Працуючы з выдатнымі даведнікамі Яўгена Рапановіча канца 1970 — 1980‑х гадоў «Слоўнік назваў населеных пунктаў», звярнуў увагу на розныя хвалі перайменаванняў паселішчаў Беларусі, якія пачаліся ў 1920‑я і не спыняліся да 1980‑х гадоў, піша ў фэйсбуку гісторык Дзяніс Лісейчыкаў.

Не ўсе яны ўпіраліся ў «немілагучнасць» (часам цікава паглядзець, што ў розныя часы лічылася «немілагучным», бо некаторыя «немілагучныя» з сённяшняга пункту гледжання назвы засталіся). Некаторыя назвы (такія як Бычкі) у адным сельсавеце пакідалі, у іншым перайначвалі. Некаторыя старыя назвы пазней былі вернутыя. Але большасць была страчаная канчаткова.
Асобным блокам можна вылучыць «рэлігійныя» назвы, з якімі таксама змагаліся, а яшчэ своеасаблівыя «палітычныя», калі часам не разумееш, а што ў той назве было такога непрымальнага?
Увогуле ж перайменаванні населеных пунктаў з'ява даволі ранняя (так маёнтак Жопавічы на Гарадзеншчыне стаў Рэпавічамі яшчэ на мяжы XVIII і XIX стагоддзяў, можна яшчэ прыгадаць Пакроўскае замест Сабакінцаў, якое ў савецкі час дачакалася новага перайменавання — у Першамайскае, Князь-возера замест возера Жыд і інш.)
Але з 1920‑х гадоў перайменаванні зрабіліся масавымі. Чытаеш гэтыя страчаныя назвы — проста песня.
«Немілагучныя»:
Абідаўка, Аглобля, Апляўніца, Асмаленік, Асталопава, Бабавозаўшчына, Бабнева, Бадзялы, Байдак, Баламутавічы, Балванаўка, Балванішкі, Балваны, Балвань, Балобанавічы, Барадаўкі, Бараны, Бардзілы, Бардзялі, Баўтухі, Белы Морг, Бешанкі, Бізюкі, Блевачы, Блёўка, Блохі, Блошна, Блошнікі, Блудава, Блудзень, Блячына, Болдыраўка, Боўдзілаўцы, Брак, Брухачы, Брыкаўшчына, Бубалі, Бугаёўка, Быкі, Бычкі, Бяздзелічы, Бязносенкі, Валаськоўня, Вараўка, Ваўкулакі, Вонькі, Восы-Калёсы, Воўкаразь, Воўчае, Воўчае Балота, Воўчая Яма, Вошкаўцы, Вызна, Вярхулішча, Гавенавічы, Гавінавічы, Гавязна, Гадзень, Гадзіва, Галдобуршчына, Гарбы, Гарэлышы, Гібайлавічы, Гібалы, Глод, Гнілая Лужа, Гніліца, Гнілякі, Гноеў, Гнойна, Гнойніца, Гнойны Рак, Глупікі, Горач, Гразівецкая Слабада, Гразліва, Гразная, Гразючка, Гумнішча, Дзікае, Дзіракі, Дзюрдзеў, Дзяругі, Доўгі Памёт, Дракі, Драчава, Драчы, Драчына, Драчылава, Дрыса, Дрычалукі, Дрышчаў, Дурналоўшчына, Дурневічы, Дурынічы, Дурычы, Дурэйкі, Жабаўка, Жабіна, Жадунька, Жарабілавічы, Жарабцы, Жаробнае, Жываглодавічы, Жыраспёры, Забулдычына, Заграбелле, Загразь, Задні Бор, Замагілле, Западня, Зарэзаў, Засунне, Затычына, Звягі, Зламышле, Злодзін, Злыднікі, Кабак, Кабакі, Кабаны, Кабылева, Кабылічы, Кабылкі, Кабылле, Кабыльнік, Кабыльчыцы, Кабыльшчына, Кабылякі, Кабылянка, Кабяльцы, Кажаны, Казадоі, Казарэзы, Казліншчына, Какаль, Какуевічы, Калатуны, Каравенец, Каравяк, Каростаўка, Каростычы, Каросцін, Карчма, Касалапы, Каты, Каўбасічы, Каўбасы, Качай-Балота, Кішкарэпы, Клапытычы, Клёпкі, Кліндупаўка, Клюндзеўка, Кныроўка, Конскі Бор, Круцялі, Крысін, Куканосы, Кукішы, Курдзюкі, Куцая Слабада, Лапухі, Лізуны, Ліхадзеі, Ліхасельцы, Ліхінічы, Лукаеды, Магільна, Магільнае, Макранка, Макраны, Макрэнь, Малая