Samki ptušak zdradžvajuć partnioram, kab sparvacca z bolš razumnymi samcami
Vysoka ŭ harach Śjera-Nievada na zachadzie ZŠA miascovyja sinicy vyžyvajuć dziakujučy zdolnaści pamiatać tysiačy miescaŭ, dzie jany schavali zapasy ježy na zimu. Novaje daśledavańnie pakazała, što hetaja vyklučnaja pamiać pavyšaje nie tolki ich šancy na vyžyvańnie, ale i pośpiech u razmnažeńni.

Navukoŭcy ŭžo daŭno źviarnuli ŭvahu na haičku Hambieła (Poecile gambeli) — vid ź siamiejstva sinicavych, jaki nasialaje hornyja rehijony zachadu Paŭnočnaj Amieryki ad paŭdniovaha Jukona da Kalifornii i Techasa. Hetyja ptuški nie ździajśniajuć dalokich siezonnych pieralotaŭ, utvarajuć doŭhaterminovyja pary i hod za hodam zajmajuć adnu i tuju ž terytoryju, razam pieražyvajučy surovyja hornyja zimy.
Vyžyvańnie haičak Hambieła šmat u čym zaležyć ad prastoravaj pamiaci. Kožnaj vosieńniu jany chavajuć nasieńnie pa ŭsioj svajoj terytoryi, a zimoj, kali inšaj ježy amal nie zastajecca, pavinny znachodzić hetyja schovanki — da 1000 štuk! — pad śnieham.
Papiarednija daśledavańni pakazali, što ŭ haičak Hambieła isnujuć indyvidualnyja adroźnieńni ŭ prastoravaj pamiaci. Ptuški, jakija najbolš efiektyŭna znachodziać svaje zapasy ježy, čaściej pieražyvajuć pieršuju zimu i ŭ siarednim žyvuć daŭžej.
Akramia taho, hetaja zdolnaść častkova pieradajecca pa spadčynie i źviazana z hienami, jakija ŭpłyvajuć na raźvićcio hipakampa — adździeła mozha, adkaznaha za prastoravuju pamiać. Takija vyniki padšturchnuli daśledčykaŭ da novaha pytańnia. Kali dobraja pamiać nastolki važnaja dla vyžyvańnia i pieradajecca naščadkam, ci moža jana ŭpłyvać i na pośpiech u razmnažeńni?
Kab adkazać na hetaje pytańnie, jak piša Earth.com, daśledčyki niekalki hadoŭ nazirali za dzikaj papulacyjaj haičak Hambieła ŭ paŭnočnaj Kalifornii. Spačatku treba było acanić prastoravuju pamiać kožnaj ptuški.
Dla hetaha navukoŭcy vykarystali sistemu «razumnych» karmušak, raźviešanych u lesie. Kožnaja karmuška sčytvała elektronnuju paznaku ptuški, ale tolki adna ź niekalkich karmušak była zamacavanaja za kankretnaj asobinaj i vydavała ŭznaharodu — siemiečka słaniečnika.
Kab atrymać ježu, ptuška pavinna była zapomnić, jakaja mienavita karmuška pryznačana dla jaje. Čym bolš pamyłkovych karmušak jana naviedvała pierad tym, jak znajści patrebnuju, tym horšymi ličylisia jaje vyniki.
Za čatyry dni vyprabavańnia adny haički chutka zapaminali patrebnaje miesca i amal nie pamylalisia. Inšyja praciahvali naviedvać čužyja karmuški raz za razam. Tak daśledčyki atrymali abjektyŭnuju acenku pamiaci kožnaj ptuški.

Zdrady zdarajucca čaściej, čym čakałasia
Razam z testami na pamiać daśledčyki praviali hienietyčny analiz baćkoŭstva na praciahu troch siezonaŭ razmnažeńnia. Jany paraŭnoŭvali sapraŭdnaha baćku kožnaha ptušaniaci z sacyjalnym samcom, jaki jaho hadavaŭ.
