Karcina Sandra Bacičeli «Naradžeńnie Vieniery» — adzin z hałoŭnych i samych viadomych simvałaŭ epochi Adradžeńnia. Ale za idealnym, spakojnym tvaram bahini, jakaja vychodzić z marskoj pieny, chavajecca realnaja čałaviečaja trahiedyja. Naturščyca Simanieta Viespučy, jakuju nazyvali samaj pryhožaj žančynaj Fłarencyi, pamierła zusim maładoj, pieražyŭšy pierad śmierciu strašnyja pakuty. Mižnarodnaja hrupa daśledčykaŭ u 2026 hodzie abviaściła: jany narešcie viedajuć, što mienavita zabiła Muzu Reniesansu.
Znakamitaje «Naradžeńnie Vieniery», jakoje siońnia zachoŭvajecca ŭ halerei Uficy, było napisanaje ŭžo paśla śmierci Simaniety. Maštabny tvor staŭ revalucyjaj u zachodnim mastactvie i zamacavaŭ vobraz maładoj žančyny ŭ viečnaści. Jaje tvar zakachany Bacičeli budzie malavać da kanca svaich dzion. Bolš za piać stahodździaŭ historyki ličyli, što dziaŭčyna pamierła ad suchotaŭ (tubierkulozu).
Adnak novaje daśledavańnie, apublikavanaje ŭ aŭtarytetnym miedycynskim časopisie Endocrinology, Diabetes & Metabolism, śćviardžaje: pryčynaj trahiedyi stała redkaja i ahresiŭnaja patałohija.
«Ni z kim nie paraŭnalnaja»
Simanieta Katanea naradziłasia ŭ 1453 hodzie ŭ Lihuryi. U 16 hadoŭ jana vyjšła zamuž za Marka Viespučy — svajaka taho samaha Amieryha Viespučy, u honar jakoha paźniej nazavuć Amieryku.
Pierajechaŭšy ŭ Fłarencyju, dziaŭčyna zrabiła sapraŭdny furor. Jana litaralna začaravała miascovuju elitu, uklučajučy kiraŭnikoŭ horada — bratoŭ Łarenca i Džulijana Miedyčy. Paet Andžeła Palicyjana daŭ joj tytuł «Ni z kim nie paraŭnalnaja» (La Sans Par).
Adnak samym addanym jaje prychilnikam staŭ mastak Sandra Bacičeli. Jon abahaŭlaŭ Simanietu i praz šmat hadoŭ paśla jaje śmierci zaviaščaŭ pachavać siabie ŭ carkvie Ańjisanci la jaje noh.
Viasnoj 1476 hoda Fłarencyju šakavała navina: bliskučaja 23‑hadovaja dziaŭčyna źlehła. Trahiedyja pačałasia niečakana padčas adnaho z balaŭ, kali pasiarod tanca ŭ Simaniety zdaryŭsia mocny kryvaciok z nosa. Jana ŭpała biesprytomnaja, anichto nie moh spynić kroŭ.
Dziakujučy zachavanaj pierapiscy pamiž mužam Simaniety i Łarenca Miedyčy sučasnyja daśledčyki zmahli dakładna adnavić kliničnuju karcinu jaje apošnich dzion.
Maładaja žančyna pakutavała na bieśpierapynnyja nasavyja kryvacioki, vydzialeńni z nosa, niaścierpnyja hałaŭnyja boli, vysokuju tempieraturu i vanity. U jaje pačałasia zbłytanaść śviadomaści i mocnyja halucynacyi.
Usturbavany Łarenca Miedyčy adpraviŭ da jaje svajho najlepšaha lekara, maestra Stefana. Toj adrazu pačaŭ spračacca ź siamiejnym doktaram Viespučy, maestra Majsiejem. Apošni nastojvaŭ, što ŭ dziaŭčyny zvyčajnyja suchoty, i pryznačyŭ biessensoŭnaje lačeńnie. U krasaviku 1476 hoda paśla strašnych pakut Simaniety nie stała.
