18‑hadovy Mikita z Rečycy, jaki ŭ pieršy ž bajavy vychad trapiŭ va ŭkrainski pałon, raskazaŭ, čaho papiorsia na vajnu

Hierojem novaha vypusku jutub-kanała «Apostał» Dźmitryja Karpienka staŭ 18‑hadovy pałonny biełarus Mikita. Jon naradziŭsia 29 lipienia 2007 hoda ŭ Rečycy. Baćki raźvialisia, kali jamu było kala dziesiaci hadoŭ.

Pa słovach Mikity, u jaho jość starejšy brat, jakomu kala 31 hoda, i stryječny brat. Starejšy brat žyvie asobna i, pavodle chłopca, amal nie dapamahaje maci. Stryječny brat taksama pajechaŭ na vajnu va Ukrainu, i chłopiec śćviardžaje, što čuŭ, što toj zahinuŭ paśla siami miesiacaŭ słužby.

U škole Mikita vučyŭsia drenna. Jon skončyŭ tolki dzieviać kłasaŭ siaredniaj škoły №10 u Rečycy. Siaredni bał składaŭ prykładna 4,5 pa dziesiacibalnaj sistemie. Sam jon pryznajecca, što nie lubiŭ vučycca, «haniaŭ bałdu», šmat hulaŭ i mała cikaviŭsia vučobaj. Biełaruskuju movu viedaje słaba, choć i vyvučaŭ jaje ŭ škole.

Paśla škoły, u 2023 hodzie, chłopiec pastupiŭ u Žłobinski dziaržaŭny kaledž na śpiecyjalnaść traktarysta-zvarščyka pa ramoncie sielskahaspadarčaj techniki. Žyŭ u internacie.

Padčas vučoby Mikita pačaŭ padpracoŭvać razam ź siabrami. Jany bralisia za roznyja vypadkovyja budaŭničyja raboty: špaklavali, dapamahali na budoŭlach, adhukalisia na abjavy pra patrebu ŭ rabočych rukach. Za niekalki dzion pracy, pa słovach chłopca, mahli atrymać ad 100 da 200 biełaruskich rubloŭ. Hetyja hrošy tracili na paŭsiadzionnyja patreby.

Adnak u 2024 hodzie adbyłasia historyja, jakaja mocna paŭpłyvała na jaho žyćcio. Razam z dvuma siabrami jon pačaŭ kraści rovary, zdymać ź ich lichtaryki, śpidomietry i inšyja detali. Usiaho kampanija skrała kala šaści rovaraŭ. Ich chavali ŭ haražy pryvatnaha doma adnaho ź siabroŭ. Schiema praisnavała niekalki miesiacaŭ. Padčas adnaho z epizodaŭ ich zaŭvažyŭ niechta z žycharoŭ doma z bałkona i vyklikaŭ milicyju. Na nastupny dzień supracoŭniki pryjšli da Mikity dadomu i zabrali jaho ŭ adździaleńnie.

Suprać jaho i siabroŭ raspačali kryminalnuju spravu pa artykule 205, častka 2 Kryminalnaha kodeksa — kradziež, ździejśnieny hrupaj asob. Pieršapačatkova prakuror i sud razhladali mahčymaść pryznačyć realnaje pazbaŭleńnie voli. Samomu Mikitu mahli dać kala hoda kałonii. Adnak u vyniku sud usim trom pryznačyŭ pa hodzie chatniaj chimii.

Jon praciahvaŭ naviedvać kaledž, žyŭ u internacie, ale musiŭ stroha vykonvać režym i adznačacca ŭ milicyi. Praz try miesiacy trapiŭ pad amnistyju, i pakarańnie było źniata. Da pačatku 2025 hoda sudzimaść užo była pahašanaja.

Šlach na front

Prykładna ŭ hety ž čas jaho stryječny brat užo znachodziŭsia na vajnie va Ukrainie. Pavodle słoŭ Mikity, brat pajšoŭ vajavać dziela zarobku. Sam Mikita padtrymlivaŭ ź im suviaź i navat chacieŭ trapić u tuju ž vajskovuju častku. Jon kazaŭ, što paśla historyi z kryminalnaj spravaj i vučobaj pačaŭ razhladać udzieł u vajnie jak mahčymaść zarabić hrošy i źmianić svajo žyćcio.

Brat abiacaŭ dapamahčy z afarmleńniem i znajšoŭ dla jaho čałavieka-pasiarednika — žančynu pa imieni Jana, jakaja zajmałasia arhanizacyjaj pryjezdu novych dobraachvotnikaŭ u Rasiju.

