Śviet

Impieratarskaha pinhvina i antarktyčnaha marskoha kocika pryznali vidami pad pahrozaj źniknieńnia

Impieratarski pinhvin i antarktyčny marski kocik pierakłasifikavanyja ŭ katehoryju «znachodziacca pad pahrozaj źniknieńnia» u Čyrvonym śpisie vidaŭ Mižnarodnaha sajuza achovy pryrody (MSAP). Hałoŭnyja pryčyny — pamianšeńnie płoščy marskoha lodu i paciapleńnie akijanaŭ, vyklikanyja źmianieńniem klimatu, piša Euronews.

Zdymak ilustracyjny. Fota: freepik.com

Źmiena klimatu ŭ Antarktydzie pryvodzić da takich transfarmacyj marskoha lodu, jakija, zhodna z prahnozami, skarociać kolkaść impieratarskich pinhvinaŭ napałovu da 2080‑ch hadoŭ. U toj ža čas pamianšeńnie dastupnaści karmavoj bazy ŭžo pryviało da 50‑pracentnaha źnižeńnia kolkaści antarktyčnych marskich kocikaŭ z 2000 hoda.

«Pa miery taho jak krainy rychtujucca sabracca ŭ mai na Kansultatyŭnuju naradu pa Antarktyčnaj damovie, hetyja acenki dajuć klučavyja danyja dla pryniaćcia rašeńniaŭ u dačynieńni da hetaha vieličnaha kantynienta i jaho dziŭnaha žyviolnaha śvietu, — kaža doktar Hretel Ahiłar, hienieralny dyrektar MSAP. — Rola Antarktyki jak «ledzianoha vartavoha» našaj płaniety niezamiennaja: jana prynosić čałaviectvu nieźličonyja vyhady, stabilizuje klimat i słužyć prytułkam dla ŭnikalnaj faŭny».

Z-za źmianieńnia klimatu ŭzrastaje ryzyka hibieli ptušaniat pinhvinaŭ ad utapleńnia

Impieratarski pinhvin u Čyrvonym śpisie MSAP pieraviedzieny z katehoryi «blizki da ŭraźlivaha stanovišča» ŭ katehoryju «znachodzicca pad pahrozaj źniknieńnia» na padstavie prahnozaŭ, zhodna ź jakimi jaho papulacyja skarocicca napałovu da 2080‑ch hadoŭ.

Spadarožnikavyja zdymki pakazvajuć, što tolki ŭ pieryjad z 2009 pa 2018 hod kolkaść vidu skaraciłasia prykładna na 10 pracentaŭ, što adpaviadaje bolš čym 20 tysiačam darosłych pinhvinaŭ. Pavodle źviestak MSAP, hałoŭnaja pryčyna — zaŭčasny raspad i tajańnie marskoha lodu, płošča jakoha z 2016 hoda apuskajecca da rekordna nizkich značeńniaŭ.

Impieratarskim pinhvinam nieabchodny prypajny lod — marski lod, «prymacavany» da bierahavoj linii, dna akijana abo ajśbierhaŭ, jakija sieli na miel. Jon słužyć miescam žyćcia dla ich ptušaniat i padčas lińki, kali ptuški hublajuć vodaniepranikalnaść apiareńnia. Kali lod razburajecca zanadta rana, heta moža stać pryčynaj hibieli ptušak.

Madelavańnie papulacyi pakazvaje: biez rezkaha i hłybokaha skaračeńnia vykidaŭ parnikovych hazaŭ kolkaść impieratarskich pinhvinaŭ budzie imkliva padać na praciahu ciapierašniaha stahodździa.

«Pieravod impieratarskaha pinhvina ŭ katehoryju vidaŭ, jakija znachodziacca pad pahrozaj źniknieńnia, — heta surjoznaje papiaredžańnie: źmianieńnie klimatu paskaraje kryzis vymirańnia ŭ nas na vačach. Uradam treba dziejničać užo zaraz, kab u terminovym paradku dekarbanizavać našy ekanomiki», — zajaŭlaje Marcin Charpier, vykanaŭčy dyrektar BirdLife International.

