«Зялёная кніга»: натхняльнае кіно пра сяброўства і пра тое, што без болю змяніць свет немагчыма
Галоўны герой — клубны вышыбала, італьянскі эмігрант Тоні Валелонга (цікава, што Валелонга — прозвішча аднаго са сцэнарыстаў і прадзюсараў фільма). Але клуб закрываюць на рамонт, і Тоні вымушаны шукаць сабе часовую падпрацоўку. Геніяльнаму піяністу Дону Шырлі якраз патрэбен кіроўца і менеджар для тура па паўднёвых штатах. Ён кіруецца ў логава расістаў, каб змяніць уяўленні пра чарнаскурых. Тоні ў роздумах: ці так ужо патрэбныя яму грошы, каб прыслужваць чарнаскураму…
«Зялёная кніга» ўжо атрымала прэстыжную амерыканскую прэмію «Залаты глобус» як найлепшы фільм, а таксама за найлепшы сцэнар. Цяпер «Зялёная кніга» — і ў чатырох намінацыях на «Оскар». Выканавец ролі піяніста Дона Шырлі, Махершала Алі, — першы акцёр-мусульманін, які атрымаў «Оскар». Магчыма, сёлета атрымае другі раз.
Глядзіцца фільм, канечне, трохі як казка: недалёкі Тоні, расіст і грубіян, настолькі пранікаецца класічнай музыкай Дона Шырлі, што гатовы кардынальна змяніць свае погляды. Казка казкай, але аказваецца, што фільм зняты на аснове рэальных падзей.
Дон Шырлі — амерыканец у першым пакаленні, дзіця ямайскіх эмігрантаў. З двух гадоў іграў на фартэпіяна, у 9 быў запрошаны на вучобу ў Ленінградскую кансерваторыю. У Амерыцы не змог атрымаць вышэйшую музычную асвету і вывучыўся на псіхолага, даследаваў уплыў музыкі на падлеткавую злачыннасць. У сярэдзіне 50-х вярнуўся ў музыку, запісаў два дзясяткі фартэпіянных альбомаў з класікай і імправізацыямі. Тоні Валелонга стаў акцёрам, іграў пераважна мафіёзі, у тым ліку ў культавым серыяле «Клан Сапрана». Шырлі і Валелонга гадамі захоўвалі цёплыя адносіны і памерлі ў адзін год, 2013-ы, сталымі і заслужанымі людзьмі.
Канва сюжэту — дзікія норавы расісцкай Амерыкі 1960-х (прычым менавіта поўдня, у фільме гэта выразна падкрэслена). Самыя адукаваныя і багатыя белыя апладзіруюць піяністу Шырлі, а ў антракце не пускаюць яго ў прыбіральню — з мілымі ўсмешкамі накіроўваюць на двор, у драўляную будку: «Там не так страшна, як здаецца».
Але за фабулай — некалькі ўніверсальных думак, якія праводзіць фільм. Без болю змяніць свет немагчыма. Не варта ахвяраваць сабой нават дзеля высокай мэты. Чалавек можа аказацца не такім, якім прывык быць. А стэрэатыпы і страхі, ад якіх уцякаеш, абавязкова абгоняць і зазірнуць проста ў вочы.
А «Зялёная кніга» — гэта даведнік, які існаваў у ЗША ў 1936 — 1966 гадах. У ім пазначаліся адрасы бараў, гатэляў, крам, дзе абслугоўвалі чарнаскурых. Цікава, што на вокладцы даведніка заўжды малявалі толькі белых людзей.
Цяпер чытаюць
Замест парэшткаў Вітаўта за сцяной Віленскай катэдры знайшлі толькі кучу камянёў. Але ўлады Літвы гатовыя выдаткаваць на працяг пошукаў яшчэ 1,5 мільёна еўра2929
Каментары