«Biełuju krepaść» u dvary ŽK «Arkadzija» źniasuć. Haspadar raspavioŭ, čym skončyłasia jaho baraćba
Hady iduć, žyćcio mianiajecca, i tolki dom, prazvany ŭ narodzie «Biełaj krepaściu», usio hetak ža staić u dvary žyłoha kompleksu «Arkadzija» ŭ Minsku. Mnohija šmatpaviarchoviki vakoł jaho ŭžo pierastali być novabudoŭlami, a pryvatny katedž, uładalnik jakoha niekali nie pahadziŭsia z pamieram kampiensacyi ad zabudoŭščyka, usio jašče na miescy. Zrešty, chutka niepakornuju siadzibu ŭsio ž źniasuć. Onlíner daviedaŭsia, čym zakančvajecca niekali hučnaja historyja.
Jak ciapier vyhladaje niezvyčajny dom?
Hety strojny dvuchpaviarchovy bieły katedž siońnia vyhladaje niežyłym. Vokny zaviešanyja koŭdrami, trava ŭ dvary nie skošanaja, ściežki pazarastali. Za čas budaŭnictva žyłoha kompleksu pryvatny dom apynuŭsia niby ŭ katłavanie: ź jaho dvara dobra vidać panuryja ścieny susiedniaha padziemnaha parkinha, jakija pavodle zadumy pavinny byli być schavanyja.
Dvor siadziby siarod novabudoŭlaŭ pazbaŭleny hałoŭnaha — adasoblenaści, zvykłaj «viaskovaj» utulnaści. Z voknaŭ tutejšych šmatpaviarchovikaŭ jon bačny jak na dałoni, i heta zusim nie mietafara.
Niahledziačy na toje, što dom litaralna va ŭsich navidavoku, žurnalistam nie ŭdałosia atrymać adnaznačnaha adkazu ad žycharoŭ žyłoha kompleksu, ci žyvie tam chto-niebudź. Adny kažuć, što dom, biezumoŭna, žyły, «u im časta haryć śviatło». Inšyja zapeŭnivajuć, što nie, užo daŭno nikoha nie vidać, i navat zhadvajuć hruzavik, jaki nibyta vyvoziŭ rečy.
Tolki adzin žychar «Arkadzii» raskazaŭ niešta peŭnaje:
— Jašče letaś kala doma sadzili nievialiki aharod, a sioleta ŭžo nie. Žančyna, jakaja tam žyła apošnija hady, raskazała mnie, što im vydzielili ŭzamien dom niedzie ŭ rajonie vulicy Karastajanavaj. Ale tam nie zrabili azdableńnia, tamu tudy nielha zasialicca. A hety katedž ciapier užo niežyły.
Žurnalistka Onlíner jak haradžanka 3 kastryčnika pacikaviłasia losam «Biełaj krepaści» padčas pramoj linii ŭ administracyi Savieckaha rajona Minska. Namieśnik kiraŭnika administracyi Alaksandr Leńka byŭ niešmatsłoŭny, ale skazaŭ hałoŭnaje:
— Ludziej vysielili, dom budzie źniesieny.
Što budzie na jaho miescy (pieršapačatkova źbiralisia budavać padziemny parkinh), surazmoŭca nie ŭdakładniŭ. Ale adznačyŭ, što ciapier idzie etap raspracoŭki prajektna-kaštarysnaj dakumientacyi.
A jak uvohule katedž apynuŭsia zacisnutym pamiž šmatpaviarchovikami?
Kab jak śled razabracca ŭ hetaj historyi, treba viarnucca ŭ minułaje i pryhadać asnoŭnyja fakty.
