Kłunki, afełak, raschrystany. Biełarusy dzielacca trapnymi biełaruskimi słovami, jakija jany vykarystoŭvajuć u ruskaj movie
Biełaruskaja mova časta «praryvajecca» navat tam, dzie čałaviek razmaŭlaje pa-rusku — u bytavych dyjałohach, siamiejnych žartach i navat u pierapiscy. U Threads biełarusy pačali dzialicca słovami, jakija jany naturalna ŭstaŭlajuć u ruskuju havorku — i časta navat nie zaŭvažajuć hetaha. Akazałasia, što «šufladka» — tolki viaršynia ajśbierha.
«Słovy, jakija ja vykarystoŭvaju ŭ ruskaj, ale, chiba što tamu, što ja biełaruska: kłumki (u značeńni «sumki»), raschrystanaja (u značeńni «odieta naraspašku»), napoj (u značeńni «napitok»), raskareka (u značeńni «nieuklužaja»)», —
taki post pakinuła ŭ Threads adna z karystalnic i prapanavała inšym padzialicca svaimi «takimi» słoŭcami.
Pad dopisam adrazu pačałasia dyskusija: častka čytačoŭ zaŭvažyła, što jany havorać hetyja słovy krychu inakš — ź inšymi naciskami i varyjantami vymaŭleńnia.
«KłuNki», «raskarJaka», «pravilna — «kłuNki» ci «kłumaki», «u nas byli «kłuNki» i «raschListanaja», «u nas «kłuNki», «raschrEstanaja», «raskIreka», — udakładniajuć kamientatary.
Jašče adna ŭdzielnica dyskusii tłumačyć, što «kłunak» — heta nie prosta sumka, a bolš kankretnaja reč:
«Kłunak — eto takaja štuka, kali rečy ŭviazvajucca chustkaj za čatyry vuhły ŭ centr».
«Švendacca», «łapsierdak» i «štučny intiellekt»
Paśla «kłunka» i «raskareki» ludzi pačali padkidvać svaje słovy i tłumačyć sens:
kašałá — «biestołkovaja žienŝina»
zedlik — maleńkaja taburetka
švendacca — «słoniaťsia biez dieła»
pašerudzić — pašukać u sumcy abo kišeniach
łapsierdak — pinžak abo jaho anałah
sam-nasam — «najedinie»
Adzin z čytačoŭ pryznaŭsia, što vykarystoŭvaje taki moŭny miks jak «štučnyj (zamiest «iskusstviennyj») intiellekt».
«Dachalery», «afełak» i «lotucieńnik»
Niekatoryja słovy ŭ kamientarach vyhladajuć jak sapraŭdnyja znachodki — z hustam da vobraznaści i narodnaj charaktarystyki:
ukontrapupić — mocna stamić
šerubuńki — «vsiakije ošmiotki, čainki»
błyndać — chadzić niedzie, boŭtacca
jołupień — «hłupyj»
badziacca — chadzić dzie-niebudź biez mety
karapet — čałaviek małoha rostu
hareha — abyjakavy čałaviek
dachalery — vielmi mnoha
łušpajki — «v smyśle očistki ili miełkije musorinki, skorłupki»
afełak — «pridurok»
letucieńnik — fantazior, čałaviek, jaki «łunaje ŭ abłokach»
cialpuk — «upitannyj, rumianyj i nieuklužij v odnom fłakonie».
«Boŭdziła — uvaleń» — napisaŭ adzin z udzielnikaŭ dyskusii i adrazu atrymlivaje kamientar:
«Uvaleń pra boŭdziłu — heta vy vielmi dypłamatyčna pierakłali».
Niekatoryja pryznajuć, što ich słovy śpiecyfičnyja — i nie kožny biełarus ich čuŭ.
«Viedaju słova «marynarka». Chutčej za ŭsio, mała chto jaho čuŭ», — zaŭvažaje čytač, ale značeńnia nie tłumačyć.
«Łachudra», — napisała adna žančyna. Inšaja dadała: «Ja tak nazyvała lalku dački, i jana taksama potym tak nazyvała».