Rost tempieratury akijana skaračaje karmavuju bazu antarktyčnych marskich kocikaŭ

Antarktyčny marski kocik u Čyrvonym śpisie MSAP pieraviedzieny z katehoryi «vyklikaje najmienšyja aściarohi» ŭ katehoryju «znachodzicca pad pahrozaj źniknieńnia». Jaho papulacyja skaraciłasia bolš čym na 50 pracentaŭ: z prybliznych 2 187 000 połavaśpiełych žyvioł u 1999 hodzie da 944 000 u 2025-m.

Pavodle źviestak MSAP, skaračeńnie kolkaści źviazana z rostam tempieratury akijana i pamianšeńniem płoščy marskoha lodu. Heta prymušaje kryl sychodzić na vialikija hłybini ŭ pošukach bolš chałodnaj vady, što pazbaŭlaje kocikaŭ ježy. Niedachop pažyvy kala bierahoŭ Paŭdniovaj Hieorhii pryvioŭ da rezkaha źnižeńnia vyžyvalnaści dzicianiat, z-za čaho papulacyja imkliva stareje.

Ptušyny hryp pahražaje marskim słanam

Paŭdniovy marski słon taksama pierakłasifikavany: u Čyrvonym śpisie MSAP jon pieraviedzieny z katehoryi «vyklikaje najmienšyja aściarohi» ŭ katehoryju «ŭraźlivy» paśla ŭspyšak vysokapatahiennaha ptušynaha hrypu (VPPH).

Z 2020 hoda virus pierakinuŭsia na sysunoŭ. Zachvorvańnie zakranuła čatyry ź piaci bujnych subpapulacyj. U niekatorych kałonijach jano zabrała žyćci bolš čym 90 pracentaŭ novanarodžanych dzicianiat i surjozna adbiłasia na darosłych samkach.

Raście zaniepakojenaść tym, što pa miery hłabalnaha paciapleńnia śmiarotnaść marskich sysunoŭ ad zachvorvańniaŭ budzie pavialičvacca, asabliva ŭ palarnych rehijonach, dzie žyvioły raniej amal nie sutykalisia z takimi patahienami.

Kamientary

Ciapier čytajuć

Kamandujučy NATA Hrynkievič: U vypadku napadu Rasii ŭdary buduć naniesienyja pa Biełarusi, Kalininhradzie i Pieciarburhu116

Kamandujučy NATA Hrynkievič: U vypadku napadu Rasii ŭdary buduć naniesienyja pa Biełarusi, Kalininhradzie i Pieciarburhu

Usie naviny →
Usie naviny

Łukašenka zajaviŭ, što ŭ Jeŭropie biada z praduktami i jość hatoŭnaść dapamahčy19

U Viciebsku kiroŭca źbiŭ žančynu i dzicia, što stajali na astraŭku biaśpieki

Radasłaŭ Sikorski zaklikaŭ jeŭrapiejskija krainy zakryć rasijskija konsulstvy6

U Škłovie pierad «Dažynkami» zafarbavali znakamity dom z malitvami8

Armija pryniała na ŭzbrajeńnie łazier «Šafran» biełaruskaj raspracoŭki dla źniščeńnia dronaŭ15

Pad Žytkavičami BMW raźbiŭsia ŭščent ab dreva. Małady kiroŭca cudam vyžyŭ

Pačatak novamu kvartału pakładzieny. Na Kalcova znosiać dvuchpaviarchoviki1

Niepataplalny były kiraŭnik Rečycy, asudžany na praciahły termin, uznačaliŭ kałhas u Jelskim rajonie5

U hetych minskich kvaterach kvadrat kaštuje bolš za 10 tysiač dalaraŭ. Što za jany?4

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Kamandujučy NATA Hrynkievič: U vypadku napadu Rasii ŭdary buduć naniesienyja pa Biełarusi, Kalininhradzie i Pieciarburhu116

Kamandujučy NATA Hrynkievič: U vypadku napadu Rasii ŭdary buduć naniesienyja pa Biełarusi, Kalininhradzie i Pieciarburhu

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić