Jak CRU vyrašała, ci možna dazvolić Emiratam atrymać amierykanskija supiertechnałohii ŭ śfiery štučnaha intelektu
Historyja rezidenta CRU Džoni Henana i jaho dziejnaści ŭ Abjadnanych Arabskich Emiratach raskryvaje składanyja miechanizmy sučasnaj hieapalityki, dzie špijanaž ščylna pieraplatajecca z vysokimi technałohijami i kamiercyjnym łabijavańniem. Z padrabiaznaściami hetaj spravy znajomić The Wall Street Journal.

Paśla pośpiechu ChatGPT Abjadnanyja Arabskija Emiraty vyrašyli ŭklučycca ŭ suśvietnuju honku za lidarstva ŭ śfiery štučnaha intelektu. Realizavać hetyja płany pavinna była kampanija G42, jakoj dla raźvićcia byli nieabchodnyja najnoŭšyja amierykanskija čypy Nvidia. Adnak u Vašynhtonie aścierahalisia, što praz suviazi kampanii z Kitajem pieradavyja technałohii mohuć apynucca ŭ rasparadžeńni Piekina.
Jak adznačaje WSJ, adna z hałoŭnych pryčyn takich padazreńniaŭ była źviazana z hienieralnym dyrektaram G42 Penam Siaa.
Jon naradziŭsia ŭ Kitai, u 1990‑ch atrymaŭ adukacyju na Havajach, paśla čaho staŭ techničnym dyrektaram amierykanskaj kampanii MicroStrategy. U 2015 hodzie Siaa pierajechaŭ u Abjadnanyja Arabskija Emiraty i ŭznačaliŭ padraździaleńnie štučnaha intelektu ŭ kampanii DarkMatter.
Aficyjna DarkMatter pazicyjanavała siabie jak budučy technałahičny lidar Blizkaha Uschodu. Nasamreč, kampanija dapamahała ŭładam Emirataŭ sačyć za hieapalityčnymi supiernikami, aktyvistami i žurnalistami, vykarystoŭvajučy dla hetaha byłych supracoŭnikaŭ Ahienctva nacyjanalnaj biaśpieki ZŠA. Sistema nazirańnia navat zakranuła amierykanskich hramadzian, što stała pryčynaj rasśledavańnia FBR.
Akramia taho, Siaa aktyŭna supracoŭničaŭ z Huawei. U 2019 hodzie, paśla pryznańniaŭ supracoŭnikaŭ va ŭzłomie siervieraŭ Apple, DarkMatter zakryłasia, a Siaa stvaryŭ na jaje bazie G42. Pry padtrymcy daradcy pa nacyjanalnaj biaśpiecy AAE šejcha Tachnuna bin Zaida al-Nachajana kampanija chutka vyrasła da 22 tysiač supracoŭnikaŭ i pastaviła pierad saboj metu stać najbujniejšym u śviecie raspracoŭščykam štučnaha intelektu.
Padčas pandemii COVID-19 G42 taksama zaklučyła pahadnieńnie z kitajskaj hienomnaj kampanijaj BGI ab stvareńni adnaho z najbujniejšych u śviecie centraŭ teściravańnia, a kitajski čynoŭnik tady nazvaŭ supracoŭnictva pamiž Piekinam i Abu-Dabi pačatkam «histaryčnaj i asablivaj epochi».
Mienavita tamu, jak adznačaje WSJ, u Vašynhtonie navat zahavaryli pra ŭklučeńnie G42 u čorny śpis Ministerstva handlu ZŠA, što pazbaviła b kampaniju dostupu da amierykanskich technałohij. Adnak zamiest sankcyj amierykanskija ŭłady vyrašyli spačatku pasprabavać pierakanać Emiraty admovicca ad technałahičnaha supracoŭnictva z Kitajem.
Jak piša WSJ, viasnoj 2023 hoda namieśnik ministra handlu ZŠA pa pytańniach biaśpieki Ałan Estevies naviedaŭ Abu-Dabi. Padčas sustrečy z šejcham Tachnunam jon zajaviŭ, što Emiratam daviadziecca vybrać pamiž amierykanskimi i kitajskimi technałohijami. Sumiaščać supracoŭnictva z abiedźviuma krainami Vašynhton bolš nie byŭ hatovy.
U červieni Tachnun pryjechaŭ u ZŠA. Amierykanski bok pieradaŭ jamu pieralik patrabavańniaŭ, siarod jakich byŭ niezaležny aŭdyt G42, kab paćvierdzić razryŭ kampanii z kitajskimi partniorami. Pavodle WSJ, šejch pahadziŭsia vykanać hetyja ŭmovy.
Padčas sustrečy ź ministram handlu ZŠA jon taksama patłumačyŭ, što Emiraty razhladajuć štučny intelekt jak asnovu ekanomiki paśla zakančeńnia naftavaj epochi.
Paśla jašče adnoj pajezdki ŭ Abu-Dabi Estevies pryjšoŭ da vysnovy, što G42 vykonvaje ŭziatyja na siabie abaviazacielstvy. Adnak, jak adznačaje WSJ, nie ŭsie ŭ amierykanskaj administracyi padzialali hety aptymizm. Kab samastojna acanić situacyju, Bieły dom źviarnuŭsia pa dapamohu da CRU.
Sakretnaja misija Džona Henana
Dyrektar CRU Uiljam Biorns daručyŭ adkaznuju misiju vopytnamu raźviedčyku Džonu Henanu, jaki da taho času ŭžo zajmaŭ u štab-kvatery viedamstva pasadu, ekvivalentnuju zvańniu dvuchzorkavaha hienierała.
Jak adznačaje WSJ, u CRU Henana ličyli pryrodžanym empatam i vydatnym kamunikataram, zdolnym adnačasova vieści žorstkija raźviedvalnyja apieracyi i budavać davierlivyja adnosiny.
Henan prybyŭ u stalicu AAE Abu-Dabi zvyčajnym kamiercyjnym rejsam. Jon zaniaŭ fiktyŭnuju pasadu ŭ ambasadzie ZŠA, jakaja słužyła prykryćciom dla jaho sapraŭdnaj roli — kiraŭnika rezidentury CRU.
Jak piša WSJ, Biorns asabista pradstaviŭ jaho šejchu Tachnunu jak adnaho z amierykancaŭ, jakija ŭdzielničali ŭ pieramovach pamiž Izrailem i CHAMAS ab vyzvaleńni zakładnikaŭ paśla napadu 7 kastryčnika. Sam Henan chutka znajšoŭ supolnuju movu z šejcham, u tym liku dziakujučy supolnaj cikavaści da brazilskaha džyu-džytsu i navinak non-fikšn litaratury.
Pavodle WSJ, Henan adnačasova źbiraŭ infarmacyju pra G42 i dapamahaŭ emirackamu boku likvidavać prablemy, jakija vyklikali zaniepakojenaść Vašynhtona.
Henan sustreŭsia z kiraŭnikom G42 Penam Siaa i pieradaŭ jamu pazicyju Vašynhtona: ZŠA surjozna zaniepakojenyja dziejnaściu kampanii, ale hatovyja da dyjałohu. Jak adznačaje WSJ, padčas šmatlikich sustreč jany abmiarkoŭvali nie tolki budučyniu G42, ale i hreckuju fiłasofiju dy darahi ałkahol. Siaa zapeŭnivaŭ, što amierykancy zmohuć atrymać dostup da data-centraŭ i supracoŭnikaŭ G42, kab pierakanacca ŭ razryvie kampanii z kitajskimi partniorami.
Jak adznačaje WSJ, ciaham bolš jak šaści miesiacaŭ Henan pieradavaŭ šejchu Tachnunu, što nieabchodna zrabić, kab G42 atrymała dostup da amierykanskich technałohij. Kali raźviedka vyjaŭlała fakty, jakija supiarečyli abiacańniam Siaa, jon nieaficyjna paviedamlaŭ pra heta kiraŭniku G42 abo emirackim uładam. Nieŭzabavie prablemnyja momanty źnikali. Kampanija pazabaviłasia abstalavańnia Huawei na 150 miljonaŭ dołaraŭ u svaich sistemach.
Paśla hetaha Henan viarnuŭsia ŭ Vašynhton i dałažyŭ pra vyniki vysokapastaŭlenym čynoŭnikam, u tym liku ministru handlu Džynie Rajmanda i kaardynataru Biełaha doma Bretu Makhurku. Dla kiraŭnika rezidentury CRU takaja rola była nietypovaj.
Adnak častka amierykanskich čynoŭnikaŭ pa-raniejšamu nie daviarała Emiratam. U Radzie nacyjanalnaj biaśpieki prychilniki supracoŭnictva z AAE ŭ cełym nie daviarali acenkam analitykaŭ CRU. Jany telefanavali Henanu, kab pačuć jaho asabistaje mierkavańnie, a taksama davali jamu kankretnyja daručeńni adnosna taho, što pieradać šejchu Tachnunu.
