Pracujučy z vydatnymi daviednikami Jaŭhiena Rapanoviča kanca 1970 — 1980‑ch hadoŭ «Słoŭnik nazvaŭ nasielenych punktaŭ», źviarnuŭ uvahu na roznyja chvali pierajmienavańniaŭ pasieliščaŭ Biełarusi, jakija pačalisia ŭ 1920‑ia i nie spynialisia da 1980‑ch hadoŭ, piša ŭ fejsbuku historyk Dzianis Lisiejčykaŭ.

Nie ŭsie jany ŭpiralisia ŭ «niemiłahučnaść» (časam cikava pahladzieć, što ŭ roznyja časy ličyłasia «niemiłahučnym», bo niekatoryja «niemiłahučnyja» ź siońniašniaha punktu hledžańnia nazvy zastalisia). Niekatoryja nazvy (takija jak Byčki) u adnym sielsaviecie pakidali, u inšym pierajnačvali. Niekatoryja staryja nazvy paźniej byli viernutyja. Ale bolšaść była stračanaja kančatkova.
Asobnym błokam možna vyłučyć «relihijnyja» nazvy, ź jakimi taksama zmahalisia, a jašče svojeasablivyja «palityčnyja», kali časam nie razumieješ, a što ŭ toj naźvie było takoha nieprymalnaha?
Uvohule ž pierajmienavańni nasielenych punktaŭ źjava davoli rańniaja (tak majontak Žopavičy na Haradzienščynie staŭ Repavičami jašče na miažy XVIII i XIX stahodździaŭ, možna jašče pryhadać Pakroŭskaje zamiest Sabakincaŭ, jakoje ŭ saviecki čas dačakałasia novaha pierajmienavańnia — u Pieršamajskaje, Kniaź-voziera zamiest voziera Žyd i inš.)
Ale z 1920‑ch hadoŭ pierajmienavańni zrabilisia masavymi. Čytaješ hetyja stračanyja nazvy — prosta pieśnia.
«Niemiłahučnyja»:
Abidaŭka, Ahłobla, Aplaŭnica, Asmalenik, Astałopava, Babavozaŭščyna, Babnieva, Badziały, Bajdak, Bałamutavičy, Bałvanaŭka, Bałvaniški, Bałvany, Bałvań, Bałobanavičy, Baradaŭki, Barany, Bardziły, Bardziali, Baŭtuchi, Bieły Morh, Biešanki, Biziuki, Blevačy, Bloŭka, Błochi, Błošna, Błošniki, Błudava, Błudzień, Blačyna, Bołdyraŭka, Boŭdziłaŭcy, Brak, Bruchačy, Brykaŭščyna, Bubali, Buhajoŭka, Byki, Byčki, Biaździeličy, Biaznosienki, Vałaśkoŭnia, Varaŭka, Vaŭkułaki, Vońki, Vosy-Kalosy, Voŭkaraź, Voŭčaje, Voŭčaje Bałota, Voŭčaja Jama, Voškaŭcy, Vyzna, Viarchulišča, Havienavičy, Havinavičy, Haviazna, Hadzień, Hadziva, Hałdoburščyna, Harby, Harełyšy, Hibajłavičy, Hibały, Hłod, Hniłaja Łuža, Hnilica, Hnilaki, Hnojeŭ, Hnojna, Hnojnica, Hnojny Rak, Hłupiki, Horač, Hrazivieckaja Słabada, Hraźliva, Hraznaja, Hraziučka, Humnišča, Dzikaje, Dziraki, Dziurdzieŭ, Dziaruhi, Doŭhi Pamiot, Draki, Dračava, Dračy, Dračyna, Dračyłava, Drysa, Dryčałuki, Dryščaŭ, Durnałoŭščyna, Durnievičy, Duryničy, Duryčy, Durejki, Žabaŭka, Žabina, Žaduńka, Žarabiłavičy, Žarabcy, Žarobnaje, Žyvahłodavičy, Žyraśpiory, Zabułdyčyna, Zahrabielle, Zahraź, Zadni Bor, Zamahille, Zapadnia, Zarezaŭ, Zasuńnie, Zatyčyna, Źviahi, Złamyšle, Złodzin, Złydniki, Kabak, Kabaki, Kabany, Kabyleva, Kabyličy, Kabyłki, Kabylle, Kabylnik, Kabylčycy, Kabylščyna, Kabylaki, Kabylanka, Kabialcy, Kažany, Kazadoi, Kazarezy, Kaźlinščyna, Kakal, Kakujevičy, Kałatuny, Karavieniec, Karaviak, Karostaŭka, Karostyčy, Karościn, Karčma, Kasałapy, Katy, Kaŭbasičy, Kaŭbasy, Kačaj-Bałota, Kiškarepy, Kłapytyčy, Klopki, Klindupaŭka, Klundzieŭka, Knyroŭka, Konski Bor, Kruciali, Krysin, Kukanosy, Kukišy, Kurdziuki, Kucaja Słabada, Łapuchi, Lizuny, Lichadziei, Lichasielcy, Lichiničy, Łukajedy, Mahilna, Mahilnaje, Makranka, Makrany, Makreń, Małaja Dziaciel, Marhi, Mardałysava, Mardźviłavičy, Martyški, Maciuki, Machajedy, Mašennaje, Mokraje, Mondzina, Mordyčy, Mošnia, Mućkavičy, Miamli, Navozy, Nieŭmyvaki, Niechaciajeŭka, Nizki