Bardel u Buenas-Ajresie, padpał sinahohi, machlarstva z zołatam. Jak i za što ŭ Brytanskaj impieryi sudzili ŭradžencaŭ Biełarusi

Jak žyłosia ŭ edvardyjanskaj Anhlii

U 1901 hodzie pamierła karaleva Viktoryja, ź joj ža i skončyłasia viktaryjanskaja epocha. U pačatku minułaha stahodździa Vialikabrytanija ŭsio jašče na piku ŭpłyvu, ale ŭnutry dziaržavy raście sacyjalnaje napružańnie, napieradzie čakajucca palityčnyja kryzisy. Na čale mahutnaj impieryi — Eduard VII.

Pry Eduardzie VII u Vialikabrytanii ŭpieršyniu ŭviaduć piensii dla vialikaj kolkaści biednych pažyłych ludziej. Adbudziecca jašče adna epachalnaja źjava: budzie pryniaty zakon, dziakujučy jakomu stvorać sietku biržaŭ pracy. Raniej isnavali municypalnyja biuro ŭ asobnych haradach, byli i pryvatnyja ahienctvy pa najmie (čaściej za ŭsio, machlarskija), ale toj zakon byŭ pieršaj sprobaj uklučyć dziaržavu jak pasiarednika pamiž pracadaŭcam i rabočym. Niahledziačy na surjoznyja sproby anhlijskich čynoŭnikaŭ stvaryć sacyjalnuju dziaržavu, Vialikabrytanija, adnak, mocna ciarpieła ad razryvu pamiž bahatymi i biednymi.

Pačatak minułaha stahodździa — heta jašče napłyŭ mihrantaŭ z Uschodniaj Jeŭropy. Častka nakiroŭvałasia dalej u Złučanyja Štaty Amieryki, ale častka zastavałasia žyć u Anhlii.

Tady ž pačynajucca sproby z boku dziaržavy abmiežavać ujezd niepažadanych zamiežnikaŭ. U 1905 hodzie ŭviaduć Aliens Act, jaki sistemna abmiežavaŭ ujezd inšaziemcaŭ u Vialikabrytaniju: u krainu mahli nie puścić biez hrošaj, psichična chvorych, ludziej z kryminalnym minułym i tych, chto moh stać ciažaram dla dziaržavy.

Presa stała mašynaj, jakaja stvaraje hierojaŭ i monstraŭ. Sudovyja pracesy ŭ Vialikabrytanii ŭžo na toj momant stali publičnym teatram. Paśla hučnych złačynstvaŭ ułada ŭsio macniej imkniecca padtrymać paradak.

Jak arhanizavać bardel u Buenas-Ajresie. Historyja minskaha i varšaŭskaha jaŭrejaŭ

Praz dva hady paśla pryniaćcia Aliens Act u sudzie Ołd-Bejli, jaki zajmaŭsia kryminalnymi spravami ŭ Anhlii i Uelsie, adbyŭsia sud nad cieślarom Łuisam Hołdam i kraŭcom Hary Koenam. U sudovych dakumientach Hołda i Koena apisali jak russian jews, ale 24‑hadovy Hary Koen pachodziŭ z Varšavy, a 27‑hadovy Łuis Hołd naradziŭsia ŭ Minsku. Mužčyn abvinavačvali ŭ vykradańni, razboi, arhanizacyi bardelu, zhvałtavańni.

Hołda i Koena aryštavali ŭ Livierpuli paśla skarhi adnoj z žančyn, jakuju jany padmanam zmusili pryjechać u hety anhlijski horad, kab pierapravić da muža ŭ Ńju-Jork. Na samoj spravie jaje, jak i inšych dziaŭčat, chacieli adpravić na pracu ŭ bardel u Buenas-Ajresie.

Vyśvietliłasia, što Hołd i Koen raniej vykrali niepaŭnahadovuju dziaŭčynu Džejn Hołdbłum, kab u dalejšym mieć ź joj intymnyja znosiny i ekspłuatavać jaje ŭ jakaści prastytutki. Paśla vykradańnia dziaŭčyny mužčyny płanavali arhanizavać dla jaje vyjezd u bardel pa-za miežami Brytanskaj impieryi, u Buenas-Ajres. Padobnaja historyja adbyłasia jašče z adnoj žančynaj, Saraj Levin.

