Topavy pierakładčyk pajechaŭ u Biełaruś mianiać pašpart — i sieŭ za danaty. «KDB pahladzieŭ na sumu i vyrašyŭ, što nichto ŭ zdarovym rozumie nie moža vydatkavać stolki ŭłasnych hrošaj»
Paśla 2020‑ha pierakładčyk Siarhiej Paŭłavicki vyjechaŭ pa stypiendyi ŭ Jeŭropu. A potym viarnuŭsia dachaty, kab pamianiać dakumienty — i atrymaŭ termin za danaty. Siarhiej byŭ adnym z tych palitviaźniaŭ, jakich 13 śniežnia 2025 hoda vyzvalili i departavali va Ukrainu. Jon raskazaŭ «Našaj Nivie» svaju historyju.
Pierakładaŭ Łukašenku i ledź nie trapiŭ na pieramovy «narmandskaj čaćviorki» ŭ Minsku
Minčuk Siarhiej Paŭłavicki — adzin z topavych biełaruskich pierakładčykaŭ ź niamieckaj movy. Šmat hadoŭ jon adpracavaŭ vykładčykam u Linhvistyčnym univiersitecie, a ź siaredziny nulavych padpracoŭvaŭ pierakładčykam.
U 2014-m, uspaminaje Paŭłavicki, pierakładčyckaj praktyki stała bolej — paŭpłyvała toje, što ŭ Minsku praviali mirnyja pieramovy pa Danbasie. Adčuvałasia, što praca va ŭniviersitecie nie daje raźvivacca ŭ pierakładach, bo zabiraje kaštoŭny čas. Tady Paŭłavicki vyrašyŭ syści ŭ volnaje płavańnie, i nie pamyliŭsia.
Jon pracavaŭ i z vusnym, i ź piśmovym pierakładam, asvoiŭ sinchronny pierakład:
«Ja byŭ znajomy ź niamieckaj ambasadaj, i kali ŭ ich byli prajekty, dzie nie abaviazkova było zadziejničać aficyjnaha pierakładčyka ambasady, ich addavali mnie. Ja pracavaŭ dla Instytuta imia Hiote, pradstaŭnictva niamieckaj ekanomiki ŭ Minsku, Niamiecka-biełaruskaha ekanamičnaha kłuba i inšych arhanizacyj. Heta byli prajekty pra ekałohiju, ustojlivaje raźvićcio, sacyjalnyja prajekty i navat relihijnyja spravy».
Davodziłasia pierakładać i palitykaŭ, u tym liku Alaksandra Łukašenku. U 2018‑m u Traścianiec pryjechali prezidenty Hiermanii i Aŭstryi, byŭ tam i Łukašenka. Palityki prysutničali na pierapachavańni pareštkaŭ achviar, znojdzienych padčas budaŭnictva druhoj čarhi miemaryjała na miescy kancłahiera.
Siarhieja zaprasili tudy pracavać, i jon pierakładaŭ pramovu Łukašenki.
«Takaja pramova robicca pa padrychtavanym tekście, i majoj rolaj było ahučyć usio, što tam było napisana. Pry hetym, viadoma, treba było słuchać, ci nie adychodzić jon ad tekstu», — uspaminaje Paŭłavicki.
Adnojčy tady jašče budučamu palitviaźniu daviałosia pacisnuć ruku Łukašenki. Kali Siarhiej pracavaŭ va ŭniviersitecie, jaho nakiravali pracavać na sustreču ź inviestarami, jakija musili zbudavać u Minsku hatel «Kiempinski». Sustreča adbyvałasia ŭ minskaj ratušy, tam demanstravali novy hienpłan centra horada, i Łukašenka tam taksama prysutničaŭ.
«Jaho viali, pakazvali jamu toj hienpłan, navokał stajali čynoŭniki i toj šviejcarski dziadźka-inviestar. Kali Łukašenka ŭvachodziŭ, usim pacisnuŭ ruku, tak što dastałasia i mnie», — raskazvaje Siarhiej.