U Minsku ŭ nulavyja hady pracavaŭ zabudoŭščyk «Tambaz». Niedaloka ad skryžavańnia vulic Bahdanoviča i Niakrasava kampanija zadumała maštabny prajekt — žyły kompleks «Arkadzija» z vysokaj ščylnaściu zabudovy, jak było modna ŭ tyja hady. Z 2008 hoda pad budučyja novabudoŭli pačali znosić pryvatnyja damy. Bolšaść uładalnikaŭ siadzib pahadzilisia pierajechać u prapanavanyja ŭzamien kvatery, ale ŭ niekalkich katedžach nie pryniali acenku zabudoŭščyka i stali patrabavać kampiensacyi pavodle rynkavaj cany.
U vyniku damy-krepaści na doŭhija hady patanuli ŭ pyle budoŭlaŭ i sudovych raźbiralnictvach.
Uładalniki katedža, jaki stajaŭ z boku vulicy Bahdanoviča, usio ž znajšli kampramis z «Tambazam», i ŭ 2014 hodzie tuju siadzibu źnieśli. A voś historyja «Biełaj krepaści», raźmieščanaj u centry kvartała, akazałasia značna bolš składanaj.
U 2015 hodzie haspadar hetaha doma Valancin raskazvaŭ žurnalistam, što pieršapačatkovaja acenka, na jaho dumku, składała ŭsiaho 40% realnaha koštu doma. Asnoŭnaje patrabavańnie siamji na toj momant było takim:
— My nie chočam hrašovaj kampiensacyi, nie chočam kvater u šmatpaviarchovikach. Majem pavodle zakona prava i nastojvajem na pradastaŭleńni raŭnacennaha žyłoha doma. Možna ŭ pryharadzie, ale z takim ža ŭčastkam. Hety dom svaimi rukami budavaŭ moj baćka, tut žyli pradstaŭniki čatyroch pakaleńniaŭ našaj siamji. Nas vosiem čałaviek, my i ciapier chočam žyć razam. Nam nie patrebnyja vynachodstvy. Pabudujcie dakładna taki ž dom, z takoj ža płaniroŭkaj i azdableńniem — i my budziem zadavolenyja.
Pieražyŭšy nie adzin sud, baki praktyčna damovilisia, ale dalej šmat što pajšło nie tak. U 2017 hodzie budaŭnictva apošnich damoŭ «Arkadzii» spyniłasia, a ŭ kancy taho hoda hienieralnaha dyrektara kampanii zatrymali za niametavaje vykarystańnie srodkaŭ. U hetaj dramie byli i daŭhabud, i hučnyja videazvaroty dolščykaŭ — kłasičny nabor niaŭdałych prajektaŭ.
«Tambaz» zbankrutavaŭ, tamu zaviaršaŭ abjekt «UKB Savieckaha rajona Minska». Apošni šmatpakutny dom hetaha žyłoha kompleksu zdali ažno ŭ 2022 hodzie.
Haspadar «Biełaj krepaści» ciapier: «Nas vysielili ŭ sakaviku, praz sud»
Toj samy Valancin vosieńniu 2026 hoda — užo były haspadar niepakornaha katedža. Jon raskazvaje Onlíner:
— Nas vysielili ŭ sakaviku, praz rašeńni suda i OPV (majucca na ŭvazie orhany prymusovaha vykanańnia. — Zaŭv. Onlíner). Siońnia ja pazbaŭleny prava tam pražyvać.
Tam zrabili zakryty prajezd u dvor, paviesili zamok. Heta ŭžo nie maja terytoryja.
Ci ŭdałosia damahčysia niejkaj kampiensacyi?
— Našy pravy realizavanyja častkova. U 2018 hodzie «Tambaz» kupiŭ na Staražoŭcy stary dom, źnios jaho i pabudavaŭ novy — dla nas. Jon nie prosta padobny da našaha raniejšaha doma, jon zrobleny adzin u adzin.
Atrymlivajecca, što atrymać uzamien stračanaha doma nie kvateru, a katedž u Minsku mužčyna ŭsio ž zmoh.
— Ale pradastaŭlenaja kvatera ŭ błakiravanym domie — biez unutranaha azdableńnia. Zabudoŭščyk nie paśpieŭ jaho zrabić. Dach, vonkavyja dźviery, vokny jość, ale ŭnutry — pustka, biez padłoh i dźviarej. Žyć tam niemahčyma.