Samu Janu Mikita nikoli nie bačyŭ asabista. Usie znosiny adbyvalisia praź pierapisku. Pavodle jaho słoŭ, kantakt pačaŭsia ŭžo paśla taho, jak jamu spoŭniłasia 18 hadoŭ, letam 2025 hoda. Jon nie viedaŭ, što mienavita treba pisać, tamu brat dasłaŭ jamu hatovy tekst paviedamleńnia. Mikita prosta skapijavaŭ jaho i pierasłaŭ Janie. U adkaz jana paviedamiła, što pačynaje afarmlać nieabchodnyja dakumienty dla jaho pierajezdu i słužby.

Jana arhanizavała dla jaho afarmleńnie kantraktu i ŭziała na siabie pytańni z prajezdam. Spačatku jana nie chacieła kuplać bilety, ale Mikita paviedamiŭ, što ŭ jaho niama hrošaj. U vyniku bilety byli apłačanyja arhanizatarami. U toj čas chłopiec jašče praciahvaŭ vučobu ŭ kaledžy i naviedvaŭ zaniatki.

Mikita śćviardžaje, što faktyčna atrymaŭ tolki kala 500 tysiač rasijskich rubloŭ (kala $7000 pa ciapierašnim kursie), choć jamu abiacali ŭ piać razoŭ bolš.

Paśla atrymańnia biletaŭ chłopiec vyjechaŭ z Rečycy ciahnikom. Kančatkovym punktam staŭ Varoniež. Mienavita tam pavinna była adbycca jaho dalejšaja adpraŭka ŭ sistemu padrychtoŭki navabrancaŭ.

Mikita raskazvaje, što pra svajo rašeńnie jon doŭhi čas nie paviedamlaŭ maci. Tolki kali ŭžo znachodziŭsia ŭ ciahniku pa darozie ŭ Rasiju, to pryznaŭsia, kudy jedzie. Maci sprabavała jaho adhavaryć i prasiła viarnucca dadomu. Jana nazyvała jaho durniem i nastojvała, kab jon nie źviazvaŭsia z vajnoj. Adnak Mikita jaje nie pasłuchaŭ i praciahnuŭ šlach. Starejšy brat pra heta daviedaŭsia ŭžo ad maci.

Paśla prybyćcia ŭ Varoniež jaho sustreli na aŭtamabili i advieźli ŭ łahier «Błakitny ekran». Raniej heta byŭ pijanierski łahier, ale padčas vajny jaho vykarystoŭvali jak adzin z punktaŭ zboru i raźmiaščeńnia novych kantraktnikaŭ.

U «Błakitnym ekranie» Mikita pravioŭ kala dvuch tydniaŭ. Chłopiec raskazvaje, što tam znachodzilisia nie tolki hramadzianie Rasii i Biełarusi, ale i ludzi ź inšych krain. Asabliva jamu zapomniłasia prysutnaść afrykancaŭ, jakija taksama prachodzili praz hety centr. Kolki dakładna biełarusaŭ tam było, jon nie viedaŭ, bo asabliva ni z kim nie znajomiŭsia i nie cikaviŭsia pachodžańniem inšych navabrancaŭ.

Zatym, pa słovach Mikity, jaho adpravili na palihon. Tam jon znachodziŭsia jašče kala dvuch tydniaŭ, prachodziačy standartny kurs pačatkovaj padrychtoŭki pierad adpraŭkaj dalej na vajnu.

Paśla dvuch tydniaŭ padrychtoŭki na palihonie Pahonava Mikitu adpravili niepasredna ŭ zonu bajavych dziejańniaŭ. Pavodle jaho słoŭ, kantrakt jon padpisaŭ 6 listapada 2025 hoda, a 10 śniežnia 2025 hoda jaho nakiravali ŭ rajon Kramiannoj na Łuhanščynie. Da hetaha momantu jon nikoli nie ŭdzielničaŭ u bajavych apieracyjach i nie mieŭ realnaha vajskovaha dośviedu.

Na pieradavoj

Na miescy, pa słovach chłopca, jon prabyŭ usiaho niekalki hadzin pierad vychadam na svajo pieršaje bajavoje zadańnie. Jamu vydali aŭtamat, piać mahazinaŭ z patronami i dźvie hranaty. Jak jon śćviardžaje, usim bajcam vydavali adnolkavy kamplekt uzbrajeńnia. Na pytańnie, kolki ludziej jon źbiraŭsia zabić, Mikita adkazvaŭ, što zabivać nikoha nie chacieŭ.

