Što horš — cukar ci jaho zamieńniki?

Padsałodžvalniki možna sustreć u samych roznych praduktach: ad Cola Light i Red Bull da desiertaŭ. Rynak hetych rečyvaŭ raście, a dla vytvorcaŭ jany majuć jašče adnu pieravahu: kab zrabić pradukt adnolkava sałodkim, padsałodžvalniki časta abychodziacca tańniej za cukar.

Pieršapačatkovaja łohika ich vykarystańnia vyhladała pierakanaŭča. Kali zamianić kałaryjny cukar amal niekałaryjnaj sałodkaj substancyjaj, heta pavinna dapamahčy ŭ baraćbie ź lišniaj vahoj i dyjabietam.

Adnak za dziesiacihodździ masavaha vykarystańnia padsałodžvalnikaŭ prablemy nikudy nie źnikli. Ludzi ŭsio jašče taŭściejuć, a dyjabiet stanovicca ŭsio bolš raspaŭsiudžanym.

Supraćlehłyja vyniki daśledavańniaŭ

Jakasnych doŭhaterminovych ekśpierymientaŭ z padsałodžvalnikami adnosna mała. Karotkija daśledavańni dajuć roznyja vyniki: u adnych ludzi krychu chudniejuć, u inšych — nie; u adnych pavyšajecca ŭzrovień cukru ŭ kryvi, u inšych hetaha nie adbyvajecca. Vyraznaj karyści abo niepasrednaj škody jany nie pakazali.

Adno z bolš praciahłych daśledavańniaŭ doŭžyłasia hod. U im udzielničaŭ 341 čałaviek. Spačatku ŭdzielniki dva miesiacy prytrymlivalisia dyjety, a zatym na praciahu dziesiaci miesiacaŭ atrymlivali zdarovaje charčavańnie. Adnoj hrupie davali pradukty z padsałodžvalnikami, druhoj — z cukram.

U vyniku ŭdzielniki hrupy z padsałodžvalnikami važyli ŭ siarednim na 1,6 kiłahrama mienš. Ale jość istotnaja detal: častka aŭtaraŭ mieła suviazi z vytvorcami praduktaŭ i industryjaj padsałodžvalnikaŭ.

Naohuł upłyŭ industryi — adna z pryčyn, praź jakija dyskusija nastolki składanaja.

Rak praz padsałodžvalniki?

U 2023 hodzie Suśvietnaja arhanizacyja achovy zdaroŭja paraiła zdarovym ludziam nie vykarystoŭvać padsałodžvalniki jak srodak kantrolu vahi. SAAZ spasyłałasia ŭ tym liku na danyja, jakija dapuskajuć mahčymyja doŭhaterminovyja niehatyŭnyja nastupstvy — pavieličeńnie vahi, ryzyki dyjabietu i sardečna-sasudzistych zachvorvańniaŭ. Niekatoryja navukoŭcy taksama vystupali z takimi papiaredžańniami.

Sprava dachodzić navat da padazreńniaŭ, što padsałodžvalniki mohuć spryjać uźniknieńniu ankałahičnych zachvorvańniaŭ. Prynamsi, na heta pakazvaje maštabnaje naziralnaje daśledavańnie padčas jakoha navukoŭcy amal vosiem hadoŭ sačyli za charčavańniem i zdaroŭjem bolš jak 128 tysiač čałaviek. U tych, chto spažyvaŭ aspartam i acesulfam kaliju (acesulfam-K), čaściej fiksavalisia ankałahičnyja zachvorvańni.

Vysokaje spažyvańnie padsałodžvalnikaŭ taksama było źviazana z sardečna-sasudzistymi zachvorvańniami i bolšaj ryzykaj dyjabietu. Asabliva ŭ daśledavańni vyłučalisia aspartam, acesulfam-K i sukrałoza.

Ale tut jość važnaje «ale». Ludzi, jakija karystajucca zamieńnikami cukru, mohuć adroźnivacca ad astatnich pa mnostvie paramietraŭ: vazie, fizičnaj aktyŭnaści, kureńni, najaŭnaści dyjabietu i ahulnym racyjonie. Kožny z hetych faktaraŭ sam pa sabie zdolny ŭpłyvać na ryzyku raku.

Navukoŭcy sprabujuć uličvać takija adroźnieńni statystyčna. I navat paśla hetaha ŭ spažyŭcoŭ padsałodžvalnikaŭ zachoŭvałasia krychu bolšaja častata raku.

Praŭda, hety mietad pracuje tolki z tymi prykmietami, jakija daśledčyki zafiksavali. Adroźnieńni, pra jakija nichto nie padumaŭ abo jakija ciažka vymierać, zastajucca pa-za ŭvahaj. Tamu takija daśledavańni pakazvajuć suviaź, ale nie dakazvajuć pryčynu.

Ahlad navukovych prac 2024 hoda taksama pryjšoŭ da vysnovy, što nazapašanyja danyja zastajucca supiarečlivymi. Adny daśledavańni znachodziać suviaź pamiž padsałodžvalnikami i rakam, inšyja — nie. Toje samaje adbyvajecca z pytańniami pra dyjabiet i tłuščavuju chvarobu piečani.

Moža, sprava nie ŭ samich padsałodžvalnikach?

Pytańnie pra toje, čamu padsałodžvalniki ŭvohule mohuć mieć niehatyŭny ŭpłyŭ, taksama źjaŭlajecca pradmietam vostrych dyskusij. Adno z mahčymych tłumačeńniaŭ źviazana nie ź niepasrednym uździejańniem hetych rečyvaŭ na arhanizm, a z tym, jak jany ŭpłyvajuć na našy smakavyja zvyčki.

Kali čałaviek pastajanna jeść vielmi sałodkuju ježu, jon pryzvyčajvajecca da takoha smaku i moža jašče bolš chacieć sałodkaha. Na hetym fonie sadavina i harodnina zdajucca mienš pryvabnymi. Praŭda, jak davodziać endakrynołahi, efiekt maje časovy charaktar. Paśla admovy ad padsałodžvalnikaŭ adčuvalnaść smaku adnaŭlajecca.

Jašče adna viersija datyčyć mikrabijomu kišečnika. Častka navukoŭcaŭ ličyć, što štučnyja padsałodžvalniki mohuć jamu škodzić. Ale i tut adzinaha mierkavańnia niama. Tak, u adnych z daśledavańniaŭ navukoŭcy, naadvarot, zaŭvažyli mahčymy stanoŭčy ŭpłyŭ na fłoru kišečnika.

Mahčyma taksama, što reč nie stolki ŭ samich padsałodžvalnikach. Jany časta ŭvachodziać u skład ultrapierapracavanaj ježy — haziroŭki, cukierak, suchich śniadankaŭ. A voś niehatyŭny ŭpłyŭ praźmiernaha spažyvańnia takoj ježy na zdaroŭje vyvučany značna lepš.

Dyk što vybirać — cukar ci Cola Zero?

Navukovyja danyja pakul nie dazvalajuć upeŭniena skazać, što padsałodžvalniki bolš zdarovyja za cukar — abo naadvarot.

Jość, praŭda, jašče adzin arhumient suprać niekatorych zamieńnikaŭ, jaki ŭžo nie źviazany niepasredna sa zdaroŭjem čałavieka. Sukrałoza i acesulfam-K drenna raskładajucca ŭ pryrodzie i nazapašvajucca ŭ vodnaj sistemie. Ich vydaleńnie z vady składanaje i darahoje. Jość taksama danyja, što vodnyja arhanizmy mohuć być da hetych rečyvaŭ bolš adčuvalnyja, čym ludzi.

Tamu samaja nadziejnaja parada, jakuju siońnia dazvalajuć dać daśledavańni, vyhladaje nie nadta siensacyjna: čym mienš sałodkaha, tym lepš, niezaležna ad taho, sałodkaje jano praz cukar ci jaho zamieńniki.

• 7
• 1
• 2
• 0
• 0
• 0
• 1
• 0