Paŭłavicki ledź nie trapiŭ pierakładčykam na pieramovy «narmandskaj čaćviorki» ŭ Minsku. Nie było viadoma, kolki pierakładčykaŭ na tyja pieramovy pryviazuć z saboj zamiežnyja hości, tamu biełaruski MZS arhanizavaŭ ź pierakładčykaŭ Linvistyčnaha ŭniviersiteta zapasnuju kamandu, jakaja dziažuryła na miescy pieramoŭ.
«Značyć, Paŭłavicki pracuje emisaram zamiežnych vyviedak»
Paśla 2020‑ha Siarhiej spačatku zastavaŭsia ŭ Biełarusi, tolki vyjazdžaŭ u kamandziroŭki za miažu. Jon mieŭ administratyŭku za pratesty, tamu traplaŭ na miažy pad uzmocnieny kantrol, ale ŭ astatnim nie adčuvaŭ prablem.
U mai 2023‑ha Paŭłavicki pajechaŭ u Šviejcaryju:
«Mnie dali stypiendyju dla pierakładu adnaho ramana ź niamieckaj movy na biełaruskuju. Heta byŭ šviejcarski fond, jaki zaprašaje ŭ krainu ludziej na kulturnickija prajekty — mastakoŭ, piśmieńnikaŭ, pierakładčykaŭ. Ja trapiŭ tudy na try miesiacy. Źbiraŭsia trochi ŭ paskoranym režymie, bo niechta admoviŭsia ad udziełu i pajezdku prapanavali mnie.
Kali ja ŭžo ŭ Šviejcaryi čytaŭ naviny, zrazumieŭ — kali budu viartacca ŭ Biełaruś, da mianie, chutčej za ŭsio, dabiarucca. Tady ŭžo pačałasia chvala pieraśledaŭ za danaty».
Prajšli try miesiacy, jakija Siarhiej moh znachodzicca ŭ ES pa svajoj vizie. Jon vyjechaŭ u Sierbiju i spadziavaŭsia tam zrabić sabie novy pašpart, bo termin staroha ŭ jaho skančvaŭsia. Ale nie paśpieŭ, bo ŭ biełaruskich pasolstvach pierastali vydavać pašparty.
Vyjściaŭ było niašmat:
«Zrazumieŭ, što treba albo prasicca ŭ ES jak uciakač, albo viartacca ŭ Biełaruś. Sprabavaŭ źviartacca ŭ roznyja krainy, kab mianie pryniali ŭ jakaści ŭciekača, bo ja taki dobry, demakratyčny i stolki rabiŭ karysnych spravaŭ. Kali sproby skončylisia ničym, ja zrazumieŭ, što abo ja mušu pierajści miažu pamiž Sierbijaj i Vienhryjaj i apynucca ŭciekačom u Vienhryi (śmiajecca), abo viartacca dachaty.
Padumaŭ, što, moža, mnie pašancuje i ja prajdu pad radarami».
Siarhiej pajechaŭ u Biełaruś praz Maskvu, spyniŭsia ŭ adnym ź biełaruskich rajcentraŭ i zaniaŭsia dakumientami. Jaho zatrymali na druhi dzień pa pryjeździe — trapiŭ na adnu z kamier.
Pieraśledvali mužčynu za danaty, zroblenyja ŭ roznyja inicyjatyvy: «Bajsoł», «Bajchełp», «Sumlennyja ludzi», Biełaruskaja rada kultury. Siarhiej uspaminaje, što pačaŭ danacić jašče da vybaraŭ 2020 hoda. Imknuŭsia achviaravać na patreby represavanych i kampiensacyju štrafaŭ, a nie na inicyjatyvy, jakija zajmajucca arhanizacyjaj pratestaŭ.
Pavodle materyjałaŭ kryminalnaj spravy, Paŭłavicki zadanaciŭ ahułam bolš za 600 dalaraŭ. Adkupicca, jak heta časam byvaje ŭ takich spravach, jamu nie prapanoŭvali:
«KDB pahladzieŭ na sumu hrošaj i vyrašyŭ, što ni adzin čałaviek u zdarovym rozumie nie moža vydatkavać stolki ŭłasnych hrošaj. I kali Paŭłavicki ŭ zdarovym rozumie, to heta nie jaho hrošy. Značyć, jon jak pierakładčyk vykarystoŭvaje svaju torbu, kab pravozić hrošy i pracavać emisaram zamiežnych vyviedak.