My zarehistravali prava ŭłasnaści na novy dom. Z «Tambazam» zaklučyli dadatkovaje pahadnieńnie da damovy ab vypłacie kampiensacyi — na ramont. U svoj čas, vielmi spadziejučysia na hetuju vypłatu, my za ŭłasnyja srodki padviali da doma kamunikacyi, bo tam nie było ni vodapravoda, ni elektryčnaści, ni hazu.
Ale dalej usio znoŭ pajšło nie tak, jak treba. «Tambaz» zbankrutavaŭ, našy pravy ŭ poŭnym abjomie nie realizavaŭ, dy i kampanija ŭvohule syšła z takimi daŭhami, što strašna nazyvać hetyja ličby.
Prava ŭłasnaści Valancina na stary dom spynili paśla afarmleńnia dakumientaŭ na novy. Darečy, na publičnaj kadastravaj karcie ziamielny ŭčastak pry domie na Ekskavatarnaj, 18 (sam katedž na płanie — u vyhladzie šeraj litary H) ciapier nie vydzieleny jak asobny, jon uvachodzić u terytoryju, adviedzienuju pad budaŭnictva. Paznačana, što miežy ziamielnych učastkaŭ źmianialisia ŭ 2019 hodzie.
— Kali vyjšaŭ ukaz ab dabudovie žyłoha kompleksu, nas vielmi doŭha sprabavali vysielić, ale sud stanaviŭsia na naš bok. My ŭžo nie mieli prava ŭłasnaści, ale mieli prava pražyvać u raniejšym domie, pakul našy pravy nie buduć realizavanyja ŭ poŭnym abjomie.
Ale potym jurysty pavažanaha ŭpraŭleńnia kapitalnaha budaŭnictva Savieckaha rajona Minska znajšli ŭ zakanadaŭstvie ščylinu, jakaja dazvoliła nas adtul prybrać.
— U čym ža niuans?
— Niuans u tym, što my, nie budučy ŭłaśnikami, pieraškadžajem UKB karystacca ziamloj. I atrymlivajecca, što nichto nas nie vysialaje ŭ niedabudavany dom, a prosta vysialajuć u nikudy — biez pradastaŭleńnia inšaha žyłoha pamiaškańnia.
UKB zaniało pazicyju, što nie maje nijakaha dačynieńnia da realizacyi našych majomasnych pravoŭ, što jamu treba tolki dabudavać žyły kompleks.
I tut, zrazumieła, my nie zmahli pajści suprać zakanadaŭstva: sapraŭdy, pavodle zakona atrymlivajecca, što my svajoj prysutnaściu pieraškadžajem zaviaršyć budaŭnictva hetaj «Arkadzii», parkinha. A toje, što našy pravy nie realizavanyja da kanca, usim abyjakava.
Valancin pierakanany, što za abaronu majomasnych pravoŭ adsielenaha čałavieka adkazvaje toj orhan, jaki kanfiskavaŭ ziamlu, a heta miascovyja orhany ŭłady. U Minharvykankamie ž, pavodle słoŭ byłoha haspadara «Biełaj krepaści», upeŭnienyja: heta była sprava budaŭničaj kampanii, ź jakoj jon zaklučaŭ damovu.
— My sprabujem dakazać, što pakolki pavažanaja kampanija «Tambaz» nie vykanała daručeńniaŭ i rašeńniaŭ harvykankama, hetaja nieabchodnaść viartajecca da taho orhana, jaki pavodle zakanadaŭstva ŭpaŭnavažany na adabrańnie ziamli.
U harvykankama inšaje bačańnie pytańnia. Ja nie hublaju nadziei, sprabuju vieści ź imi pieramovy. Čas pakaža, nakolki jany buduć plonnymi, bo heta sprava nie adnaho dnia i nie adnaho miesiaca.
