Vynieśli prysud Palinie Zyl — błohiercy, jakaja stała nulavym pacyjentam spravy Hajuna, bo ŭ jaje znajšli tuju samuju spasyłku ad Matolki
Dziaŭčyna sama stała achviaraj — spačatku pasadzili za pratesty, a ciapier dasudzili jašče i za Hajuna.
U kancy sakavika 2026 hoda vynieśli prysud 33‑hadovaj Palinie Zyl. Za ŭdzieł u «ekstremisckim farmavańni» joj dali try hady kałonii.
Adnak pakul nieviadoma, jaki kančatkovy termin atrymała dziaŭčyna. Reč u tym, što raniej joj užo davali hod kałonii za ŭdzieł u pratestach, ale pa sutnaści jana adbyła toje pakarańnie.
Administratar Hajuna ŭ Biełarusi
Volaj losu mienavita praz zatrymańnie Paliny zakruciłasia sprava Hajuna — jakaja pryviała da aryštaŭ sotniaŭ biełarusaŭ.
Paśla aryštu Zyl siłaviki atrymali dostup da bota, kudy dasyłali źviestki infarmatary manitorynhavaha OSINT-prajekta «Biełaruski Hajun». Inicyjatyva była stvorana ŭ 2022 hodzie, kali Rasija napała na Ukrainu. Prajekt adsočvaŭ vajennuju aktyŭnaść rasijskich i biełaruskich vojskaŭ, abapirajučysia na infarmacyju ad biełarusaŭ. Kaardynavała jaho dziejnaść hrupa aktyvistaŭ na čale z Antonam Matolkam.
Jak vynikaje sa skrynšotaŭ pierapisak, jakija ŭ minułym hodzie publikavali prapahandysty, aktyvistka «Jeŭrapiejskaj Biełarusi» Palina Zyl była adnym z administrataraŭ prajekta. Chutčej za ŭsio, adzinym administrataram, chto znachodziŭsia na terytoryi Biełarusi.
«Nu heta niebiaśpiečna ŭsio. Ja i tak vielmi ryzykuju tym, što čałaviek, u jakoha dostup da bota — ź Biełarusi. Heta parušeńnie ŭsich mahčymych pravił», — pisaŭ akaŭnt, paznačany jak Anton Matolka.
«Ja to zmyjusia, tamu norm», — supakojvaŭ jaho akaŭnt Paliny Zyl.
«Kali?» — adrazu pierapytvaŭ Matolka.
«Moža, mnie ŭ Litvu źjechać?» — razvažała ŭ adkaz Palina.
Što było ŭ dalejšaj pierapiscy, nieviadoma, adnak u vyniku Zyl zastałasia ŭ Biełarusi.
Niezrazumieła, ci jana pa-raniejšamu zastavałasia administratarkaj «Biełaruskaha Hajuna» — całkam mahčyma, što ŭrešcie jana adyšła ad prajekta, kali całkam zalahła na dno, aścierahajučysia aryštu za ŭdzieł u pratestach.
Chałatnaść, jakaja pryviała da katastrofy
Fatalnaja techničnaja pamyłka była ŭ tym, što spasyłka z pravami na ŭvachod u bot Hajuna, jakuju joj niekali — vidać, jašče ŭ 2022 hodzie — dasłali, była biesterminovaja. Naŭrad ci pra heta viedała Zyl, naŭrad ci pra heta pamiataŭ Matolka, ale tym nie mienš pa joj i ŭ 2025 hodzie možna było zajści ŭ bot i atrymać dostup da ŭsioj infarmacyi.
Tak urešcie i adbyłosia. Kali ŭ lutym 2025 hoda siłaviki zatrymali Palinu i atrymali dostup da jaje mabilnika, to zmahli padklučycca da bota i vypampavać adtul usiu infarmacyju. Jany atrymali paviedamleńni akaŭntaŭ, jakija pisali ŭ bot, a taksama ichnija ID i imiony karystalnikaŭ.
Kali administratary Hajuna zaŭvažyli padazronuju aktyŭnaść, było ŭžo pozna. U siłavikoŭ na rukach zastałasia ŭsia patrebnaja im infarmacyja, kab pačać adnu z samych šyrokaštabnych represiŭnych apieracyj u historyi Biełarusi.
Dźvie viersii zatrymańnia
Palina Zyl. Fota: Ukantakcie
Čamu ž uvohule siłaviki pryjšli da Paliny? Jość dźvie viersii nakont taho, jak raźvivalisia padziei. Adnak jany abiedźvie sychodziacca ŭ tym, što na momant zatrymańnia siłaviki nie viedali pra jaje datyčnaść da Hajuna.
