У Беларусі — бум на рэстараны нацыянальнай кухні і яе новае прачытанне
Апошнім часам у краіне адкрываецца шмат новых кавярняў і рэстаранаў з акцэнтам на беларускую кухню і яе новае прачытанне. Фудблогеры і рэстаратары лічаць, што гэты трэнд толькі ўзмацніцца — з чым гэта звязана?
Доўгі час па беларускія стравы тых, хто прасцейшы, адпраўлялі ў «Васількі». Знаўцы ж накіроўвалі ў старую-добрую «Камяніцу», у якой з 2003 года гатуюць па рэцэптах віленскай кнігі «Літоўская кухарка». Маецца там і мяса па-радзівілаўску, і крывянка па-тураўску.
Калі патрабаваўся больш люксавы ўзровень, раілі наведаць «Ліцвіны» ці «Кухмістр» — у такіх месцах абавязкова б ела ў свой час беларуская шляхта.
За апошнія пару гадоў з'явілася нямала новых кафэ з беларускай кухняй.
Так, у 2024 годзе ў Мінску адкрыўся другі па ліку рэстаран «Бульбашы», на гэты раз у фармаце бровара. У ім робяць стаўкі на розныя рэгіянальныя прадукты і пазначаюць гэта ў меню: «з тураўскім сырам», «з брынзай з Глыбокага», «з браслаўскай рыбай», «з палескімі грыбамі», «з рагачоўскай згушчонкай», «карэ слуцкага аленя» і гэтак далей.
Нядаўна «Бульбашы» трапілі ў топ-10 рэстаранаў краіны (дарэчы, не за гарамі адкрыццё іх трэцяга пункту на праспекце Незалежнасці, 87).
Год таму ў Мінску з’явіўся рэстаран Veras | Kolas, які нечакана заміксаваў у меню італьянскую і беларускую ежу. Рабіць гэта якасна атрымліваецца адразу ў трох супрацоўнікаў-шэфаў — беларускай кухні, славянскай і італьянскай. Тут можна пакаштаваць, напрыклад, дранік з мартадэлай і фісташкай.
Але паколькі тут працуе і славянскі шэф, то без торта «Масква» і «Ленінградскага расольніку» таксама не абышлося.
У тым жа 2025‑м на мапе сталіцы з’явіўся рэстаран «Мары», які пазіцыянуе сябе як месца з «нэатрадыцыйнай высокай беларускай кухняй». Тут сапраўды можна парадаваць рэцэптары незвычайнымі спалучэннямі — напрыклад, цэпелінам са шчупаком, дранікамі з тар-тарам з аленя, калдунамі з шалвеяй і казуляй ці фанданам з жытнёвага хлеба і марозівам з баравікоў, запіўшы ўсё гэта цыбульным квасам.
У меню ўстанова выкарыстоўвае беларускую мову. А ў самім інтэр’еры шмат адсылак да свайго, роднага сэрцу — палявыя кветкі, выцінанкі, лён.
Год таму на Партызанскім праспекце стартаваў рэстаран беларускай кухні «Белы гусь», які прыцягнуў увагу многіх найперш памылкай у назве (у беларускай мове назоўнік «гусь» заўсёды жаночага роду). У прынцыпе, на назве ўся беларускамоўнасць месца і скончылася.
На кантрасце з установамі ў цэнтры тут прапануюць больш дэмакратычныя цэны — напрыклад, паўкілаграма мачанкі (з дранікамі ці блінамі) каштуюць 25 рублёў.
У той жа перыяд на месцы бара «Віно рытмы гараджане» на Камсамольскай, 7 паўстала «Дранічная №1», якая больш падобная да бару для рускіх (яшчэ і з савецкім каларытам). Пяць дранікаў там ацэненыя амаль у 20 рублёў.
Зусім нядаўна пачаў сваю працу новы рэстабар беларускай кухні Mova. Знаходзіцца ён у раёне «Мінск-Свету» і прапануе збольшага класіку — розныя віды дранікаў і аўтарскія настойкі.
Сярэдні чэк ва ўстанове — у дыяпазоне 40‑60 рублёў.
Літаральна днямі адкрыўся яшчэ адзін рэстаран са стаўкай на айчыннае пад назвай «Дзякуй» — на Сурганава, 43. У меню розныя дранікі, верашчака, крывянка, кішка бульбяная і іншае. Ёсць беларускамоўнае меню.
Згадваючы рэгіёны, адзначым, што год таму новенькі рэстаран беларускай кухні «Спадчына» запрацаваў у Гомелі. Інстаграм уладальнікі вядуць часам па-беларуску, а вось меню рускамоўнае.
Дранікі тут каштуюць ад 14 да 28 рублёў (у залежнасці ад начынкі). А патэльня з крывянкай абыдзецца ў 24 рублі.
Тым часам у Віцебску хваляцца адкрыццём новага рэстарана з рускай кухняй. У інтэр’еры — рускія народныя казкі і матрошкі.
Варта адзначыць, што афіцыянты ў рэстаранах беларускай кухні не заўсёды гавораць па-беларуску, часам гэта абмяжоўваецца толькі некалькімі словамі вітання.
«Трэнд на беларускую кухню для мяне выглядае цалкам лагічным, ён толькі будзе мацнець», — каментуе шэф-кухар, які папрасіў захаваць яго ананімнасць.
«Гэта, вядома, і стаўка на турыстаў — на тых жа расіян, якія наноў адкрываюць Беларусь ва ўмовах санкцый і цяжкасцяў з доступам да іншых кірункаў вандровак. Але і самі беларусы зараз больш закансерваваныя ўнутры краіны, нехта знаходзіцца ва ўнутранай эміграцыі, і ў такой сітуацыі вяртанне да роднага, да сваіх каранёў — гэта псіхалагічнае ратаванне. І банальна зараз асабліва не паездзіш часта «па еўропах», каб нейкія трэнды падглядзець, то чаму б і не пераасэнсоўваць старыя рэцэпты, тым больш, калі ў нас сапраўды смачная кухня?».
Каментары
Што да памянёнай тут "Камяніцы", асабіста я больш нікому ня раю яе наведваць. Установа апошнім часам была сапсавалася. Так, стравы беларускай кухні ўключаны ў меню, а вось іх выкананьне проста жудаснае. Разьлік на тое, што наведвальнікі ніколі ня елі тыя стравы й ня ведаюць, якімі яны павінны быць.
Дазволю сабе меркаваць, што ў выпадку, калі да іх завітае НН, загадзя анансаваўшы візыт, кшталту зрабіць які рэпартаж, ці артыкул ціскануць, дык там пастараюцца, а шараговаму наведвальніку пададуць абы што пад прыгожай назвай.