Дзяцель, Маргі, Мардалысава, Мардзвілавічы, Мартышкі, Мацюкі, Махаеды, Машэннае, Мокрае, Мондзіна, Мордычы, Мошня, Муцькавічы, Мямлі, Навозы, Неўмывакі, Нехацяеўка, Нізкі Ляцк, Новая Быч, Нявошы, Няўбілы, Паганькі, Пагной, Пагулянка, Падонкі, Падрасалай, Паздзюткі, Папіхова, Паплёўкі, Парасля, Парасятнікі, Пархаўка, Паршавічы, Паўзухі, Пахабаўшчына, Пенцюхі, Пералаз, Піскі, Пісюта, Плевакі, Плутоўка, Плюгаўкі, Пляшкі, Пляшыўцы, Пнявічы, Прапойск, Працыплены, Прытыкі, Прышыхвасты, Пузава, Пузавічы, Пузелі, Пузікі, Пукава, Пупелічы, Пупса, Пялёнкі, Пярхайлы, Пяцюлі, П'янкава, П'яны Лес, Разбоіна, Раздзерка, Ракаедаўшчына, Рылавічы, Рылаўшчына, Сабакінцы, Сабачкі, Сабачонкі, Сабачоўка, Самадураўшчына, Самахвалы, Свіналупы, Свінашкі, Свіная, Свінёва, Свінка, Свіное, Свярбілаўка, Серакаротня, Скулаўка, Скулавічы, Сінябрухі, Слепцы, Слюнькаўшчына, Сморкава, Сморкі, Смярдзяча, Старабабылле, Стары Болецк, Страшнае, Страшныя, Сукіна, Сучкі, Сыроваткі, Тапіла, Тараканаўка, Ташноўка, Трубаносы, Трыбухі, Трыбушкі, Трыхвосці, Турчылава, Убібацькі, Узнікі, Ужывец, Умыркі, Ушыўцы, Халуй, Халяўкі, Хамутнае, Хапаны, Хахулькі, Хвасты, Хвашчы, Хлусы, Хлявішча, Хранавое, Храноў, Храноўшчына, Худалеі, Худзяні, Хутныя, Цёмнае Балота, Цкуі, Цуцкі, Цыцкавічы, Цюцькі, Цярпілаўка, Чарапні, Чарапы, Чарвякі, Чартоўшчына, Чорная Гразь, Чортава, Чухвары, Чэрапаўка, Шалудзькі, Шалухоўка, Шапрудаўка, Шляшыншчына, Шопа, Шчанькова, Язвы.
«Рэлігійныя»:
Аннаспаская, Астабожы, Багі, Багуславец, Бажкі, Баля Касцельная, Божадары, Божа Ласка, Божы Дар, Божына, Гасподы, Дзякі, Духі, Ігумен, Калонія Равіны, Капліца, Картузская Бяроза, Крыжовы Лог, Манастыр, Назарэт, Пакроўск, Папкі, Папоўка, Папоўская Рудня, Папоўшчына, Равіншчына, Раёва, Раёўка, Рызы, Святое, Святоцк, Святы Дух, Старцавічы, Старцоўка, Старцы, Храсты, Царкавішча, Царкоўе, Царкоўнікі, Царкоўны Асавец, Чарнец, Чарніца.
«Палітычныя»:
Амерыка, Аўрамаўская, Батракі, Бяда, Бяднішкі, Бясхлебічы, Войціха, Вялікія Ляхі, Галадніца, Галодная, Галоднічы, Галяшы, Гапоны, Гараватка, Гараваха, Гаравое, Жандовая Вулька, Жыдава Буда, Жыдавічы, Жыдаўка, Жыдаўшчына, Каралеўскі Камень, Каралеўскія Астромічы, Канец, Каралін, Княжая Магіла, Княжыца, Кулакі, Кулакоўцы, Лапоці, Лапцевічы, Лапці, Лапціха, Маёнтак, Мікалаеўка, Мужычае Гудава, Мужычок, Някрытае Сяло, Паненская Драхча, Панічы, Панскае, Панскія Глевы, Падданыя, Паўшляхты, Пусташы, Пусты Вугал, Пустынькі, Радзівілімонты, Раманава, Раманаўскія Хутары, Сталыпінка, Стары Фальварак, Сярмяжанка, Троцкія, Фальварак, Халопкавічы, Цараўцы, Царэм, Царэўск, Цясна, Чарга, Шляхецкі Камень, Шляхтаўшчына, Юдзенічы.
Свірскі звон аказаўся жыровіцкім «Канстанціусам». Гісторык высветліў паходжанне помніка беларускага ліцця з каталіцкім гербам і кірылічнай малітвай
Гарасім Ігнатавіч з-пад Віцебска аказаўся панцырным баярынам. Гісторык расказаў пра яго лёс
Мінус 40 і «Год без лета»: як кліматычная анамалія спарадзіла «Франкенштэйна», вампіраў і беларускую містыку
У канцы XVIII стагоддзя грэка-каталіцтва ў Беларусі спрабавала плаўна перацячы ў лацінства
Каментары