Да 2032 года ў Маскве зруйнуюць каля 8 тысяч хрушчовак, а ўзамен пабудуюць вышынныя дамы. Ці чакае знакамітыя пяціпавярховікі падобны лёс у Мінску?

Сваім бачаннем праблемы з «Мінск-Навінамі» падзялілася загадчыца навукова-даследчага аддзела жыллёвай палітыкі і суправаджэння інфармацыйных сістэм Інстытута жылля — НДПТІБ імя Атаева С. С., кандыдатка эканамічных навук Марына Яроменка.
— Як паступаць з такім жыллём, у Беларусі пакуль сістэмна не вызначана, — пазначыла праблему эксперт. — Аднак у Канцэпцыі жыллёвага будаўніцтва на 2026—2030 гады з’явілася паняцце рэнавацыі, гэта значыць комплекснага абнаўлення хрушчовак. У гэтым жа дакуменце прызнана адной з прыярытэтных задач жыллёвай палітыкі комплекснае абнаўленне жылой забудовы 1960— 1980‑х гадоў. Што тычыцца канкрэтных механізмаў рэалізацыі, то іх прымае і будзе абмяркоўваць створаная пры Саюзе будаўнікоў Беларусі міжведамасная камісія, а затым — зацвярджаць урад.
У Інстытуце жылля вывучылі маскоўскі вопыт масавага зносу і прыйшлі да высновы, што слепа пераймаць яго беларусам не варта.
— У расійскай сталіцы вельмі дарагая зямля, шмат прыватных інвестараў, гатовых укладваць сродкі ў руйнаванне і новае будаўніцтва, — аргументавала Яроменка. — У нас такіх фінансавых магчымасцей няма, асабліва ў рэгіёнах, а бюджэтных сродкаў таксама не хопіць.
Да таго ж, перакананая экспертка, татальны знос для Беларусі вельмі затратны.
— Паводле нашых прыблізных ацэначных разлікаў, знос 1 кв. м агульнай плошчы кватэр абыходзіцца прыкладна на 660 рублёў, а калі ўлічваць, што для жыльцоў прадугледжана абавязковая кампенсацыя (выдача раўнацэннага жылля), то каля 4 470 рублёў, — аргументуе даследчыца. — У выніку толькі знос з кампенсацыяй абыдзецца ў суму больш за 5 100 рублёў за 1 кв. м.
Гэта ў два з лішнім разы перавышае кошт будаўніцтва новага жылля тыпавых спажывецкіх якасцей (каля 2 150 рублёў за 1 кв. м). На знос усіх пяціпавярховых дамоў спатрэбіліся б дзясяткі мільярдаў рублёў. Плюс да ўсяго, чакаюцца таксама вялікія выдаткі на ўтылізацыю велізарнай колькасці будаўнічых адкідаў.
Таму, на думку Яроменкі, мэтазгодней праводзіць комплексную рэнавацыю. Гаворка ідзе пра мадэрнізацыю, рэканструкцыю будынкаў з надбудовай паверхаў, пашырэннем карпусоў.
Толькі ў асобных выпадках абгрунтаваны выбарачны знос. Гэта тычыцца дамоў, прызнаных аварыйнымі, а таксама выпадкаў, калі знаходзіцца інвестар, гатовы прафінансаваць дэмантаж хрушчоўкі і будаўніцтва новага жылля большай плошчы ўзамен таго, адкуль людзей адсялілі.
І яшчэ адзін выпадак, які патрабуе радыкальнага рашэння, — калі ў доме няма водаправода, каналізацыі або іх аднаўленне эканамічна немэтазгоднае.
На думку Яроменкі, лічыць хрушчоўкі неперспектыўнымі зусім няправільна з тэхнічнага пункта гледжання.
— Хоць тэрмін эксплуатацыі будынкаў па праекце сапраўды закладаўся невялікі — 25—30 гадоў, практыка паказала, што асноўныя нясучыя канструкцыі (фундаменты, калоны, унутраныя сцены) знаходзяцца ў здавальняючым стане, — адзначыла эксперт. — Іх знос — 10—35%. А вось вонкавыя агараджальныя канструкцыі (фасады, стыкі панэляў), інжынерныя сістэмы, балконы зношаныя на 50—70%. Менавіта яны патрабуюць капітальнага рамонту або замены. Неабходна ўцяпляць фасады, герметызаваць швы, мяняць дах, інжынерныя камунікацыі і балконы. Калі якасна правесці рэнавацыю, такія дамы могуць праслужыць яшчэ 50—100 гадоў.
Экспертка ўдакладніла, якія будынкі называюць хрушчоўкамі. У вузкім разуменні гэтага слова гаворка ідзе пра панэльныя дамы 1955—1975 гадоў пабудовы. Іх у сталіцы 890. Агульная плошча — каля 3 млн кв. м. А ў шырокім разуменні маецца на ўвазе жылая забудова 1960— 1980‑х гадоў. І такіх будынкаў значна больш.
Адметныя рысы падобнага жылля — маленькія калідоры, прахадныя пакоі і сумесны санвузел. А ў пераважнай большасці хрушчовак плошча кухні — меншая за 6 кв. м. Для параўнання, сучасны нарматыў для сацыяльнага жылля — 9 кв. м.
Паводле ацэнак спецыялістаў, у першую хвалю рэнавацыі павінны патрапіць жылыя дамы, пабудаваныя да 1975 года. Для іх 50‑гадовы праектны тэрмін або ўжо сышоў, або заканчваецца. Пазней зоймуцца пабудовамі 1976—1990 гадоў.
Каментары