Biada achapiła bolš za 2600 kiłamietraŭ uźbiarežža Afryki. Bierahi litaralna ŭsiejanyja zahinułymi sardzinami. Što za niebiaśpiečny virus źniščaje rybu, čamu mienavita ŭ hetyja miesiacy pinhvinam pahražaje hałodnaja śmierć i ci hatovyja ŭłady achviaravać miljonami dalaraŭ dziela vyratavańnia ptušak? U situacyi raźbirałasia The Guardian.

Usio pačałosia ŭ kancy lipienia, kali rybaki na paŭdniovaafrykanskim uźbiarežžy zaŭvažyli ŭ mory miortvuju rybu, a ŭ pačatku žniŭnia chvali stali vykidvać tysiačy sardzin na plažy niepadalok ad Kiejptaŭna. Nieŭzabavie paviedamleńni pra zahinułuju rybu pačali prychodzić z roznych punktaŭ uźbiarežža na praciahłaści bolš za 2600 kiłamietraŭ — ad Namibii da pravincyi Uschodni Kiejp u PAR.
Łabaratornyja analizy pakazali, što pryčynaj moru staŭ hierpieśvirus sardzin (PHV). Dla čałavieka ci drapiežnikaŭ, jakija jaduć zaražanuju rybu, jon niebiaśpieki nie ŭjaŭlaje.
Jak virus trapiŭ u Paŭdniovuju Afryku, jašče vyśviatlajuć. Najbolš imavierna, jaho zavieźli z zamarožanymi sardzinami, jakija vykarystoŭvajuć u kansiervavaj pramysłovaści abo jak rybałoŭnuju prynadu. Raniej u miascovaj papulacyi hety virus nie znachodzili.

Pahroza dla pinhvinaŭ
Sardziny adyhryvajuć klučavuju rolu ŭ marskoj ekasistemie. Praz vysokuju pažyŭnaść ich časta nazyvajuć «enierhietyčnymi batončykami akijana». Imi siłkujucca delfiny, marskija kociki, a taksama marskija ptuški.
Asabliva vostra situacyja staić dla afrykanskich pinhvinaŭ, čyj racyjon składajecca amal vyklučna z sardzin i ančoŭsaŭ. U kastryčniku ŭ hetych ptušak pačynajecca pieryjad lińki, jaki doŭžycca da lutaha. U hety čas pinhviny asabliva ŭraźlivyja i majuć patrebu ŭ dastatkovaj kolkaści ježy, tamu deficyt ryby moža nanieści niepapraŭny ŭdar pa ich papulacyi.
U 2024 hodzie afrykanskich pinhvinaŭ aficyjna adnieśli da katehoryi vidaŭ, jakija krytyčna źnikajuć. U dzikaj pryrodzie zastałosia mienš za 10 tysiač par.
Kab praduchilić ekałahičnaje biedstva, hrupa z dvanaccaci navukoŭcaŭ i pryrodaachoŭnych arhanizacyj zaklikała ŭrad nieadkładna prypynić pramysłovy vyłaŭ sardzin, pakul nie stanie zrazumiełym maštab moru. Padličyć kolkaść zahinułaj ryby ciapier niemahčyma, bo značnaja jaje častka apuskajecca na marskoje dno.
Spynić łoŭlu?
Adnak pradstaŭniki rybałoŭnaj haliny vystupili rezka suprać. Pavodle ich acenak, poŭnaje zakryćcio promysłu pryniasie ekanomicy Paŭdniovaj Afryki straty ŭ pamiery bolš za $65 miljonaŭ i pakinie biez srodkaŭ da isnavańnia tysiačy siemjaŭ u prybiarežnych pasieliščach.
U vyniku ŭłady vyrašyli pakul nie zabaraniać promysieł całkam, ale ŭviali časovyja strohija abmiežavańni na vyłaŭ da 2 kastryčnika. Heta było zroblena dla taho, kab vyjhrać čas i nie dazvolić rybałoŭnym kampanijam u śpiešcy vyłavić jak maha bolš ryby. Pry hetym urad papiaredziŭ: nijakich harantyj, što paśla 2 kastryčnika pramysłovy vyłaŭ budzie praciahnuty, niama.
Ekołahi ličać takija miery niedastatkovymi i nahadvajuć pra sumny vopyt Akijanii ŭ 1990‑ia hady, kali anałahičny virus źniščyŭ da 60% aŭstralijskich sardzin, a na adnaŭleńnie ich kolkaści spatrebilisia hady.
Dakładny stan papulacyi stanie viadomy paśla štohadovaha akustyčnaha manitorynhu, jaki navukoŭcy pravodziać u kastryčniku i listapadzie. Jaho vyniki apublikujuć u pačatku śniežnia. Mienavita na ich padstavie ŭrad vyznačyć abjomy kvot na novy rybałoŭny siezon, jaki pavinien adkrycca 15 studzienia.
Na ŭźbiarežžy PAR imkliva vymirajuć z-za hoładu afrykanskija pinhviny
El-Nińjo pakidaje śviet biez chamsy. Čamu ž tady daražejšymi mohuć stać łasoś i krevietki?
U śviecie značna źmienšyłasia papulacyja skumbryi
U Narviehii na łasosievych fiermach adznačajecca vysokaja hibiel ryby
Rekordna nizki ŭzrovień lodu ŭ Antarktydzie zabiŭ tysiačy ptušaniat pinhvinaŭ
Ciapier čytajuć
Niebaraka ź Lachavičaŭ źnik «na SVA» ŭžo na treci dzień, a ŭ baraćbie za hrabavyja sčapilisia siastra, sužycielka i žonka — z čatyrma dziećmi, ale čužymi
Kamientary
PAR daje kitajcam mahčymaść drapiežna źniščać marskija resursy, bo treba ciołki i mersedesy palitykam, što kračać "zabiej biełaha fiermiera".
Na što im tyja pinhviny, jany jašče nie ŭsie čyhunahčnyja relsy raskrali.