Hetaje zadańnie stała dla jaho pieršym i adzinym bajavym vychadam. Pa słovach chłopca, usiaho ŭ hrupie było vosiem čałaviek, jakich na dvuch bahi dastavili bližej da linii frontu. Kala saraka chvilin jany jechali da lesapałasy, dzie pačynaŭsia maršrut. Paśla vysadki ich sustreli pravadniki i paviali praź les.

Spačatku hrupu daviali da sistemy tranšej. Tam bajcy čakali svajoj čarhi na dalejšaje prasoŭvańnie. Pa dva čałavieki jany vychodzili ŭ načny čas, nadzieŭšy maskirovačnyja płaščy. Dla navihacyi vykarystoŭvali śpiecyjalnuju prahramu na telefonie, jakuju Mikita nazyvaje «Alpinkaj». Im pakazali, jak joj karystacca, paśla čaho jany rušyli dalej pa maršrucie.

Praź niekatory čas hrupa dabrałasia da rajona, jaki Mikita zapomniŭ jak Jabłyčny sad. Tam jany zanačavali ŭ padvale. Ranicaj pa radyjosuviazi atrymali zahad praciahvać ruch. Kirunak im pakazvaŭ bieśpiłotnik — bajcy nazyvali jaho «ptuškaj». Pavodle jaho apoviedu, mienavita pa ŭkazańniach drona jany dajšli da čarhovaha doma, kala jakoha znachodziŭsia haraž ź sinim traktaram. Tam ich sustreŭ čarhovy pravadnik.

Na hetym etapie hrupu padzialili. Naparnikam Mikity staŭ rasijski vajskoviec z pazyŭnym «Kaktus». Razam ź jašče adnym bajcom, jakoha jon nazyvaje «Fryha», jany atrymali mahčymaść abahrecca paśla ciažkaha pierachodu praz bałota. Pravadniki dali im śviečki dla abahrevu i pakarmili kansiervavanaj kašaj.

Paśla karotkaha adpačynku jany praciahnuli ruch praź lesapałosy i zakinutyja damy. Pa słovach Mikity, jon pastajanna adstavaŭ i chutka stamlaŭsia. Asabliva ciažkim staŭ pierachod praź vialikaje adkrytaje pole, jakoje daviałosia pierabiahać pad pahrozaj nazirańnia z pavietra.

Paźniej jany apynulisia ŭ čarhovym bunkiery, dzie ich nakarmili i dazvolili adpačyć kala čatyroch hadzin. Paśla hetaha pa navihacyjnych punktach atrymali novy maršrut. U darozie im niekalki razoŭ davali mahčymaść zrabić prypynak. Na adnym ź ich bajcy schavalisia ŭ łahčynie, vypili vady i pakuryli.

Nabližajučysia da kančatkovana punktu, Mikita zaŭvažyŭ reštki razburanych umacavańniaŭ i drotu, raskinutych na ziamli. Jon nie razumieŭ ich pryznačeńnia — ci byli heta supraćdronavyja zaharody, ci prosta pieraškody. Niekalki razoŭ chłopiec padaŭ, błytajučysia ŭ drocie i reštkach inžyniernych zbudavańniaŭ.

Pałon

Narešcie jany padyšli da apošniaj pazicyi. Napieradzie išoŭ jaho naparnik. Toj pastukaŭ u dźviery blindaža i paviedamiŭ, što jany z 31‑ha pałka i spytaŭ, ci pryjšli jany na patrebnuju pazicyju. Znutry adkazali, što tak, i paprasili adyści nazad. Na samoj spravie, jak pakazali dalejšyja padziei, pazicyju kantralavali ŭkrainskija vajskoŭcy.

Pa słovach Mikity, im zahadali kinuć zbroju, kali chočuć zastacca žyvymi. Mikita i jaho naparnik adrazu vykanali patrabavańnie: skinuli aŭtamaty, paśla čaho im zahadali źniać broniekamizelki i astatni ryštunak. Paśla hetaha ich zaviali ŭ blindaž, dzie jany čakali dalejšaj evakuacyi ŭ tył. Tak Mikita trapiŭ u pałon.

U pałonie, pavodle jaho słoŭ, ich adrazu nakarmili. Paźniej ich utrymlivali ŭ padvalnym pamiaškańni. Tam jon pravioŭ kala dvuch tydniaŭ. Na pytańnie, što jon raskazvaŭ ukraincam, Mikita adkazaŭ vielmi prosta: «Što ja pajšoŭ zabivać».