Siarod dakazanych złačynstvaŭ, što ździejśnili Hołd i Koen, byŭ razbojny napad. Jany abrabavali mužčynu: skrali ŭ jaho adzieńnie i 11 funtaŭ. Heta byli prystojnyja na toj čas hrošy, prykładna try miesiačnyja zarobki.

Pa ŭsich abvinavačańniach mužčyn pryznali vinavatymi. Hołdu prysudzili 15, a Koenu — 12 miesiacaŭ kataržnaj pracy. Paśla adbyćcia pakarańnia sud pastanaviŭ departavać abodvuch ź Vialikabrytanii.

Afiera ź sibirskim zołatam. Historyja machlara, jaki vučyŭsia afieram u Minsku

U 1903 hodzie brytanskija palicejskija praviali apieracyju, dziakujučy jakoj zmahli złavić dvuch machlaroŭ. Ich zvali David Vejnstoŭn i Rozen Soŭłman.

Schiema Vejnstoŭna i Soŭłmana pracavała jak kłasičnaje ašukanstva. Jany razam prydumali historyju pra rasijskaha aficera, jaki pracavaŭ u sibirskich šachtach i kraŭ zołata, a zatym adpraŭlaŭ jaho ŭ Vialikabrytaniju. U dokaz svajoj historyi machlary demanstravali achviary samarodak. Achviara vieryła ŭ heta, joj pradavali nibyta zdroblenyja čaścinki zołata, jakija nasamreč byli łatunnym piłavińniem.

Pra ašukanskuju schiemu Vejnstoŭna i Soŭłmana daviedaŭsia palicejski infarmatar. Dalej palicyja raspracavała apieracyju i padasłała da mužčyn pakupnika, jaki byŭ siaržantam palicyi pad prykryćciom. Vejnstoŭna i Soŭłmana zatrymali pry druhoj sustrečy ź siaržantam, kali jany prynieśli tavar na prodaž.

Padčas adnaho ź pieršych dopytaŭ u adździaleńni palicyi Rozen Soŭłman raskazaŭ pra toje, jak navučyŭsia hetaj afiery:

«Nu, vy ŭziali mianie tolki za sprobu, bo hrošaj ja jašče nie atrymaŭ. Ja ŭpieršyniu navučyŭsia hetamu ŭ Minsku».

Abodvuch pryznali vinavatymi: Vejnstoŭnu dali 12 miesiacaŭ kataržnaj pracy, Soŭłmanu — 18 miesiacaŭ kataržnaj pracy.

Jak pazbavicca ad prablemnaha budynka. Historyja pra syna minskaha rabina, jakoha abvinavacili ŭ padpale sinahohi

Uletku 1910 hoda ŭ Brytanskaj impieryi źmianiŭsia manarch. Za dziesiać hadoŭ u Abjadnanym karaleŭstvie źjaviłasia ŭžo treciaja karaleŭskaja asoba na prestole. Syn karalevy Viktoryi, karol Eduard, pamior u mai 1910 hoda. Letam novym anhlijskim karalom staŭ Hieorh V.

Tym ža letam u sudzie Ołd-Bejli razhladali spravu ab padpale sinahohi i łžeśviedčańniach. U spravie ab padpale sinahohi padazravali dvuch mužčyn, Džozefa Džozefsana i niejkaha Hołdštejna. Taja sprava suprać mužčyn razvaliłasia, ale ŭ sudzie praciahnuŭsia razhlad ab iłžeśviedčańniach adnaho sa śviedak Sema Chiršfilda.

Sema Chiršfilda abvinavačvali ŭ tym, što jon naŭmysna chłusiŭ u pakazańniach, kab u papiaredniaj spravie ab padpale sinahohi byli asudžanyja Džozefsan i Hołdštejn. Vyśvietliłasia, što Sem Chiršfild byŭ rabotnikam Džozefsana, jaki pieryjadyčna vymahaŭ u pracadaŭcy hrošy, a paśla vyrašyŭ schłusić na sudzie za toje, što jon tak i nie daŭ jamu hrošy.