Pieršy varyjant «Naša Niva» ŭžo padrabiazna apisvała.
Letam 2024 hoda aryštavali rabotnika Mazyrskaha NPZ Ihara Šukanava — za ŭdzieł u pratestach i «paklop» na Łukašenku. Jaho syn Maksim byŭ bojfrendam Paliny.
Ihar Šukanaŭ na videa siłavikoŭ
Maksim — davoli papularny błohier, vioŭ kanały pad nikam Union Bell. Razam z Palinaj jany chavalisia pa zdymnych kvaterach, bo dapuskali, što mohuć być u vyšuku za ŭdzieł u pratestach. Adnak nie chacieli pakidać Radzimu.
Pavodle pieršaj viersii, Maksima Šukanava i Palinu Zyl aryštavali ŭ balnicy, kudy jany byli vymušanyja źviarnucca praz prablemy sa zdaroŭjem u chłopca, jakija pahoršali na fonie pieražyvańniaŭ za aryšt baćki.
Kali ž čałaviek, jaki znachodzicca ŭ vyšuku, źviartajecca z pašpartam pa miedycynskuju dapamohu, milicyja atrymlivaje pra heta sihnał. Tak Maksim i Palina i trapili ŭ ruki siłavikoŭ.
Maksim Šukanaŭ. Skrynšot: UnionBell/Youtube
Adnak susiedziam pa kamiery Maksim Šukanaŭ raskazvaŭ inšyja abstaviny. Pa jaho słovach, ich z Palinaj zatrymali kala adnaho ź minskich handlovych centraŭ — maŭlaŭ, padyšli i zakinuli ŭ niejki džyp.
Mahčyma, ich tvary byli identyfikavanyja praź sistemu raspaznavańnia tvaraŭ.
Maksimu i Palinie spačatku prosta pakazali zdymki z pratestaŭ 2020‑ha — za ŭdzieł u maršach karajuć kryminalnaj spravaj, ale pakarańnie nie takoje vialikaje, jak pa inšych artykułach. Adnak praź niekalki dzion da maładzionaŭ uźnikli dadatkovyja pytańni.
Maksim raskazvaŭ, što da jaho ŭžo paśla zatrymańnia znoŭ pryjechali siłaviki, niekudy adviali, pačali źbivać, dapytvać, pytalisia niejkija imiony. Mahčyma, havorka jakraz pra toje, što ŭdałosia ŭskryć mabilniki pary i znajści tuju samuju zaprašalnuju spasyłku ŭ bot Hajuna.
Adnak i pry pieršym, i pry druhim varyjancie atrymlivajecca, što siłaviki daviedalisia pra datyčnaść maładzionaŭ da Hajuna vypadkova — užo paśla zatrymańnia.
Što było dalej?
Na Maksima Šukanava zaviali niekalki kryminalnych spraŭ — za ŭdzieł u pratestach, za ŭdzieł u «ekstremisckim farmavańni» i za sadziejničańnie «ekstremisckaj dziejnaści». Chłopcu prysudzili 4 hady kałonii.
Na Palinu Zyl spačatku zaviali tolki spravu za ŭdzieł u pratestach — moža, kab nie paśpieli prajści terminy daŭniny, choć heta pryncypova nie mianiała b situacyju. Pa joj dziaŭčynie prysudzili 1 hod kałonii. Ale paśla pakinuli ŭ SIZA pa novym abvinavačvańni — ciapier užo za ŭdzieł u «ekstremisckim farmavańni». I ŭrešcie, jak było skazana vyšej, prysudzili jašče 3 hady kałonii.
Jak tolki stała viadoma pra ŭzłom Hajuna, Anton Matolka abviaściŭ ab zakryćci prajektu. Mienavita hetaha patrabavali ad jaho kanały siłavikoŭ i prapahandystaŭ, «abiacajučy» ŭzamien bolš łahodnaje pakarańnie dla zatrymanych infarmataraŭ Hajuna. Taksama Matolka całkam spyniŭ usiu publičnuju aktyŭnaść i maksimalna staraŭsia nie pryciahvać uvahu da svajoj asoby. Heta nie vyratavała jaho ad źniščalnaj krytyki za chałatnaść.
Sudy pa Hajunu praciahvajucca dahetul. Bolšaści z aryštantaŭ prysudžajuć chatniuju chimiju i adpuskajuć dadomu — niekatoryja navat užo paśpieli trapić pad pamiłavańnie, — adnak jak minimum dziasiatki čałaviek pa-raniejšamu zastajucca za kratami.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆCiapier čytajuć
U milicejskim konkursie pryhažości pieramahła amapaŭka, jakaja ŭ 2020 hodie razhaniała pratesty35
Kamientary