Paśla razmovy pra pałon Dźmitryj Karpienka vyrašyŭ patelefanavać ukrainskamu vajskoŭcu, jaki ŭdzielničaŭ u zachopie chłopca. Toj paviedamiŭ, što ŭ pieršyja hadziny paśla pałonu Mikita raspaviadaŭ, što jaho brat zahinuŭ na vajnie i što jon pajšoŭ na front pomścić za jaho. Bolš za toje, nibyta kazaŭ, što paśla mahčymaha abmienu znoŭ vierniecca na vajnu dziela hetaj pomsty.

Paśla hetaha Karpienka naŭprost spytaŭ Mikitu, chto kaža niapraŭdu — jon ci ŭkrainski vajskoviec. Chłopiec pryznaŭ, što chłusiŭ mienavita jon. Udakładniŭ, što brat na momant jaho rekrutacyi byŭ žyvy i praciahvaŭ vajavać, a sam jon prosta chacieŭ trapić u toje ž padraździaleńnie. 

Što dalej?

Zatym intervjujer arhanizavaŭ videazvanok dadomu. Na suviaź vyjšła maci Mikity i jaho starejšy brat.

Pavialičyć

Padčas razmovy vyśvietliłasia, što siamja doŭhi čas uvohule nie viedała pra jahony los. Bolš za toje, jaho siabar viarnuŭsia z vajny i litaralna za dzień da zvanka chłopca z pałonu paviedamiŭ usim, što Mikita ŭžo zahinuŭ.

— Navošta ty tudy pajechaŭ, synok? Nu navošta? Niaŭžo tabie heta było treba, dzicia majo? Usich pakinuŭ. Źjechaŭ. Soniejka majo, — dapytvała maci syna.

— Ja chacieŭ, karaciej, zarabić hrošaj, kab ty ni ŭ čym nie mieła patreby, — adkazaŭ toj.

— Mnie ničoha nie treba. Aby ty byŭ žyvy. Aby vy byli. Synok… Nu navošta ty heta zrabiŭ, kocik moj?

(…) 

— Mikitka, ty ŭžo zrazumieŭ, što narabiŭ? Što ty narabiŭ? Nu što ty narabiŭ, soniejka majo?

— Vielmi durnuju reč zrabiŭ.

— Małady, durny, tak? (…) Viartajsia dadomu, soniejka. Viartajsia dadomu. My ciabie vielmi lubim i čakajem. Vielmi ciabie prašu, kali łaska. Durnieńki ty moj. (…) Jak možna było siabra pasłuchać? Voś, Dzima (pakazvaje na starejšaha brata — NN), słužyŭ u armii, usio narmalna. Pajšoŭ by ŭ armiju. U ciabie prafiesija amal hatovaja była.

Junak pryznaŭsia, što nie viedaje, što čakaje jaho dalej. Jon ahučyŭ dva mahčymyja varyjanty: abo praciahłaje źniavoleńnie va Ukrainie, abo abmien pałonnymi z nastupnym viartańniem na front. Chłopiec raspavioŭ pra tak zvanych «druhachodaŭ» — ludziej, jakich užo abmianiali adzin raz, paśla čaho znoŭ adpravili na vajnu i jakija paŭtorna trapili ŭ pałon.

Maci źviarnuła ŭvahu, što syn mocna schudnieŭ. Mikita patłumačyŭ heta ŭmovami na froncie. Jon kazaŭ, što padčas svajho adzinaha bajavoha vychadu charčavaŭsia pieravažna batončykami i suchimi pierakusami. Pavodle jaho słoŭ, im abiacali, što bieśpiłotniki buduć dastaŭlać ježu i zabieśpiačeńnie, ale za ŭvieś čas jon tak i nie pabačyŭ nivodnaha takoha drona.

Pavodle jaho słoŭ, kali jaho ŭžo ŭziali ŭ pałon i trymali ŭ blindažy, pa hetaj pazicyi praciahvaŭsia abstreł. Rasijanie abstrelvajuć i miesca, dzie jon ciapier znachodzicca ŭ pałonie.

«Vybiraj: «200» abo 12 hadoŭ. 200 — heta kali ciabie abmianiajuć, ty druhi raz pojdzieš na vajnu i ciabie zabjuć. Albo 12 hadoŭ», — prapanavaŭ u kancy razmovy Karpienka junaku.

«Ja b pajšoŭ na abmien», — adkazaŭ Mikita.

• 0
• 2
• 5
• 53
• 2
• 0
• 8
• 0