Navuka i technałohii11

Kamary, jakija zabivajuć sabie padobnych, mohuć dapamahčy zmahacca z zaraznymi chvarobami

Na dapamohu pryjšła hiennaja inžynieryja, piša Wired.

Fota: James Gathany, USCDCP

Kamar Aedes aegypti — heta viadomy pieranosčyk virusaŭ žoŭtaj lichamanki, denhie, čukuhuńji i zika. Heta adzin z samych niebiaśpiečnych dla čałavieka vidaŭ kamaroŭ u śviecie. Tolki lichamanka denhie letaś zabrała žyćci bolš jak piacisot brazilcaŭ — i tamu tam rašylisia na śmieły ekśpierymient.

Na dapamohu pryjšła hiennaja inžynieryja. Jana robić tak, što ŭ papulacyi vyžyvajuć tolki samcy — i heta važna, bo samki kusajuć ludziej i pieradajuć chvaroby. Daśledavańnie pakazała, što za 11 miesiacaŭ udałosia źmienšyć papulacyju Aedes aegypti na 88—96 adsotkaŭ u miescach, dzie pravodziŭsia ekśpierymient.

Madyfikavanyja samcy sparvajucca ź dzikimi samkami, ale samaabmiežavalny hien nie dazvalaje vyžyvać naščadkam samak. Hety hien, stvorany ŭ łabaratoryi, ale zasnavany na elemientach, znojdzienych u kišečnaj pałačcy i virusie prostaha hierpiesu, prymušaje kletki naščadkaŭ samak vyrablać šmat białku pad nazvaj tTAV. Heta parušaje zdolnaść kletak vypracoŭvać inšyja važnyja białki, nieabchodnyja dla raźvićcia. U vyniku samki hinuć da taho, jak pačnuć kusacca. Samcy vyžyvajuć i niasuć kopiju samaabmiežavalnaha hiena, jaki jany mohuć pieradać dalej.

Čytajcie taksama: Doktar nazvała pryščepki, jakija dapamohuć pry trydemii vosieńniu i zimoj 2022 hoda

U samcoŭ kamaroŭ karotki termin žyćcia — usiaho siem-dziesiać dzion, a hetaja prykmieta stanovicca ŭsio mienš raspaŭsiudžanaj u kožnym nastupnym pakaleńni samcoŭ. Urešcie jana źnikaje ŭ hienafondzie. Heta aznačaje, što nieabchodna bolš vypuskaŭ.

Heta pieršaje apublikavanaje daśledavańnie, u jakim vykarystoŭvalisia jajki, a nie darosłyja samcy. Papiarednija sproby z bolš rańnimi viersijami hienna-madyfikavanych kamaroŭ patrabavali, kab navukoŭcy vyvodzili ich u łabaratoryi, sartavali ich pa pole i vypuskali samcoŭ u testavaj zonie. Ciapier jajki pastaŭlajucca ŭ skryncy z vadoj, što tańniej i mienš pracajomka. Praź niekalki dzion paśla taho jak navukoŭcy dadajuć vadu, samcy kamaroŭ vyłuplajucca i šukajuć sabie paru. Oxitec atrymała dazvoł na prodaž praduktu ad brazilskich dziaržaŭnych rehulataraŭ u 2020 hodzie, i ciapier skrynki ź jajkami dastupnyja dla pradpryjemstvaŭ i chatnich haspadarak.

Hienna-madyfikavanyja kamary musiać pryjści na zamienu piestycydam, jakija škodziać navakolnamu asiarodździu. Da prykładu, u 1950-ja papulacyju kamaroŭ źmianšali z dapamohaj DDT, ale, kali stała zrazumiełaja jaho škodnaść dla zdaroŭja, to jahonaje vykarystańnie spynili i z taho času kamary pačali pładzicca bolš aktyŭna.

Biez adkazu zastajecca adno vialikaje pytańnie: ci sapraŭdy vypusk u pryrodu hetych kamaroŭ źnižaje pieradaču zachvorvańniaŭ. Kampanija Oxitec jašče nie pravodziła daśledavańniaŭ upłyvu svaich kamaroŭ na zdaroŭje. Navat źniščeńnie kamaroŭ na peŭnaj terytoryi nie abaviazkova viadzie da vykaranieńnia zachvorvańniaŭ, jakija jany raspaŭsiudžvajuć, bo kamary zaŭsiody mohuć mihravać.

Čytajcie jašče:

Navukoŭcy stvaryli embryjon myšy z nula, biez vykarystańnia pałavych kletak

Mocnaja soniečnaja bura adnojčy źniščyć internet. I my da hetaha nie hatovyja

Kamientary1

  • Kažan
    06.12.2022
    Adnak kamary zajmajuć svaju nišu ŭ ekalahičnym łancužku. Ich źniknieńnie pryviadzie da prablemaŭ.

Ciapier čytajuć

Astranaŭty z «Aryjona» prysłali FOTA Ziamli10

Astranaŭty z «Aryjona» prysłali FOTA Ziamli

Usie naviny →
Usie naviny

Siońnia — 1500‑y dzień vajny va Ukrainie3

Šmat hadoŭ prosty ciaślar stvaraŭ krainu cudaŭ u minskich dvorykach. A ciapier sam źviartajecca pa dapamohu5

Mulara z Žodzina asudzili pa spravie Hajuna i za «abrazu» Łukašenki

Pačać pravodzić kalcavuju liniju mietro płanujuć užo sioleta2

Łatuška: Nie mahu vyklučyć, što na niejkim etapie Mielnikava mahła trapić u pastku śpiecsłužbaŭ21

Kiełah raskrytykavaŭ NATA i prapanavaŭ stvaryć novy aljans z udziełam Ukrainy7

Jak 25‑hadovy Aleś uratavaŭ ad źniknieńnia kalekcyju biełaruskich ekspanataŭ. Jon naradziŭsia i vyras u Hiermanii, ale havoryć pa-biełarusku8

U Bresckaj vobłaści nazirajecca ŭspyška šalenstva

Kaśmičny karabiel «Aryjon» sychodzić z arbity Ziamli i adpraŭlajecca da Miesiaca5

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Astranaŭty z «Aryjona» prysłali FOTA Ziamli10

Astranaŭty z «Aryjona» prysłali FOTA Ziamli

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić