Гісторыя88

У канцы XVIII стагоддзя грэка-каталіцтва ў Беларусі спрабавала плаўна перацячы ў лацінства

У часы царавання Паўла І (1796-1801) назіраўся цікавы працэс: самавольны пераход грэка-каталіцкіх святароў разам з парафіямі на лацінскі абрад, піша ў фэйсбуку гісторык Дзяніс Лісейчыкаў.

Манастыр базыльян у Лагойскім замку. Малюнак Марцэлія Янушэвіча (з фондаў бібліятэкі Віленскага ўніверсітэта). Сярэдзіна XIX стагоддзя

Рабілася гэта неафіцыйна, і ўніяцкае кіраўніцтва было вымушана шукаць такіх «лацінізатаў» і пазбаўляць іх парафій. Невядома, наколькі дбайна праводзіліся пошукі, бо некаторыя цэрквы з парафіямі так і засталіся касцёламі (Акалова, Завішына, Хатаевічы і іншыя).

Упершыню мне трапіўся ўніяцкі святар-«лацінізат», што называецца, з адкрытым тварам.

Святар Спаскай царквы ў Лагойску Марцін Рэцкі 23 сакавіка 1798 года сумленна напісаў, што ён цяпер рымска-каталіцкі ксёндз, а яго парафіяне цяпер рыма-каталікі.

Негледзячы на адкрытасць дзеянняў айца і на фармальную забарону такіх пераходаў, уся Спаская парафія Лагойска да канца красавіка 1799 года (больш за год) па факце была рымска-каталіцкай.

Пасля ўсё ж айца-рэвалюцыянера ад парафіі адхілілі, усіх вярнулі ў грэцкі абрад, а да царквы прызначылі новага, не такога радыкальнага святара.

З айцом Марцінам нічога кепскага не стала. Некаторы час яго патрымалі бязмесцавым, а ў 1815 годзе прызначылі святаром да грэка-каталіцкай царквы ў вёсцы Клінок Ігуменскага павета.

Самае цікавае, што ў самавольнага лагойскага ксяндза была жонка і сямёра дзяцей.

Каментары8

  • Язэп
    08.12.2025
    Гэта вельмi натуральна. I там каталiкi i там. Толькi па форме i сваiх лiтургiчных адметнасцях ёсць рознiца. Па сутнасi, гэта значыць дагматах, грэка-каталiкi прытрымлiваюцца тых жа дагматаў што i ў рыма-каталiцтве. Усе вызнаюць Папу Рымскага на чале цэркваў. Грэка-каталiцтва i рыма-каталiцтва можна нават успрымаць як часткi адной вялiкай царквы на чале з Папай Рымскiм.
  • Нёман
    09.12.2025
    Язэп, для нас католікаў гэта проста Папа (вядома які), для праваслаўных Папа Рымскі.
  • Янкель
    09.12.2025
    Греко-католикам и сейчас нужно переходить в латинство, не нужно затягивать этот процесс.

Цяпер чытаюць

На аўташоу ў Лідзе ледзь не загінуў адзін з самых знакамітых каскадзёраў Беларусі — яго відэа сабралі амаль паўмільярда праглядаў. Што з ім цяпер?3

На аўташоу ў Лідзе ледзь не загінуў адзін з самых знакамітых каскадзёраў Беларусі — яго відэа сабралі амаль паўмільярда праглядаў. Што з ім цяпер?

Усе навіны →
Усе навіны

Прафесійная актрыса з Бабруйска пакінула тэатр і стала дзіцячай медсястрой

Прымітыўны мультфільм пра цяля нечакана стаў хітом у Кітаі3

Мошчы Дзмітрыя Данскога хочуць адправіць на вайну ва Украіне11

Як ідзе рэстаўрацыя галоўнага корпуса БДУ ФОТЫ1

У Санкт-Пецярбургу ў вадзе знайшлі цела з адсечанай рукою. Аказалася, гэта экс-басіст гурта «Кукрыніксы»18

«Цікава, калі гэты сорам спыніцца». На «Салаўёў Live» разнеслі «Газпрам» за Канье Уэста і «старога педафіла» — бацьку Ілана Маска2

Ля берагоў Грэнландыі цяпер жывуць кіты — ім больш не перашкаджае лёд1

«Загадалі раздзецца і ўключылі відэарэгістратары». Беларуска расказала пра новую практыку надглядаў на мяжы15

«Ён, напэўна, у паралельным сусвеце жыве». Парады міністра Іванца выклікалі буру рэакцый12

больш чытаных навін
больш лайканых навін

На аўташоу ў Лідзе ледзь не загінуў адзін з самых знакамітых каскадзёраў Беларусі — яго відэа сабралі амаль паўмільярда праглядаў. Што з ім цяпер?3

На аўташоу ў Лідзе ледзь не загінуў адзін з самых знакамітых каскадзёраў Беларусі — яго відэа сабралі амаль паўмільярда праглядаў. Што з ім цяпер?

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць