Памятаеце Данііла з Офіса Ціханоўскай, якому за два дні сабралі грошы на анкалагічную аперацыю? Яму напісаў той самы аднакласнік, які яго ўдарыў — з чаго ўсё і пачалося
Год таму «Наша Ніва» расказала гісторыю Данііла Гаркавага — беларуса, які з дзяцінства змагаецца з анкалагічнай хваробай. У 2025 годзе ў яго здарыўся чарговы рэцыдыў, і яму патрэбна была складаная аперацыя за мяжой. Грошы на лекаванне сабралі за пару дзён. Але гісторыя мела і іншы працяг.

Мы зноў звязаліся з Даніілам, каб даведацца, як ён жыве цяпер.
«Я спыніўся, заняўся здароўем — і гэта спрацавала»
«Наша Ніва»: Данііл, год таму вы казалі, што галоўнае — спыніцца і заняцца здароўем. Удалося?
Данііл Гаркавы: Удалося. Настолькі, наколькі гэта магчыма, я вырашыў сваю праблему. Вялікі дзякуй і вам за той матэрыял, і «Байсолу» за тое, што ўвогуле адбыўся гэты збор. Патрэбную суму сабралі вельмі хутка — літаральна за два дні. Я паехаў у Германію, дзе мне зрабілі неабходную аперацыю.
Пасля я ўжо ў Літве праходзіў далейшае лячэнне, у тым ліку прамянёвую тэрапію. Усё гэта заняло шмат часу: толькі ў снежні 2025 года канчаткова зажыла скура і загаіліся ўсе траўмы, якія былі атрыманыя.
Але ў цэлым я ўспрымаю гэта як гісторыю з добрым канцом. Гэтае пытанне ўдалося закрыць — даволі хутка, з добрым вынікам і пазітыўным прагнозам. І я вельмі задаволены, што не застаўся на аперацыю ў Літве, а паехаў у Германію. Для мяне гэта сапраўды вялікае дасягненне — і вялікая падзяка ўсім людзям, якія дапамаглі сабраць гэтыя грошы.
«НН»: Што цяпер кажуць лекары? Якія прагнозы?
ДГ: У маім выпадку гэта не той тып анкалогіі, у якім можна гаварыць пра рэмісію. Гэта пухліна, якая схільная рэцыдываваць. У любой анкалогіі забівае чалавека не сама пухліна, а парушэнне працы органаў, на якія яна ўплывае. Сама па сабе пухліна — не смяротная.
У маім выпадку пухліна можа вяртацца, але яна расце павольна. Калі кантраляваць сітуацыю — гэта можна адсочваць. Іншая справа, што пры шматразовых рэцыдывах можа проста не застацца тканак, якія можна выдаліць.
Мне зрабілі вельмі радыкальную аперацыю — выдалілі вялікую частку тканін. У спалучэнні з прамянёвай тэрапіяй прагноз нямецкага анколага даволі добры, ён глядзіць на сітуацыю пазітыўна. І ў мяне таксама ёсць адчуванне, што гэта не канец жыцця. Ну, shit happens.
«НН»: Вы вельмі спакойна пра гэта кажаце. Ці былі моманты, калі здавалася, што не справіцеся?
ДГ: Думкі, вядома, былі розныя. Калі ты сутыкаешся з гэтым не ўпершыню, то рэакцыя ўжо не такая вострая, як у тых, хто чуе дыягназ упершыню. І гэта, дарэчы, тычыцца не толькі самога чалавека, але і яго блізкіх. Бо дыягназ атрымліваеш ты, ты перажываеш роспач, спрабуеш гэта неяк асэнсаваць, перажыць. Але разам з табой гэта праходзяць і людзі побач. І часам яшчэ пытанне, каму цяжэй і хто каго павінен падтрымліваць.
Я рэагую даволі спакойна, але гэта не значыць, што ўсё лёгка. Калі ў студзені мінулага года прыйшоў адказ, што гэта рэцыдыў, мяне на два дні проста выбіла з раўнавагі. І дзякуй людзям, якія былі побач: яны мяне падхапілі і фактычна два дні проста пратрымалі ў гэтым вельмі разгубленым эмацыйным стане. Потым я ўжо сабраўся, зразумеў, як дзейнічаць далей.
Я ведаю, што многія людзі шчыра баяцца анкалогіі — з ёй звязана вельмі шмат міфаў і страхаў. І тут важна не ўпасці ў крайнасці: з аднаго боку — не спужацца настолькі, каб апынуцца ў поўным бяздзеянні, з другога — не абясцэніць праблему, бо яна сапраўды можа быць вельмі сур’ёзнай.
Я стаўлюся да гэтага спакойна — гэта мой спосаб з гэтым жыць. Пакуль ён працуе, няхай працуе.
Бінты, перавязкі і жыццё вакол лячэння
«НН»: Якім было вашае жыццё пасля аперацыі?
ДГ: Па-першае, патрэбны быў час, каб зажыла скура, па-другое — трэба было прайсці прамянёвую тэрапію. На жаль, з-за таго, што плошча выдалення тканак была вельмі вялікая, рана не паспела зацягнуцца да пачатку тэрапіі, а прамянёвая тэрапія, у сваю чаргу, вельмі запавольвае гаенне.
Таму амаль паўгода я быў вымушаны кожны дзень рабіць перавязкі і, па сутнасці, перабудоўваць усё жыццё вакол лячэння і рэабілітацыі.
Цяпер я засяроджваюся на так званай мабільнай рэабілітацыі — маю на ўвазе рух і паступовае вяртанне целу яго ранейшай функцыянальнасці. Але нейкіх сур’ёзных абмежаванняў гэта не дадае: мне не трэба прымаць лекі, няма неабходнасці істотна абмяжоўваць сябе ў актыўнасцях ці ў паўсядзённым жыцці.
У мяне ёсць іншыя балячкі, як і ў любога чалавека, і, калі шчыра, менавіта яны цяпер больш уплываюць на мой лад жыцця, чым анкалогія.
«НН»: Ці паўплывала гэта на ваш псіхалагічны, унутраны стан?
ДГ: Я думаю, што ў мяне ўсё ж не самы горшы выпадак. Праўда, мая тэрапеўтка кажа, што гэтая гісторыя вельмі паўплывала на маю псіхіку. Я мог бы з ёй паспрачацца, але я ёй давяраю: калі яна гэта кажа, значыць, нешта заўважыла. Хаця і гэта таксама можна карэктаваць, і я не адчуваю, што гэта фатальна ўплывае на маё жыццё.
Мы жывём у такі час: і эміграцыя, і ўсё, што адбываецца ўнутры Беларусі — столькі розных выклікаў, што часам нават не разумееш, што перажываць цяжэй.
Калі сутыкаешся з анкалогіяй, з’яўляецца шмат пытанняў: як на гэта рэагаваць, ці варта пра гэта расказваць, ці прасіць дапамогі. Узнікае цэлы пласт разважанняў пра тое, як з гэтым жыць і што з гэтым рабіць.
Я чалавек, які шмат рэфлексуе пра сябе і сваё жыццё. Гэта патрабуе пэўных высілкаў, але і дапамагае перагледзець прыярытэты. Напрыклад, раней я працаваў у офісе Святланы Ціханоўскай, і адзіным прыярытэтам была праца. Цяпер я змяніў гэты фокус: вучуся падзяляць жыццё так, каб не толькі працаваць, але і знаходзіць рэсурс для сябе.

Гэта стратэгічна важна — каб жыць даўжэй і лепш. Анкалогія ў гэтым сэнсе таксама паказвае, хто ты ёсць: шмат у чым усё залежыць ад таго, як ты да гэтага паставішся. Ці стане гэта для цябе чарговай задачай, з якой ты нешта вынясеш, чамусьці новаму навучышся пра сябе і сваё асяроддзе.
«НН»: Вы згадалі працу ў Офісе Святланы Ціханоўскай. Вы сышлі адтуль перад пачаткам лячэння. Ці вярталася думка зноў уключыцца ў палітычную або грамадскую працу?
ДГ: Я ў пэўнай ступені і не выключаўся. Цяпер я працую з Паўлам Ліберам і ягонай камандай. Там шмат непублічных людзей, таму мы звычайна гаворым пра гэта даволі асцярожна. Але ў цэлым я застаюся ў працэсе: мы разам працуем над лічбавай платформай. Таму
я не адчуваю, што выпаў з грамадска-палітычнага жыцця. Магчыма, я ўжо не ў самым эпіцэнтры, як гэта было падчас працы ў Офісе, але дакладна не па-за ім.
З Паўлам мы знаёмыя даўно, я разумеў, чым яны займаюцца, і цікавасць далучыцца да гэтай каманды ў мяне з’явілася яшчэ раней. Проста ў нейкі момант усё склалася.
«НН»: Так, і вас разам з Паўлам уключылі ў экстрэмісцкае фармаванне «Тры сланы» (Данііл — публічны прадстаўнік гэтай платформы. — «НН»). Як вы, дарэчы, паставіліся да гэтага?
ДГ: Дзікунства. Але нічога прынцыпова новага для мяне тут няма. Я разумею, што яны проста робяць сваю «працу» — знайшлі сабе ворагаў і дзейнічаюць у гэтай логіцы.