U červieni 2024 hoda Henan viarnuŭsia ŭ Vašynhton, ale hetym razam užo na pryvatnym Boeing 787 karaleŭskaj siamji Emirataŭ. Jon supravadžaŭ šejcha Tachnuna, jaki nakiroŭvaŭsia ŭ ZŠA, kab asabista pradstavić amierykanskamu boku pazicyju svajoj krainy.
Amierykancy z abodvuch łahieraŭ razam z Henanam sabralisia ŭ majontku Tachnuna ŭ Maklejnie. Pen Siaa vystupiŭ z prezientacyjaj pra kitajskija technałohii štučnaha intelektu, jakija raspracoŭvała kampanija DeepSeek. Pavodle jaho, biez supracoŭnictva z G42 hetyja raspracoŭki mahli chutka pastavić pad pahrozu amierykanskaje lidarstva ŭ śfiery štučnaha intelektu.
Jaho vystup spravakavaŭ adkrytuju svarku pamiž amierykanskimi čynoŭnikami: adny adkidvali acenki Siaa, inšyja ź imi pahadžalisia. Emirackaja delehacyja tolki nazirała za hetymi sprečkami. Tady papiaredžańni kiraŭnika G42 mnohim zdalisia pierabolšanymi. Adnak užo praź siem miesiacaŭ DeepSeek vypuściła svoj instrumient, pośpiech jakoha vyklikaŭ šok u Kremnievaj dalinie i prymusiŭ pa-novamu zirnuć na słovy Siaa.

AAE atrymali čypy
Niahledziačy na vostryja sprečki ŭ Vašynhtonie, administracyja Džo Bajdena ŭrešcie vyrašyła nie adrazać Emirataŭ ad amierykanskich technałohij. Zamiest hetaha byŭ raspracavany miechanizm, jaki dazvalaŭ AAE atrymać nieabchodnyja čypy dla raźvićcia štučnaha intelektu, choć i pry vykanańni šerahu ŭmoŭ i paśla składanych biurakratyčnych pracedur.
Pa sutnaści, jak piša WSJ, Emiraty zdoleli źmianić samu łohiku dyskusii ŭ Vašynhtonie. Kali spačatku amierykanskija ŭłady razvažali, ci varta ŭvohule dazvalać nievialikaj pustynnaj krainie stać adnym z suśvietnych centraŭ raźvićcia štučnaha intelektu, to paźniej hałoŭnym pytańniem stała ŭžo toje, jak chutka i na jakich umovach dapamahčy joj dasiahnuć hetaj mety.
Niemałuju rolu ŭ hetym adyhrała i aktyŭnaja praca emirackaha boku z amierykanskimi čynoŭnikami — ad niefarmalnych sustreč za harbataj i finikami da pajezdak na jachtach i pryvatnych samalotach.
Na dumku aŭtara, kančatkovy pavarot u hetaj historyi adbyŭsia z prychodam administracyi Donalda Trampa. Jak paviedamlaje WSJ, za niekalki dzion da inaŭhuracyi Tachnun i jaho partniory paabiacali inviestavać 500 miljonaŭ dołaraŭ u kryptaprajekt Trampa World Liberty Financial. Nieŭzabavie paśla hetaha Vašynhton źniaŭ asnoŭnyja abmiežavańni na pastaŭki čypaŭ dla G42.
Siońnia, jak adznačaje WSJ, vyniki hetaj šmatchadovaj kambinacyi materyjalizavalisia ŭ budaŭnictvie hihanckaha centra Stargate UAE ŭ pustyni pad Abu-Dabi. Sam Džoni Henan paśla sychodu z CRU staŭ pryvatnym kansultantam, vykarystoŭvajučy svaje suviazi dla dapamohi amierykanskim biźniesmienam u Emiratach. Na pohlad aŭtara, heta historyja pradstaŭlaje karcinu ŭźniknieńnia dypłamatyčnaj «šeraj zony», dzie špijanaž, dypłamatyja i kamiercyjny łabizm pieraplalisia ŭ baraćbie za budučyniu novaj technałahičnaj honki ŭzbrajeńniaŭ.
DDoS-ataka idzie na sajty adrazu niekalkich biełaruskich ŚMI. Mahčyma, jana źviazanaja z šostaj hadavinaj narodnaha ŭzdymu 2020‑ha i kanfierencyjaj «Novaja Biełaruś», što adkryłasia siońnia
Kamientary