha ŭniviersiteta.

Pra jaho śviet daviedaŭsia ŭ 2013 hodzie. U kłasičnaj viersii RoboBee važyć kala 80 milihramaŭ, a razmach jaho kryłaŭ składaje prykładna 3 santymietry. Kryły robata vyrablenyja z tonkich vuhlarodnych vałoknaŭ i palimiernaj plonki; jany zdolnyja ździajśniać da 120 uzmachaŭ u siekundu, što dazvalaje aparatu zavisać u pavietry i vykonvać składanyja manieŭry.

Mahčymaści RoboBee pastupova pašyralisia: navukoŭcy navučyli jaho nyrać u vadu i płavać, vykarystoŭvajučy tyja ž kryły ŭ jakaści płaŭnikoŭ, a potym znoŭ uźlatać z vodnaj pavierchni, što raniej ličyłasia niemahčymym dla aparataŭ takoj masy z-za sił pavierchnievaha naciažeńnia.

Doŭhi čas adnym z hałoŭnych słabych miescaŭ robata było toje, što jon amal nie moh biaśpiečna pryziamlacca: navat lohkaje sutyknieńnie z pavierchniaj abo niaŭdałaja pasadka łamali dalikatnyja pryvady i kryły.

U 2025 hodzie harvardskija inžyniery prademanstravali važnaje ŭdaskanaleńnie — jany zabiaśpiečyli RoboBee doŭhimi hnutkimi «nahami», jak u kamara-daŭhanožki. Jany pracujuć jak amartyzatary, prymajučy pieršy ŭdar i stabilizujučy robata pry kantakcie z pavierchniaj. A abnoŭleny ałharytm kiravańnia zapavolvaje aparat pierad dotykam i zabiaśpiečvaje płaŭnaje pryziamleńnie.

Hetyja palapšeńni — krok da poŭnaj aŭtanomii RoboBee, jaki pakul padłučany da vonkavych sistem kiravańnia pravadami. U budučyni navukoŭcy płanujuć abstalavać jaho ŭbudavanymi sensarami i batarejaj.

RoboFly

Jašče adzin znakavy amierykanski prajekt — RoboFly, stvorany daśledčykami z Univiersiteta Vašynhtona. Hetaja madel, prezientavanaja ŭ 2018 hodzie, stała značnym krokam napierad mienavita ŭ pytańni aŭtanomnaści.

Vaha RoboFly składaje kala 190 milihramaŭ, što ŭžo supastaŭna z vahoj sapraŭdnaj muchi. U adroźnieńnie ad RoboBee, aparat vykarystoŭvaje inavacyjnuju sistemu pieradačy enierhii: na jaho ŭstalavanaja minijaciurnaja fotaelektryčnaja panel, na jakuju z adlehłaści nakiroŭvajecca łazierny pramień. Ubudavanaja elektronnaja schiema pavialičvaje atrymanyja ad łaziera 7 volt da 240 volt, nieabchodnych dla pracy pjezaelektryčnych aktuataraŭ, jakija ruchajuć kryły.

Heta dazvalaje RoboFly ździajśniać samastojny ŭźlot i pasadku. Ale varta razumieć miežy technałohii: robat moža latać tolki tady, kali łazier zastajecca dakładna nakiravany na jaho panel. U dalejšym vučonyja spadziavalisia ŭbudavać u korpus malusieńkija batarejki dla zboru enierhii z radyjochvalaŭ.

HI-MEMS

Paralelna z raspracoŭkaj całkam miechaničnych pryład u ZŠA isnavaŭ jašče bolš futurystyčny prajekt HI-MEMS (Hybrid Insect Micro-Electromechanical Systems — mikraelektramiechaničnyja hibrydnyja sistemy na asnovie nasiakomych).

Historyja HI-MEMS biare pačatak u siaredzinie 2000‑ch hadoŭ, kali vajskovyja daśledčyki vyrašyli vykarystać žyvoje nasiakomaje jak «płatformu», u jakuju intehrujecca elektronika. Asnoŭnaja kancepcyja palahała ŭ tym, kab uvodzić mikraelektroniku ŭ arhanizm jašče na stadyi ličynki.

U ekśpierymientach u hetaj halinie zhadvalisia, naprykład, matyli-bražniki i bujnyja žuki. U hetych nasiakomych značna bolšyja pamiery ŭ paraŭnańni z RoboBee: razmach kryłaŭ matyla moža dasiahać 10 santymietraŭ, a vaha karysnaj nahruzki, jakuju jany mohuć nieści, składaje ad 1 da 3 hramaŭ.

Mahčymaści takich hibrydaŭ unikalnyja: elektronnyja impłanty ŭkaraniajucca ŭ niervovyja vuzły abo myšcy, što dazvalaje apierataru vyznačać kirunak palotu nasiakomaha z dapamohaj radyjosihnałaŭ.

U teoryi takija sistemy mohuć mieć pieravahu, bo «ruchavikom» stanovicca žyvy arhanizm, jaki pracuje na ŭnutranaj bijaenierhii, a nie na batarei. Na ich možna ŭstaloŭvać mikrafony, hazaanalizatary ci navat minijaciurnyja videakamiery, pieratvarajučy zvyčajnaha matyla ŭ vysokatechnałahičnaha raźviedčyka, jaki nie vyklikaje padazreńniaŭ.

Na hetym fonie ŭźnikaje naturalnaje pytańnie: kali ŭ ZŠA jość RoboBee, RoboFly i HI-MEMS, to ci značyć heta, što takija mikradrony znachodziacca na ŭzbrajeńni? Adnaznačna adkazać nielha. U 2021 hodzie VPS ZŠA paćvierdzili raspracoŭku ŭłasnych minijaciurnych bieśpiłotnikaŭ, ale dalejšych navin pra jakija-niebudź hatovyja technałohii abo ich razhortvańnie nie było.

Black Hornet

Zatoje dakładna viadoma inšaje: amierykanskija vajskoŭcy vykarystoŭvajuć vielmi mały sieryjny bieśpiłotnik Black Hornet, raspracavany ŭ Narviehii.

Pavialičyć

Heta minijaciurny dron dla taktyčnaj raźviedki, jaki źmiaščajecca na dałoni i kirujecca praź nievialiki ručny pult pa ličbavym kanale suviazi z GPS. Jon abstalavany kamierami i pieradaje videa i fota ŭ režymie realnaha času, što daje sałdatam mahčymaść biaśpiečna zazirnuć «za kut», pahladzieć za ścianu abo pravieryć padazrony ŭčastak bieź niepasrednaj ryzyki.

Pry hetym Black Hornet — heta nie «dron pamieram z muchu»: jaho habaryty składajuć prykładna 16 × 2,5 sm, a vaha z batarejaj — kala 18 hramaŭ.

• 19
• 1
• 1
• 1
• 2
• 0
• 0
• 0