Я не бачу сэнсу траціць на гэта шмат энергіі. Ці магу я на гэта паўплываць? Не. Ці раблю я нешта дрэннае? Тым больш не.
Тут хутчэй важна навучыцца гэта перажываць — і, напэўна, з пэўнай доляй гумару. Чорны гумар у гэтым сэнсе вельмі дапамагае.
«НН»: А над чым канкрэтна вы цяпер працуеце?
ДГ: Мы працуем над платформай, якая на самой справе распрацоўваецца ўжо даволі даўно. Гэта працяг папярэдніх ініцыятыў: калісьці была платформа «Новая Беларусь», якая пазней ператварылася ў прыкладанне «Свае». Увогуле гаворка пра развіццё цэлай інфраструктуры: ёсць «Свае», краўдфандынгавая платформа Gronka, праект «Будуй сваё». І «Тры сланы» — гэта адна з частак лічбавай Беларусі, умоўна кажучы, краіны будучыні.
Гэта пакуль пілотны прота-праект, на базе якога ў далейшым можна будзе разгортваць і дадаваць іншыя рашэнні. Калі канкрэтна, «Тры сланы» — гэта агрэгатар грамадска-палітычных арганізацый і ініцыятыў. Ад іх саміх быў запыт на такую прастору — для каардынацыі, камунікацыі, абмену інфармацыяй. І, па сутнасці, гэта і ёсць адказ на гэты запыт.
Мы ціха вывелі платформу ў публічную прастору ў пачатку года. Цяпер плануем выкарыстоўваць яе як тэхнічную аснову для выбараў у Каардынацыйную раду. Ідэя ў тым, каб гэта стала першым пунктам уваходу: калі чалавек хоча зразумець, што адбываецца ў грамадска-палітычным асяроддзі, каб ён мог проста і хутка знайсці ўсю патрэбную інфармацыю. А для арганізацый гэта магчымасць расказаць пра сябе.
«Гэта была афігенная, неймаверная гісторыя»
«НН»: Калі вам патрэбна была аперацыя, беларусы літаральна за два дні сабралі неабходную суму на яе. Як вы цяпер гэта ўспрымаеце?
ДГ: Слухайце, гэта ўвогуле афігенная, неймаверная гісторыя. Я добра памятаю, што спачатку ў мяне быў вельмі моцны ўнутраны сабатаж, каб увогуле запускаць гэты збор.
Я чакаў адказу ад адной міжнароднай арганізацыі, якая інстытуцыйна падтрымлівае актывістаў. Думаў, што яны змогуць дапамагчы, і мне не давядзецца звяртацца да людзей. Але яны не змаглі, і я разумеў, што збор рабіць усё ж давядзецца — проста доўга не мог сябе на гэта наладзіць.
У гэтай гісторыі для мяне засталося вельмі шмат дробных, але важных эпізодаў — пра тое, як у цяжкі момант цябе падтрымлівае тваё кола. Напрыклад, адна мая сяброўка літаральна кожныя некалькі дзён прыходзіла і «ела мне плеш»: «Данік, ты запоўніў заяўку на дапамогу ці не?». Такім чынам яна мяне падтрымлівала, бо бачыла, што я магу тармазіць.
Я вельмі ўдзячны «Нашай Ніве» і «Байсол» за тое, што яны ўключыліся, зрабілі гэты збор і пра гэта распавялі.
І калі ўсё гэта здарылася за два дні — гэта, канешне, было «ваў». Там столькі гісторый…
Напрыклад, мой сябар, ветэран украінскай вайны, потым расказваў, што літаральна «тэрарызаваў» «Байсол», каб яны зрабілі аўкцыён з яго баявых узнагарод і каб грошы пайшлі на мой збор. Але ён проста не паспеў — людзі ўжо ўсё сабралі.
У тыя два дні ўся мая стужка была пра мяне — рэпосцілі ўсе. Нават людзі, з якімі мы былі не надта блізка знаёмыя.
І яшчэ была вельмі моцная гісторыя. Увогуле мая анкалогія пачалася з таго, што ў школе мяне ўдарыў аднакласнік. І цяпер, праз столькі гадоў ён недзе знайшоў маю «целегу» і напісаў: «Прывет, гэта я. Я не ведаў, што так здарылася». І папрасіў прабачэння.
Для мяне гэта быў вельмі моцны, мужны ўчынак. Я ж нідзе не называў ні яго імя, ні прозвішча — ён мог проста нічога не рабіць. Але ён знайшоў мяне і напісаў.
І ў нейкі момант ты разумееш, што гэтая гісторыя не толькі пра грошы. Не толькі пра тое, што беларусы талакой сабралі патрэбную суму. Гэта пра людзей.
Бо нематэрыяльна дапамагаць вельмі складана — часта проста не разумееш, як гэта зрабіць. І тое, што людзі ўсё ж знаходзілі спосабы — пісалі, падтрымлівалі, рабілі такія ўчынкі — гэта, канешне, суперкласная гісторыя.

«Мне патрэбны сабака»
«НН»: А чым вы цяпер жывяце, акрамя працы? Што вас цікавіць?
ДГ: Я, у прынцыпе, проста жыву жыццё. Ёсць праца з Паўлам, ёсць мой камерцыйны праект. Мне вельмі цікавая ІТ-сфера, я хачу ў ёй развівацца.
З такіх простых, чалавечых рэчаў — думаю пра тое, каб завесці сабаку. Вельмі люблю сабак.
Пра камерцыйны праект я пакуль не гатовы гаварыць — з меркаванняў бяспекі. Нават калі ты не ў Беларусі, не варта цешыць сябе ілюзіямі, што мы ўсе тут цалкам у бяспецы.
«НН»: Ці будуеце вы планы на будучыню?
ДГ: Мой план даволі просты: навучыцца балансаваць паміж рознымі часткамі жыцця. Ёсць гуманітарна-палітычная дзейнасць — я ўвогуле больш успрымаю сябе як грамадскага актывіста — і ёсць камерцыйны бок. І я хачу навучыцца спалучаць гэта так, каб у жыцці было месца для ўсяго.
Жыць жыццё, заўважаць добрыя моманты, больш канцэнтравацца на пазітыве. Адчуваць, што адбываецца вакол — людзей, падзеі, саму жыццёвую тканіну.
Ну і так, сабака — гэта асобная гісторыя. У нейкім сэнсе гэта маё маленькае памяшанне. Мне проста патрэбны сабака.
«Хачу, каб падтрымка і магчымасці сталі нормай»
«НН»: Што б вы сказалі людзям, якія даведаліся пра свой анкалагічны дыягназ?
ДГ: Гэта сапраўды вельмі складанае пытанне. І, напэўна, тут няма нейкіх універсальных парадаў.
Першае — важна навучыцца разумець сябе, каб быць больш устойлівым. І калі ўжо гаворка пра анкалогію, то — не пужацца. Ёсць такое адчуванне, што анкалогія — гэта адразу смерць. Гэта можа быць так, але гэта не гарантывана. Медыцынскія пратаколы пастаянна змяняюцца, шмат што сёння лечыцца. Таму вельмі важна не ставіць на сабе крыж.
Другое — анкалогія не заўсёды настолькі дарагая, як мы прывыклі думаць. Ёсць розныя варыянты, і часам яны больш даступныя, чым здаецца.
Трэцяе — калі вы знаходзіцеся па-за межамі Беларусі, шукайце магчымасці, размаўляйце з людзьмі, не саромейцеся казаць пра сваю сітуацыю. Чым больш людзей будуць ведаць, тым большая верагоднасць, што знойдзецца нейкае эфектыўнае рашэнне.
І важна ставіцца да ўсяго крытычна: я, напрыклад, давяраю толькі доказнай медыцыне.
Трэба глядзець, што з’яўляецца новага, разглядаць магчымасці кансультацый і лячэння ў іншых краінах. Гэта часта прасцей, чым здаецца. Зараз у большасці клінік ёсць сайты, і нават без ведання мовы можна камунікаваць — з дапамогай штучнага інтэлекту, перакладчыкаў. Я, напрыклад, так і рабіў са сваёй нямецкай клінікай.
І, напэўна, самае галоўнае — знаходзіць спосабы падтрымліваць сябе і не губляцца. І не баяцца жыць пасля гэтага.
«НН»: Вы сказалі шукаць магчымасці па-за межамі Беларусі. А як унутры краіны?
ДГ: У Беларусі медыцына, на жаль, часта працуе не дзякуючы, а насуперак. Яна ў цэлым неблагая, але ёсць складанасці з тым, як будуецца камунікацыя, як людзі паводзяць сябе, як яны эмацыйна ўключаюцца ў працэс.
У Германіі, напрыклад, мне давалі спецыяльны матэрыял, каб не было балюча адклейваць пластыры. І я на гэта глядзеў проста з шырока раскрытымі вачамі.
Вельмі хочацца верыць, што і ў Беларусі такія рэчы стануць нормай. І ўвогуле — што ў нашым грамадстве нормай стануць і падтрымка, і магчымасці.
Цяпер чытаюць
Памятаеце Данііла з Офіса Ціханоўскай, якому за два дні сабралі грошы на анкалагічную аперацыю? Яму напісаў той самы аднакласнік, які яго ўдарыў — з чаго ўсё і пачалося
Каментары