«Curubałki», «varepa» i «kandzibobieram pajšoŭ»
Adna z čytačak padzialiłasia źmiastoŭnym śpisam słoŭ, jakija žyvuć u jaje siamji.
«Šałupajki (kali bulbu abiraješ), curubałki (toje, što zastałosia tyrčać ad raślin — naprykład, paśla žniva, abo ad bulby, słaniečnika, kropa), varepa (niechta niepryhožy, niazhrabny), tujabień, spluška, buśka, niaŭłomak (zdarovy dziaciuk), skujoŭdzicca (źbicca, skamiečycca), łajdak, prysmaki, našatYrycca (naprykład, kot vyhnuŭ śpinu i raspušyŭsia, vožyk nastaviŭ kalučki), kandzibobieram pajšoŭ (kot bokam naskokvaje abo vypiendryvajecca niechta), zbajodać (nieviadoma kudy padzieć i nie znajści abo papsavać)».
A niechta dadaje ŭśled: «A jašče «ništo» v značeńni «klevyj, chorošij».
«U mianie ŭsio standartna…»
Šmat chto z udzielnikaŭ abmierkavańnia prosta pieraličvaje bolš zrazumiełyja biełaruskija słovy biez tłumačeńniaŭ ich značeńnia na ruskaj:
«U mienia vsie standartno: šufladka, buśka, bulba, buriak, chata, dobra, paradnaja, chłopiec, dziakuj, ssobojka, bajka, zakatki, žirovka, bolka, łastik, tralik, kachaju, hrošy», — napisała čytačka.
A voś słovy, jakija zhadvajuć inšyja: ćvik, rovar, anuča, aby-što, kamizelka, pacierki, žmieńka, niahiehły, niedareka, kipciury, kapialuš, źbiantežany, niepryvabny, mieć racyju, ciohacca, trymaj, pačvara, parečki, abjava, škandybać, šufiel, cetlik.
«Ja navat nie zaŭvažaju, što ŭstaŭlaju biełaruskija słovy»
Adna z čytačak pryznałasia, što doŭhi čas nie zaŭvažała, jak biełaruskaja mova žyvie ŭ jaje ruskaj havorcy:
«Ja zrazumieła, što ja navat nie zaŭvažaju, što ŭžyvaju ŭ ruskaj havorcy biełaruskija słovy, kali da nas pryjechali rasijanie. Tut ja zrazumieła, što, jołki-pałki, mnie vielmi składana svabodna razmaŭlać ź imi praz toje, što jany vialikuju častku słoŭ nie zrazumiejuć».
Inšyja — naadvarot — śviadoma lubiać hety moŭny miks:
«Patepała — «pošła kuda-to», šklanka — «banka». Pieršaje, što pryjšło. A tak šmat, ja lublu vykarystoŭvać [biełaruskuju] movu ŭ havorcy», — piša adna z čytačak.
A moža — čas na biełaruskuju?
«A možna bolš dopisaŭ pra biełaruskuju movu?» — cikavicca niechta ŭ aŭtarki treda. Adnak žančyna adkazvaje, što nie źjaŭlajecca śpiecyjalistam.
«Para pierachodzić na biełaruskuju movu i pierastać chvalicca asobnymi słaviečkami», — prapanuje adzin z kamientataraŭ.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆCiapier čytajuć
«Ja tak daloka zabrałasia. Škada tolki, što nie mahu pakazać heta tatu». Jak žyvie dačka Paŭła Šaramieta praz 10 hadoŭ paśla jaho hibieli2
«Ja tak daloka zabrałasia. Škada tolki, što nie mahu pakazać heta tatu». Jak žyvie dačka Paŭła Šaramieta praz 10 hadoŭ paśla jaho hibieli
Statkievič ab pratestach va Ukrainie: Kali vy abrali z takoj pieravahaj prezidenta i adnačasova Viarchoŭnaha hałoŭnakamandujučaha, to dajcie jamu kiravać2222
Kamientary