Džozefsan admaŭlaŭ usie abvinavačvańni ŭ padpale, i, jak pakazaŭ sud, jaho tak i nie pryznali vinavatym pa toj spravie. Pakazańni Chiršfilda byli amal asnoŭnym dokazam viny Džozefsana i Hołdštejna ŭ padpale, tamu jon chacieŭ usialak ačyścić svajo imia i pastajanna kazaŭ, što pachodziŭ ź vielmi relihijnaj siamji, a padpał sinahohi ličyć ciažkim złačynstvam. Taksama Džozefsan padčas pracesu raskazaŭ, što pachodzić ź Minskaj hubierni, tam ža zastaŭsia jaho baćka-rabin.

Sprava pra łžeśviedčańni Chiršfilda skončyłasia pravałam. Sud pastanaviŭ apraŭdać jaho.

Navahodniaje zabojstva lendłorda. Historyja zabojcy, jaki prydumaŭ sabie radzimu na Viciebščynie

Ranicaj 1 studzienia 1911 hoda kanstebl znajšoŭ cieła ŭ parku na poŭdni Łondana. Pobač ź ciełam šmat kryvi, a cieła, chutčej za ŭsio, pryciahnuli śpiecyjalna. Na trupie lažyć čornaja chustka, jakaja zakryvaje tvar.

Paźniej doktar zaśviedčyć, što mužčyna atrymaŭ vosiem udaraŭ pa hałavie i try ŭdary nažom, jakija nanieśli ŭžo paśla śmierci. Na tvary niekalki parezaŭ, jakija taksama nanieśli paśla śmierci. Zabitaha zvali Leon Bieran, jamu było 48 hadoŭ. Bieran byŭ dastatkova zamožnym čałaviekam: u jaho było niekalki damoŭ, žyŭ na dachody z arendy. Za heta navat atrymaŭ mianušku Lendłord.

Leon Bieran lubiŭ viačerać u restaranie Snelwar's. Tam ź im paznajomiŭsia 29‑hadovy Ścini Morysan. Jany doŭhi čas blizka kamunikavali. 31 śniežnia 1910 hoda Bieran i Morysan razam byli ŭviečary ŭ restaranie, a paśla syšli. Paśla hetaha Bierana nichto nie bačyŭ žyvym.

Morysana aryštavali ŭvohule nie za zabojstva. Jon byŭ byłym asudžanym i nie paviedamiŭ palicyi, što źmianiŭ adras. Farmalna heta stała pryčynaj aryštu, adnak palicejskija ŭžo na toj momant padazravali jaho ŭ spravie ab zabojstvie Bierana.

Niekalki śviedak padčas pracesu śćviardžali, što Morysan staŭ niezvyčajna pa-siabroŭsku stavicca da Bierana ŭ apošnija tydni jaho žyćcia. U viečar pierad zabojstvam achviary Morysan pakinuŭ adnamu z aficyjantaŭ ciažki pakiet i skazaŭ, što tam flejta. Paźniej Morysan zabraŭ hety pakiet i syšoŭ ź Bieranam.

Na sudzie alibi Morysana nie paćvierdziłasia, a astatnija śviedki — naprykład, taksisty — śćviardžali, što vazili abvinavačvajemaha i achviaru.

Ścini Morysan sfalsifikavaŭ svaju bijahrafiju. Jon raskazvaŭ, što naradziŭsia na Viciebščynie. Śviedki padčas sudovaha pracesu nazyvali jaho to ruskim, to palakam, to jaŭrejem. Nasamreč jon naradziŭsia ŭ Aŭstralii, a ŭ malenstvie ź siamjoj pierajechaŭ na terytoryju Rasijskaj impieryi i, vierahodna, žyŭ na biełaruskich ziemlach. Falsifikacyja bijahrafii patrebna była jamu dla taho, kab źjechać paśla pieršaha turemnaha termina ź Vialikabrytanii, pra što jon sam i zajaviŭ. Adnak jon usio roŭna zastavaŭsia ŭ Łondanie.

Sud pryhavaryŭ Morysana da śmiarotnaha pakarańnia. U apošnim słovie padsudny sprabavaŭ adbicca, maŭlaŭ, nie zabivaŭ nikoha i sam mieŭ hrošy. Ale heta ničoha ŭžo nie źmianiła.

• 1
• 1
• 0
• 1
• 0
• 0
• 0
• 0