Kalij pajšoŭ u Štaty i daŭ kozyry Łukašenku. A što z hetaha Trampu? I što źmienicca dla «Biełaruśkalija»?

Kropla ŭ mory ci važny krok?

Užo ŭ kastryčniku 30 tysiač ton chłarydu kaliju ź Biełarusi musić pryjści ŭ port Novaha Arleana. Heta budzie pieršaja za čatyry hady partyja biełaruskich kalijnych uhnajeńniaŭ.

Abjom pakul simvaličny, bo da ŭviadzieńnia sankcyj u 2021 hodzie Biełaruś pastaŭlała ŭ ZŠA bolš za 700 tysiač ton kalijnych uhnajeńniaŭ štohod. Ale hetaja simvaličnaść tut važnaja. Pryčym nie tolki dla Biełarusi, ale i dla Złučanych Štataŭ.

Ahułam raniej pastaŭki ź Biełarusi pakryvali kala 10% patreb ZŠA ŭ kalijnych uhnajeńniach. Asnoŭnym ža pastaŭščykom dla Štataŭ tradycyjna źjaŭlałasia Kanada. Na jaje prychodziłasia amal 80% pastavak kalijnych uhnajeńniaŭ u ZŠA.

Kali hladzieć u hłabalnym maštabie, to Biełaruś sapraŭdy važny hulec z amal 20% suśvietnaha rynku, sastupajučy tolki Kanadzie i krychu Rasii.

Tym nie mienš, źniaćcie sankcyj i viartańnie na rynak ZŠA naŭrad ci zmoža mocna paŭpłyvać jak na abjomy zdabyčy, tak i na hieahrafiju pastavak, bo raniej na ZŠA prychodziłasia tolki kala 10% ekspartu «Biełaruśkalija».

Što da abjomaŭ zdabyčy, to jany majuć fizičnyja abmiežavańni niezaležna ad viartańnia na niejkija rynki ci źjaŭleńnia novych.

Pavialičyć

Rekordnyja abjomy zdabyčy navat pry sankcyjach

Pa aficyjnaj infarmacyi, sioleta «Biełaruśkalij» užo viarnuŭsia da dasankcyjnych abjomaŭ i navat pierakročyŭ ich.

Ekśpiert BEROC Źmicier Kruk źviartaje ŭvahu, što ciapier zdabyča adbyvajecca nie tolki na mahutnaściach «Biełaruśkalija» ŭ Salihorsku, ale i na Niežynskim horna-abahačalnym kambinacie.

«Niežynski HAK daje kala 1 miljona ton chłarydu kaliju, tamu za košt hetaha jany naroščvajuć abjomy i staviać histaryčny maksimum pa abjomach zdabyčy», — tłumačyć ekśpiert.

Pry hetym Kruk źviartaje ŭvahu, što mienavita sami abjomy zdabyčy nie źjaŭlajucca faktaram, jaki adlustroŭvaje paśpiachovaść pracy pradpryjemstva.

Značna važniej, jakimi cenami pradajecca hetaja pradukcyja, a taksama jakija isnujuć vydatki na realizacyju.

Uskosnyja pieravahi

Tamu ekśpiert kaža, što ciapier u Biełarusi jość dźvie zadačy: pavysić faktyčnuju canu na astatnich rynkach i źnizić vydatki na realizacyju.

«Heta vielmi važna, pakolki «Biełaruśkalij» na fonie sankcyj i abmiežavańniaŭ łahistyki byŭ vymušany dempinhavać i pahadžacca ź nizkaj (niarynkavaj) canoj na inšych rynkach, pierš za ŭsio kitajskim.

Pa danych za 2023 hod atrymlivajecca, što tady ad rynkavaj cany «Biełaruśkalij» faktyčna atrymlivaŭ tolki kala 50% ad rynkavaha koštu. Taki vialiki dyskont — heta śviedčańnie niedachopu pieramoŭnaj mocy, kali jany byli vymušanyja pahadžacca na ŭmovy kupcoŭ», — tłumačyć ekanamist.

I na źjaŭleńnie takich dyskontaŭ akurat uskosna i ŭpłyvali amierykanskija sankcyi, bo jany zakryvali dostup na inšyja rynki.

«A kali pradpryjemstva moža kazać, što voś u mianie jość inšyja rynki, jość amierykancy — heta ŭžo samo saboju pieršy značny ŭniosak».

Schiematozy bolš nie patrebnyja?

Druhim važnym faktaram ekanamist nazyvaje toje, što paśla vyklučeńnia z amierykanskaha sankcyjnaha śpisu pradpryjemstvu stanie praściej handlavać ź inšymi krainami.

«U inšyja krainy, za vyklučeńniem Kitaja, pastaŭki iduć davoli nieprazrysta. Kali pašukać pa lusterkavaj statystycy, kudy nakiroŭvajucca naroščanyja abjomy kaliju, to pa inšych krainach bačnyja tolki niaznačnyja abjomy. Tamu jość vialikaja imaviernaść, što pastaŭki adbyvajucca praz vykarystańnie kampanij-prakładak, kab nie było bačna pieršakrynicy. To-bok znoŭ ža idzie havorka pra dadatkovyja vydatki pry pastaŭkach pradukcyi», — tłumačyć ekśpiert.

U toj ža čas, kali kampanija adkryta viadzie biznes z amierykancami, to taksičnaść, jakaja vyklikaje niehatyŭnyja nastupstvy, prynamsi častkova źnikaje. Takim čynam možna skaracić vydatki na šeryja schiemy.

Pavialičyć

Supracoŭnictva z amierykancami palapšaje reputacyju

«Pa danych za 2023-‑2024 hady było vidać, što ŭ «Biełaruśkalija» značna vyraśli vydatki na realizacyju: transpart, frachty, strachoŭki, bankaŭskija raźliki i hetak dalej. Heta znoŭ ža byli nastupstvy taksičnaści praz znachodžańnie kampanii pad sankcyjami.

Tamu adnaŭleńnie supracy z amierykancami palapšaje reputacyju i daje mahčymaści karystacca bolš prazrystymi schiemami i, adpaviedna, nie nieści dadatkovyja vydatki», — kaža Kruk.

Tamu ekanamist jašče raz źviartaje ŭvahu, što mienavita abjomy zdabyčy i realizacyi — nie samy važki pakazčyk. I nie vyklučaje, što Biełaruś naohuł moža pradavać uhnajeńni Štatam pa zanižanym košcie, kab ich kupla vyhladała bolš vyhadnaj u paraŭnańni z Kanadaj.

Pavialičyć

«Z ulikam źniešnich, vielmi značnych i bujnych pazityŭnych efiektaŭ Biełaruś moža nie płanavać zarabić na pastaŭkach u ZŠA. Jany mohuć być hatovyja pajści navat na istotnyja straty na takich pastaŭkach. Asabliva z ulikam zajavaŭ Trampa, što biełaruskija ŭhnajeńni buduć abychodzicca Amierycy značna tańniej za kanadskija.

Umoŭna kažučy, možna atrymać straty $50‑100 miljonaŭ na pastaŭkach u Štaty, ale atrymać prybytku na $500 miljonaŭ za košt pastavak u inšyja krainy i viartańnia rynkaŭ Brazilii i Indyi», — tłumačyć Kruk.

Jakija abjomy ŭ vyniku buduć pastaŭlenyja ŭ Štaty, nieviadoma. U teoryi mahutnaściaŭ «Biełaruśkalija» chopić, kab całkam zadavolić patreby ZŠA ŭ kalijnych uhnajeńniach. Ale ŭ realnaści takoje naŭrad ci možna sabie ŭjavić, bo ŭ takim vypadku Biełarusi daviałosia b amal całkam spynić pastaŭki, u tym liku na taki važny rynak, jak Kitaj.

Pavialičyć

Ale tym nie mienš toj fakt, što Biełaruś u teoryi moža na 100% pakryvać patreby ZŠA va ŭhnajeńniach, u peŭnym sensie kozyr dla Trampa, jaki viadzie handlovyja vojny z Kanadaj.

Sankcyi Jeŭrasajuza zastajucca balučymi

Pry hetym dla «Biełaruśkalija» pa-raniejšamu važnym faktaram zastajucca mienavita sankcyi Jeŭrasajuza, praź jakija biełaruskija ŭhnajeńni nie tolki nie pastaŭlajucca ŭ krainy ES, ale i nie mohuć iści tranzitam praz port Kłajpiedy, jak heta było ŭ dasankcyjnyja časy.

Naturalna, što dastaŭka praź Litvu najbolš vyhadnaja i chutkaja ŭ paraŭnańni z dastaŭkaj praz rasijskija party. Vykarystańnie rasijskaha porta va Uść-Łuzie ŭ Leninhradskaj vobłaści padaŭžaje maršrut i robić dastaŭku bolš darahoj. Aproč taho, heta pavialičvaje ŭzrovień zaležnaści Biełarusi ad Rasii.

Štatam vyhadna było b, kab biełaruski kalij išoŭ praz Kłajpiedu, tamu što praz bolš nizkija vydatki na łahistyku pradukcyja budzie abychodzicca amierykancam tańniej.

«Biełaruśkalij» ža ŭ svaju čarhu pry viartańni mahčymaści pastaŭlać uhnajeńni praz Kłajpiedu taksama moh by pačać bolš zarablać, naprykład, na pastaŭkach na inšyja rynki, pierš za ŭsio ŭ Braziliju, bo mienavita kłajpiedski port byŭ dla pradpryjemstva varotami ŭ mora.

Nakolki imavierna, što Jeŭrasajuz i, u pryvatnaści, Litva abo Łatvija ŭ pierśpiektyvie pahodziacca prapuskać tranzitam praz svaju terytoryju biełaruskija ŭhnajeńni, dakładna taksama nieviadoma.

Pavialičyć

Prynamsi da viasny 2027 hoda čakać niejkich źmien u hetym kirunku naŭrad ci varta, bo da 28 lutaha 2027 hoda dziejničajuć sankcyi Jeŭrasajuza, jakija mohuć być praciahnutyja.

Jak budzie raźvivacca situacyja z praciaham sankcyj, ci buduć abmiarkoŭvać vyklučeńnie z sankcyjnaha śpisu «Biełaruśkalija», prahnazavać niemahčyma. Pry hetym tearetyčna moža adbycca tak, što pastaŭki biełaruskich uhnajeńniaŭ u ES praciahnuć zastavacca pad sankcyjami Jeŭrasajuza, a, naprykład, tranzit u inšyja krainy moža być dazvoleny.

Adnak, prynamsi ciapier, pazicyja Litvy ŭ dačynieńni da biełaruskaha kaliju i režymu Łukašenki zastajecca niaźmiennaj.

• 4
• 1
• 0
• 3
• 1
• 0
• 1
• 0