«Калі Расія пераможа. Адзін са сцэнароў». Пра што гэты бестсэлер?
«Гэтая кніга зусім невялікая. І ў гэтым сэнсе яна ідэальная», — піша Андрусь Храпавіцкі.
Сюжэт кнігі «Калі Расія пераможа» (If Russia wins. A Scenario) нямецкага палітолага Карла Масалы (Carlo Masala) не пра тое, як Расія заваёўвае ўсю Еўропу. Гэта хутчэй геапалітычны разумовы эксперымент пра тое, як расійская перамога ва Украіне магла б справакаваць крызіс сусветнага маштабу.
Усё пачынаецца з таго, што Расія захоплівае Нарву і астравок Хіюмаа ў Эстоніі. Гэтая атака наўмысна абмежаваная. Расія не захоплівае ўсёй тэрыторыі незалежнай дзяржавы. Замест гэтага яна адгрызае лапік.
У гэтым і заключаецца ключавая ідэя кнігі: Масква выпрабоўвае НАТА, Захад, еўрапейцаў, украінцаў, беларусаў на трываласць, а не спрабуе здабыць вялікую перамогу ў адной кампаніі, адным рыўком.
Як можна здагадацца, НАТА аказваецца не гатовым да сур’ёзнага адказу. Далей падзеі развіваюцца наступным чынам: Злучаныя Штаты ўсё больш канцэнтруюцца на ўнутраных праблемах і ўсё менш схільныя браць на сябе ролю лідара. Адначасова Кітай стварае напружанасць у Азіі, адцягваючы ўвагу Вашынгтона. Расія карыстаецца гэтымі супярэчнасцямі, запускаючы кропкавую праверку рашучасці НАТА.
Што тут можна сказаць? Такі прагноз занадта змрочны, каб я пачуваўся спакойна. Краіны Балтыі шмат гадоў папярэджвалі Еўропу і Амерыку пра імперскія замашкі Расіі. На Захадзе ніхто не звяртаў на гэта асаблівай увагі. Цяпер звярнулі. Ці азначае гэта, што ў Еўропы ці ЗША з’явілася больш рашучасці для адпору? Мяркуйце самі.
Версія Масалы — гэта тое, што многія аналітыкі лічаць рэалістычным сцэнаром. І ўсё ж мне здаецца, што ўсё адбудзецца не так. Прынамсі не ў такім выглядзе. Расія загразла ў сваёй агрэсіўнай вайне. Надзея на хоць нейкае падабенства перамогі выглядае ілюзорнай, хіба, калі толькі Крэмль змусіць Лукашэнку кінуць на дапамогу і беларускіх сілавікоў. Нават у такім выпадку поспех зусім не гарантаваны. Украіна ператварылася ў магутную вайсковую сілу, а Еўропа на сёння мае і палітычную волю, і рэсурсы для падтрымкі Украіны. З ЗША ўсё крыху складаней… Але лепш зменім тэму.
Мая галоўная праблема не з самой кнігай, а з маім ліберальным светапоглядам. Я дагэтуль не магу паверыць, як так сталася, што мы жывём у гэты перыяд неспасцігальнай дурасці. Ва Усходняй Еўропе праліта ўжо зашмат крыві. Пара гэта спыніць. Пара вярнуцца хаця б да нейкай нармальнасці. Хіба не так?
Цяпер чытаюць
Святлана Ціханоўская пра крытыку з боку Ціханоўскага: Мне ад гэтага вельмі крыўдна і непрыемна21
Каментары