Kali nie damovimsia (a chutčej za ŭsio, nie damovimsia), budziem dalej sudzicca. U kožnaha svaja praŭda, ale zakon jość zakon. Moža, sud u čarhovy raz stanie na naš bok. Ja ruki apuskać nie źbirajusia.
Ale i harvykankam, kali ščyra, ja cudoŭna razumieju: situacyja ŭ nas skłałasia vielmi nieardynarnaja.
— Na hety momant vaša patrabavańnie — tolki zrabić azdableńnie ŭ tym domie, pravilna?
— Tak, chočam ramont, chacia b u miežach typavych spažyvieckich jakaściaŭ. Patrebnyja padłoha, dźviery, santechničnaje abstalavańnie…
Valancin tłumačyć: u 2018 hodzie składali kaštarys, kolki budzie kaštavać azdableńnie, anałahičnaje tamu, što było ŭ raniejšym domie. Tady ŭsio abyšłosia b prykładna ŭ 110—118 tysiač rubloŭ (što było ekvivalentna 55 tysiačam dołaraŭ). Niadaŭna ŭładalnik zamaŭlaŭ novuju niezaležnuju acenku — ciapier suma atrymałasia bolšaj, bo materyjały i budaŭničyja pasłuhi za hetyja hady padaraželi.
— Zaprašali ŭ novy dom na praceduru acenki kamisiju z administracyi Centralnaha rajona, jakaja zafiksavała, što ŭsio pabudavana, ale dom znachodzicca na stadyi ramontu.
— Napeŭna, za hetyja hady vy patracili stolki sił i zdaroŭja na hetuju baraćbu. Vy nie dumajecie ciapier, što treba było ad samaha pačatku pahadzicca na toje, što prapanoŭvali?
— Viedajecie, ja ŭ dziacinstvie i maładości prafiesijna zajmaŭsia sportam. Viedaju, što biez baraćby niama pieramohi, nie pryvyk zdavacca, ale zaŭsiody hatovy i da paražeńnia, i da pieramohi.
Na pieršapačatkovuju prapanovu «Tambaza» ja pahadzicca nie moh — maju vyšejšuju ekanamičnuju adukacyju, ličyć umieju, tym bolš što była praviedzienaja niezaležnaja acenka.
Treba razumieć, što dla Valancina historyja «Biełaj krepaści» — heta jašče i asabistaja sprava. Usio ž heta dom, jaki niekali svaimi rukami pabudavaŭ jaho baćka.
— Ja tam naradziŭsia, vyras, tam naradzilisia i vyraśli maje dzieci, naradzilisia ŭnuki. Zrazumieła, što pakidać jaho było kryŭdna i škada.
Ź inšaha boku, ja razumieju, što horad pavinien raźvivacca. Pahladzicie, jaki raznamasny Sielhaspasiołak — tam jość takija chałupy, u jakija spadčyńniki navat iržavaha ćvika nie ŭbili.
A my svoj dom rekanstrujavali ažno dva razy, jon byŭ dychtoŭny. Nie prasili hrošaj, nie stajali ŭ čerhach, usio ŭłasnym harbom: baćki, ja. Maje dzieci, dziakuj bohu, taksama nie śpiać u šapku — užo ŭładkavalisia i majuć ułasnaje žyllo.
Ale vy napišycie ŭ kancy artykuła tak: apošniaja kropka ŭ hetaj spravie jašče nie pastaŭlenaja, uładalnik poŭny sił i enierhii praciahvać baraćbu za svaje pravy.
Onlíner nakiravaŭ zapyty ŭ Minharvykankam i «UKB Savieckaha rajona» z prośbaj prakamientavać los «Biełaj krepaści» i dalejšyja pierśpiektyvy placoŭki.
Ciapier čytajuć
U Estonii aryštavany Aleh Maisiejeŭ, kažuć jaho znajomyja. Heta były kiroŭca Cichanoŭskaj, jaki z časam staŭ jaje zaciatym krytykam23
Kamientary
časam nie da zakonaŭ