Daśledčyki vyjavili praviła, jakoje kiruje modaj užo sto piaćdziasiat hadoŭ
Matematyki znajšli adkaz, praź jaki čas modnyja tendencyi viartajucca.
«My ŭsie sutykalisia z dumkaj, što moda viartajecca — što mini-spadnicy ci džynsy-kloš znoŭ stanoviacca papularnymi. Nam, jak matematykam, było cikava dakazać abo abvierhnuć hetuju teoryju. Sučasnyja pośpiechi ŭ kampjutarnych instrumientach i masivy aličbavanych archivaŭ zrabili heta mahčymym», — raskazvaje vydańniu BBC Science Focus viadučaja aŭtarka daśledavańnia doktar Ema Zajdeła, matematyk u halinie prykładnych navuk z Prynstanskaha ŭniviersiteta.
Kamanda daśledčykaŭ, u jakuju ŭvajšli matematyki, śpiecyjalisty ŭ halinie infarmatyki, inžyniery i historyki mastactva, stvaryła bazu danych, jakaja naličvaje kala 37 tysiač vyjaŭ žanočaha adzieńnia, kab praanalizavać, jak źmianiałasia moda na praciahu apošnich 150 hadoŭ.
U nabor danych uvajšli vykrajki dla šyćcia, jakija datujucca pieryjadam z 1869 da 2015 hoda, a taksama fota z modnych pakazaŭ, apublikavanyja ŭ časopisie Vogue za 1988—2023 hady. Mienavita hetyja materyjały vykarystoŭvalisia dla taho, kab adsačyć, jak klučavyja elemienty žanočaha adzieńnia źmianialisia ź dziesiacihodździa ŭ dziesiacihodździe.
«My vyrašyli kolkasna acanić sukienki ŭzdoŭž viertykalnaj vosi ad hałavy da noh: vymiarali daŭžyniu, raźmiaščeńnie talii i vyraz harłaviny, vykarystoŭvajučy raspracavany nami kampjutarny instrumient, — patłumačyła Ema Zajdeła. — Heta dazvoliła atrymać adnolkavyja, supastaŭnyja pakazčyki i prasačyć ich źmieny ŭ časie».
Atrymanyja vyniki pakazali, što styli sapraŭdy cyklična nabyvajuć papularnaść prykładna kožnyja dvaccać hadoŭ. Jany stanoviacca papularnymi, stračvajuć prychilnaść i ŭrešcie adkryvajucca nanova.
Ema Zajdeła adznačaje, što matematyčnaja madel, jakuju raspracavała kamanda navukoŭcaŭ, vykarystoŭvaje psichałahičnuju kancepcyju «vizualnaj admietnaści» — ideju pra toje, što dla dasiahnieńnia pośpiechu inavacyi pavinny być admietnymi, ale nie zanadta mocna adroźnivacca ad taho, da čaho ludzi pryzvyčailisia.
Dobrym prykładam źjaŭlajecca daŭžynia spadnicy. Na pačatku XX stahodździa padoły pastupova skaračalisia, dasiahnuŭšy minimumu ŭ 1920-ja hady ŭ epochu fłapieraŭ. Da siaredziny stahodździa spadnicy znoŭ pačali padaŭžacca, adnak užo ŭ 1960-ja hady źjaŭlajucca mini-spadnicy. U 1970-ja hady ich źmianili bolš doŭhija madeli ŭ styli chipi, paśla čaho daŭžynia adzieńnia znoŭ pačała pamianšacca
Adnak daśledčyki vyjavili, što hety dvaccacihadovy cykł daŭžyni padoła staŭ mienš vyraznym z 1980‑ch hadoŭ, pakolki adnačasova pačała źjaŭlacca bolš šyrokaja raznastajnaść varyjantaŭ daŭžyni spadnic.
«Ź siaredziny 1980‑ch tendencyi ŭ modzie paskarajucca, i tamu 20‑hadovy cykł stanovicca mienš vidavočnym — choć u dadzienych jon usio jašče prysutničaje. Zamiest hetaha nazirajecca pavieličeńnie raznastajnaści dastupnych stylaŭ», — raskazvaje Ema Zajdeła.
Pavodle daśledčykaŭ, heta možna rastłumačyć jak paskareńniem tendencyj, tak i tym, što hramadstva stała bolš prychilna stavicca da roznych stylaŭ u modzie.
Pa słovach navukoŭcaŭ, vyjaŭlenaja zakanamiernaść moža być charakternaj nie tolki dla mody. Padobnyja cykły mohuć naziracca ŭ muzycy, mastactvie, papularnaści parod sabak i navat u vybary imionaŭ dla dziaciej.
«Spasibo, Lena! Prodołžajtie viesti nabludienije». Aficer, jaki pisaŭ Charysavaj, paśviŭsia ŭ čatach palitemihracyi, a niekatorym dziaŭčatam navat prapanoŭvaŭ abmianiacca niudsami9191
Kamientary
Usim kiruje industryja mody, i dziela hetaha ŭ ich daŭno ŭžo napracavanyja technalohii ŭździejańnia na spažyŭca. Nijakaj inšaj, abjektyŭnaj, matematyčnaj zakanamiernaści tut niama.