Vyniki akazalisia niečakanymi. Kala traciny ŭsich daśledavanych ptušaniat — 222 z 732 — byli narodžanyja nie ad taho samca, jaki dahladaŭ hniazdo. Prykładna ŭ 70% hniozdaŭ znachodziłasia chacia b adno ptušania ad inšaha baćki.
Vastrynia rozumu dapamahaje zavajoŭvać dadatkovych partniorak
Akazałasia, što takija vypadki adbyvalisia nie vypadkova. Baćkami pazašlubnaha patomstva čaściej za ŭsio stanavilisia samcy, jakija pakazali najlepšyja vyniki ŭ testach na pamiać. Najbolš zdolnyja «vučni» mahli pakinuć paśla siabie šeść-siem dadatkovych ptušaniat za siezon, tady jak samcy z najhoršymi vynikami — tolki adnaho abo dvuch.
Pry hetym nie spracavała i davoli zvykłaja dla žyviolnaha śvietu schiema, kali pieravahu atrymlivajuć starejšyja i bolš vopytnyja samcy. U haičak Hambieła repraduktyŭny pośpiech vyznačaŭsia nie ŭzrostam, a zdolnaściu dobra aryjentavacca ŭ prastory.
Strata baćkoŭstva ničoha nie kaštuje
Možna było b čakać, što samiec, jaki šukaje suviaziaŭ na baku, budzie hrebavać ułasnym hniazdom. Adnak danyja nie vyjavili takich strat.
Samcy, jakija stanavilisia baćkami čužych ptušaniat, vyhadoŭvali va ŭłasnym hniaździe stolki ž małych, kolki i tyja, chto nie mieŭ pośpiechu na baku. Pamiž dźviuma hrupami nie było roźnicy ni ŭ pamiery vyvadka, ni ŭ vazie ptušaniat.
Bolš za toje, samcy ź lepšaj prastoravaj pamiaćciu ŭ siarednim vychoŭvali ciažejšych ptušaniat, a bolšaja masa cieła ŭ rańnim uzroście pavyšaje šancy na vyžyvańnie.
Razumniejšy kachanak pieramahaje
Hałoŭnaja vysnova daśledavańnia palahała ŭ tym, što kali ŭ hniaździe znachodzilisia pazašlubnyja ptušaniaty, ich sapraŭdny baćka amal zaŭsiody demanstravaŭ lepšuju prastoravuju pamiać, čym sacyjalny partnior samki.
Pry hetym vierahodnaść stracić častku baćkoŭstva nijak nie zaležała ad pamiaci samoha samca. Značna važniejšaj akazałasia inšaja akaličnaść: samki, jakija horš spraŭlalisia z testami na pamiać, čaściej mieli pazašlubnaje patomstva.
Daśledčyki miarkujuć, što takija samki mohuć šukać razumniejšych partnioraŭ, kab kampiensavać ułasnyja kahnityŭnyja niedachopy i pieradać naščadkam bolš karysnyja spadčynnyja jakaści. Pakolki hieny, źviazanyja z prastoravaj pamiaćciu, nie zaležać ad połu, ich mohuć uspadkavać jak syny, tak i dočki, samka sa słaboj pamiaćciu moža dać svajmu naščadstvu realnuju pieravahu, sparvajučysia z bolš razumnym samcom.
Aŭtary daśledavańnia ličać, što atrymali adno z samych pierakanaŭčych śviedčańniaŭ taho, što pałavy adbor moža niepasredna ŭpłyvać na raźvićcio intelektualnych zdolnaściaŭ u dzikaj pryrodzie. Kali raniej było viadoma, što dobraja pamiać dapamahaje haičkam vyžyvać, to ciapier stała jasna: jana taksama dapamahaje im pakidać bolš naščadkaŭ.
Inakš kažučy, evalucyja ŭznaharodžvaje razumnych ptušak dvojčy — spačatku mahčymaściu pieražyć zimu, a potym i bolšymi šancami pieradać svaje hieny nastupnamu pakaleńniu.
Kamientary
Tamu čałaviectva i vymiraje.