Pra heta my ź imi hutaryli siem miesiacaŭ, pakul ja znachodziŭsia ŭ SIZA KDB. Vyśvietliłasia, što emisaram ja nie źjaŭlajusia, i da mianie stracili cikavaść, ale ŭžo pozna było adkatvać hetuju historyju na štraf».
Siarhiej uspaminaje, što jamu «prapanoŭvalisia» roznyja kryminalnyja artykuły, moh atrymać i abvinavačvańnie ŭ zdradzie dziaržavie. Ale ŭ vyniku mužčynu asudzili pa artykule 361‑2 KK (finansavańnie ekstremisckaj dziejnaści) i adpravili ŭ kałoniju na try hady.
«Šviec žyŭ čakańniem, što jaho zabiaruć svaje»
Za kratami Siarhiej paznajomiŭsia ź fihurantami spravy ab padryvie rasijskaha samalota A-50 na aeradromie ŭ Mačuliščach. Jon raskazvaje, jak sustreŭ u SIZA KDB ukrainca Mikałaja Šviaca — aficyjnyja orhany jaho nazyvali vykanaŭcam toj dyviersii:
«Pryviali chłopca, jon nazvaŭ siabie — kaža, Mikoła. Słova za słova, i jon skazaŭ, ź jakoj nahody jon tam — maŭlaŭ, ja ž samalot ichni padarvaŭ. Mikoła nie ličyŭ siabie terarystam, jon nazyvaŭ siabie dyviersantam. Kazaŭ, što jon ahient słužby biaśpieki Ukrainy i što byŭ padrychtavany, kab ździejśnić hety ŭčynak suprać techniki voraha. Nie pamiataju, kab jon vykazvaŭ asablivuju varožaść suprać Biełarusi, ale ličyŭ svaje dziejańni absalutna zakonnymi».
Paŭłavicki zaŭvažaje, što Šviec u raskazach pra dyviersiju nikoli nie zhadvaŭ inšych ludziej. Kazaŭ pra ŭsio ŭ adzinočnym liku — maŭlaŭ, ja pryjechaŭ u Biełaruś, uładkavaŭsia na pracu, zdabyŭ dron i zapuściŭ jaho. Kali ŭkrainca pieravodzili ź SIZA KDB letam 2024-ha, jon jašče nie viedaŭ, što jaho vyzvalać, ale spadziavaŭsia na heta:
«Apošnija miesiacy jon žyŭ čakańniem, što jaho zabiaruć svaje. Kali jon źjazdžaŭ, heta mahło być što zaŭhodna — pieravod u inšuju kamieru, inšuju ŭstanovu. My jamu sabrali torbu naležnym čynam, pakłali sała i kaŭbasy, tak što pajechaŭ nie hałodny, nie musić na nas kryŭdzicca».
Pieradačaŭ u Šviaca nie było — prosta nie mieŭ ludziej, jakija mahli b ich pieradać. Mikałaj prasiŭ pieradać list ukrainskamu pasłu, ale zamiest hetaha jamu prapanoŭvali hutarku z prapahandystami: maŭlaŭ, skažaš naŭprost u kamieru dla spadara Zialenskaha ci Budanava. Na heta ŭžo nie pahadžaŭsia sam Šviec.
U inšaj kamiery Siarhiej paznajomiŭsia ź jašče adnym fihurantam toj spravy, Andrejem Ściapurkam:
«U momant pradstaŭleńnia Andrej adrazu skazaŭ — maŭlaŭ, prabač, ale ja pra siabie ničoha raskazvać nie budu. Kali jaho niekudy zabrali z kamiery, mnie raskazali, što ŭ chłopca nie ŭsio prosta, jon zaviazany ŭ niejkich terarystyčnych spravach, a ŭ jakich, nichto asabliva nie viedaŭ. Byli zdahadki, što moža jon źviazany ź piejntbalistami.
Potym jon raskazaŭ, što ŭ jaho nasypanaja pryharšča artykułaŭ. Uvieś čas jaho vyklikali na dopyty, i adnojčy jon viarnuŭsia niejki zadavoleny — my tak zrazumieli, što jamu niešta z tych artykułaŭ skinuli».