Dyjahnaz pa pałotnach Bacičeli
Kamanda miedykaŭ ź Italii i ZŠA na čale z prafiesaram Paała Pacyli ŭvažliva vyvučyła nie tolki histaryčnyja listy, ale i karciny Bacičeli. Jany pryjšli da vysnovy, što dziaŭčynu zabiła apapleksija puchliny hipofiza — raptoŭnaje krovaźlićcio abo infarkt u adenomu.
Pracujučy z pałotnami, navukoŭcy vyjavili ceły šerah miedycynskich padkazak. Hałoŭnym dokazam stała supastaŭleńnie biaspłodździa ź dziŭnymi detalami na karcinach.
Viadoma, što Simanieta nikoli nie mieła dziaciej, pryčym jaje muž paśla jaje śmierci ažaniŭsia znoŭ i mieŭ dzieviaciarych naščadkaŭ, što paćviardžaje prablemy sa zdaroŭjem mienavita ŭ žonki.
Razam z tym na adnym z aleharyčnych partretaŭ Bacičeli maluje Simanietu, z hrudziej jakoj pyrskaje małako. Miedyki ličać heta dakładnym śviedčańniem hałaktarei — patałahičnaha vydzialeńnia małaka, jakoje časta sustrakajecca pry puchlinach hipofiza (prałakcinomach).
Jašče adnu padkazku daŭ štučny intelekt. Sučasnyja ałharytmy praanalizavali piać partretaŭ Simaniety roznych hadoŭ i paćvierdzili, što ŭ dziaŭčyny pastupova pavialičvalisia i źmianialisia rysy tvaru i skivicy. Heta źjaŭlajecca kłasičnym simptomam lišku harmonu rostu, jaki vydzialała adenoma.
Akramia taho, uvažlivyja hledačy «Naradžeńnia Vieniery» časta zaŭvažajuć u bahini lohkuju kasavokaść (strabizm). U časy mańjeryzmu heta navat stanie modnaj detallu, ale ź miedycynskaha punktu hledžańnia bujnaja puchlina hipofiza mahła cisnuć na čarapnyja niervy, vyklikajučy parušeńnie zroku i asimietryju vačej.
Što spravakavała hibiel
Na dumku navukoŭcaŭ, puchlina hipofiza rasła ŭ Simaniety nie adzin hod. Jana pavialičvałasia ŭ bok klinapadobnaj pazuchi nosa, i mienavita hetym tłumačycca adsutnaść poŭnaj ślepaty, jakuju zvyčajna vyklikajuć takija ŭtvareńni. Razryŭ puchliny i krovaźlićcio (apapleksija) časta pravakujucca rezkim pierapadam kryvianoha cisku abo traŭmaj. Daśledčyki vyłučajuć dźvie histaryčnyja viersii taho, što mahło stać fatalnym tryhieram.
Pieršaja viersija źviazvaje trahiedyju z tancami. U časy Reniesansu bali patrabavali značnaj fizičnaj vynoślivaści, a chutkija ruchi i skački mahli stać tym miechaničnym šturškom, jaki pryvioŭ da razryvu sasudaŭ u puchlinie niepasredna padčas śviata.
Druhaja viersija bolš zmročnaja: histaryčnyja chroniki i vieršy namiakajuć, što na bierazie raki Arno Simanieta mahła stać achviaraj zasady abo hvałtu z boku Alfonsa II D'Arahona, hiercaha Kałabryi, viadomaha svaimi amaralnymi pavodzinami. Mocny stres abo fizičny ŭdar całkam mahli spravakavać krovaźlićcio ŭ mozh.
Praz bolš za piać stahodździaŭ paśla śmierci sučasnaja navuka narešcie apraŭdała fłarencijskaha lekara Stefana, jaki nie vieryŭ u suchoty i šukaŭ inšuju pryčynu chvaroby. Simanieta Viespučy pamierła nie ad ramantyčnaj «chvaroby arystakrataŭ», a ad vostraj endakrynnaj chvaroby. Adnak dla ŭsiaho śvietu jana nazaŭždy zastałasia Vienieraj, jakaja bieskłapotna płyvie da bieraha na hihanckaj rakavinie.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆCiapier čytajuć
«Na takuju ch**niu paviałasia». Rasijanka pryjechała ź Sibiry ŭ Biełaruś i ciapier z maciukami raskazvaje, jak tut składana žyć21
Kamientary