Lack, Novaja Byč, Niavošy, Niaŭbiły, Pahańki, Pahnoj, Pahulanka, Padonki, Padrasałaj, Paździutki, Papichova, Paploŭki, Paraśla, Parasiatniki, Parchaŭka, Paršavičy, Paŭzuchi, Pachabaŭščyna, Pienciuchi, Pierałaz, Piski, Pisiuta, Plevaki, Płutoŭka, Pluhaŭki, Plaški, Plašyŭcy, Pniavičy, Prapojsk, Pracypleny, Prytyki, Pryšychvasty, Puzava, Puzavičy, Puzieli, Puziki, Pukava, Pupieličy, Pupsa, Pialonki, Piarchajły, Piaciuli, Pjankava, Pjany Les, Razboina, Raździerka, Rakajedaŭščyna, Ryłavičy, Ryłaŭščyna, Sabakincy, Sabački, Sabačonki, Sabačoŭka, Samaduraŭščyna, Samachvały, Śvinałupy, Śvinaški, Śvinaja, Śviniova, Śvinka, Śvinoje, Śviarbiłaŭka, Sierakarotnia, Skułaŭka, Skułavičy, Siniabruchi, Ślepcy, Śluńkaŭščyna, Smorkava, Smorki, Śmiardziača, Starababylle, Starcavičy, Starcoŭka, Starcy, Stary Boleck, Strašnaje, Strašnyja, Sukina, Sučki, Syrovatki, Tapiła, Tarakanaŭka, Tašnoŭka, Trubanosy, Trybuchi, Trybuški, Trychvości, Turčyłava, Ubibaćki, Uźniki, Užyviec, Umyrki, Ušyŭcy, Chałuj, Chalaŭki, Chamutnaje, Chapany, Chachulki, Chvasty, Chvaščy, Chłusy, Chlavišča, Chranavoje, Chranoŭ, Chranoŭščyna, Chudalei, Chudziani, Chutnyja, Ciomnaje Bałota, Ckui, Cucki, Cyckavičy, Ciućki, Ciarpiłaŭka, Čarapni, Čarapy, Čarviaki, Čartoŭščyna, Čornaja Hraź, Čortava, Čuchvary, Čerapaŭka, Šałudźki, Šałuchoŭka, Šaprudaŭka, Šlašynščyna, Šopa, Ščańkova, Jazvy.
«Relihijnyja»:
Annaspaskaja, Astabožy, Bahi, Bahusłaviec, Bažki, Bala Kaścielnaja, Božadary, Boža Łaska, Božy Dar, Božyna, Haspody (tut pierajmienavalniki nie viedali, što «haspoda» pa-biełarusku aznačaje «siadziba», adnakarennaje z haspadarom i haspadarkaj — NN), Dziaki, Duchi, Ihumien, Kaplica, Kartuzskaja Biaroza, Kryžovy Łoh, Manastyr, Nazaret, Pakroŭsk, Papki, Papoŭka, Papoŭskaja Rudnia, Papoŭščyna, Ravinščyna, Rajova, Rajoŭka, Ryzy, Śviatoje, Śviatock, Śviaty Duch, Chrasty, Carkavišča, Carkoŭje, Carkoŭniki, Carkoŭny Asaviec, Čarniec, Čarnica.
«Palityčnyja»:
Amieryka, Aŭramaŭskaja, Batraki, Biada, Biadniški, Biaschlebičy, Vojcicha, Vialikija Lachi, Haładnica, Hałodnaja, Hałodničy, Halašy, Hapony, Haravatka, Haravacha, Haravoje, Žandovaja Vulka, Žydava Buda, Žydavičy, Žydaŭka, Žydaŭščyna, Kałonija Raviny, Karaleŭski Kamień, Karaleŭskija Astromičy, Kaniec, Karalin, Kniažaja Mahiła, Kniažyca, Kułaki, Kułakoŭcy, Łapoci, Łapcievičy, Łapci, Łapcicha, Majontak, Mikałajeŭka, Mužyčaje Hudava, Mužyčok, Niakrytaje Siało, Panienskaja Drachča, Paničy, Panskaje, Panskija Hlevy, Paddanyja, Paŭšlachty, Pustašy, Pusty Vuhał, Pustyńki, Radzivilimonty, Ramanava, Ramanaŭskija Chutary, Stałypinka, Stary Falvarak, Siarmiažanka, Trockija, Falvarak, Chałopkavičy, Caraŭcy, Carem, Careŭsk, Ciasna, Čarha, Šlachiecki Kamień, Šlachtaŭščyna, Judzieničy.
Śvirski zvon akazaŭsia žyrovickim «Kanstanciusam». Historyk vyśvietliŭ pachodžańnie pomnika biełaruskaha lićcia z katalickim hierbam i kiryličnaj malitvaj
Harasim Ihnatavič z-pad Viciebska akazaŭsia pancyrnym bajarynam. Historyk raskazaŭ pra jaho los
Minus 40 i «Hod bieź leta»: jak klimatyčnaja anamalija sparadziła «Frankienštejna», vampiraŭ i biełaruskuju mistyku
U kancy XVIII stahodździa hreka-katalictva ŭ Biełarusi sprabavała płaŭna pieraciačy ŭ łacinstva
Kamientary