Kali Šviaca vyzvalili i adpravili va Ukrainu, Ściapurka žyŭ nadziejaj na toje, što sprava razvalicca — maŭlaŭ, jakaja sprava pra teraryzm biez hałoŭnaha «terarysta»? Ale skončyłasia tym, što fihurantaŭ toj spravy pieraviali ź SIZA KDB u SIZA №1, dzie jany i znachodzilisia da suda. Pa danych pravaabaroncaŭ, ciapier Andrej Ściapurka adbyvaje termin u navapołackaj kałonii №1.
«Daty vyzvaleńnia niekatoryja vyličvali pa artykułach u «Savieckaj Biełarusi»»
Siarhieja pieraviali adbyvać termin u mahiloŭskuju kałoniju №15. Mužčyna trapiŭ tudy ŭ čas, kali ŭžo pačalisia pamiłavańni, a chutka palitviaźniaŭ stali i departavać za miažu.
Viadoma, u kałonii pra heta šmat hutaryli. Paŭłavicki kaža, što palitviaźni na zonie padzialajucca na aptymistaŭ i piesimistaŭ: piesimisty kažuć, što daviadziecca adsiedzieć uvieś termin «da zvanku».
«Mnie zdavałasia, što mo i nie «da zvanku», ale nie vyzvalać nas u nastupnym miesiacy, jak tam niekatoryja vyličvali pa artykułach u «Savieckaj Biełarusi». Jość tam prahnazisty, jakija vyličvajuć daty vyzvaleńniaŭ.
U siaredzinie listapada my mieli čatyry varyjanty — maŭlaŭ, vyzvaleńni buduć pryviazanyja da pieramovaŭ Pucina, pryjezdu amierykanskaj delehacyi, Usiebiełaruskaha narodnaha schoda ci 23 śniežnia. Pytajemsia ŭ taho prahnazista: «A čamu 23 śniežnia?» Kaža — bo dalej jamu prosta p**da», — uspaminaje Siarhiej.
Jon raskazvaje, jak palitviaźniaŭ padtrymlivali naviny pra vyzvaleńni. Sam Siarhiej chacia i ličyŭ, što zastajecca jamu mała i jon dasiadzić hety čas, nie zastaŭsia ŭbaku:
«Navat ja pačaŭ hulać u hetyja hulni — vyličvaŭ, ci nie moža paŭpłyvać taja ci inšaja padzieja. Sprabavaŭ zrazumieć, ci nie moža toje ci inšaje słova, skazanaje kimści ź vialikich hetaha śvietu, być znakam, što niešta pavinna adbycca. Maŭlaŭ, usich «terarystaŭ» pamiłujuć i vyviezuć za miažu, a ŭsich astatnich pad UNS pamiłujuć i vypuściać u krainu».
Paŭłavicki vyjšaŭ na volu 13 śniežnia 2025 hoda. Jon akazaŭsia ŭ liku 123 palitviaźniaŭ, vyzvalenych paśla vizitu ŭ Minsk amierykanskaj delehacyi na čale z Džonam Koŭłam.
Paśla departacyi va Ukrainu mužčyna apynuŭsia ŭ Vilni, a potym pierabraŭsia ŭ niamiecki Dortmund. Narešcie syhraŭ rolu dośvied supracoŭnictva ź niamieckimi NKA.
Płany na žyćcio ŭ Paŭłavickaha prostyja — pierakładać:
«Mnie zahadzia padrychtavali kvateru i pastavili noŭtbuk. U mianie zastałasia niedapierakładzienaja knižka, jakuju ja rabiŭ na stypiendyi ŭ Šviejcaryi. Treba tolki pahladzieć, ci zastaŭsia toj tekst zachavany ŭ vobłačnym schoviščy, bo stary noŭtbuk u mianie kanfiskavali.
Možna pracavać ź biełaruskaj dyjasparaj, z rasijskaj — treba pahladzieć, jakija jość patreby. Urešcie, ja zaŭsiody mahu viarnucca da vykładańnia».
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
Kamientary
Vy navat nie pavierycie, jak dakładna niemcy viedajuć, chto i što tut pościć.
i adkul!
Pryvitańnie na Kamsamolskuju - "kontinhientu iz Bližnieho Vostoka!"