Aŭtarytarny režym, bulba, čyrvona-zialony ściah i Aleksijevič. Jak maładyja ludzi z roznych krain bačać Biełaruś i biełarusaŭ

Alaksandr (Sandu), 20 hod, Małdova

Kali ja čuju słova «Biełaruś», pieršaje, što mnie prychodzić u hałavu, — heta pamidory. Nie, nie pamidory, a bulba. Biełaruś u mianie asacyjujecca z bulbaj, tamu što ŭ vas jaje šmat. Ja, na žal, nikoli nie byŭ u Biełarusi, ale ja viedaju biełarusaŭ — jany ciopłyja, pryjemnyja ŭ znosinach, hatovyja dapamahčy, viasiołyja, prastadušnyja. Ja dobra da biełarusaŭ staŭlusia.

Pavialičyć

Jašče Biełaruś u mianie asacyjujecca z čyścinioj — mienavita na vulicach. Ja čuŭ, što Minsk — adzin z samych čystych haradoŭ u śviecie, što tam jość mietro i jano čystaje i pryhožaje. 

Mnie zdajecca, Biełaruś mientalna znachodzicca niedzie pasiaredzinie pamiž Zachadam i Uschodam, bo maje elemienty kultury i Zachadu, i Uschodu. Ale pry hetym jana vybiraje zachoŭvać staryja ŭstoi žyćcia i ličycca ŭžo dosyć daŭno krainaj, zakrytaj da źmienaŭ.

Kali kazać pra adroźnieńni ci padabienstvy, biełarusy ad małdavan adroźnivajucca chacia b źniešnaściu: u vas ludzi bolš śvietłyja, vałasy ŭ ich nie takija čornyja, jak u nas. A pa ŭnutranych jakaściach, mnie zdajecca, haścinnaść — heta rysa, jakaja nas abjadnoŭvaje: i małdavanie, i biełarusy — vielmi haścinnyja ludzi. Ja liču, što nam treba budavać doŭhaterminovyja adnosiny ź Biełaruśsiu.

Anna, 18 hadoŭ, Hruzija

Pieršaje, što mnie prychodzić u hałavu, kali ja čuju «Biełaruś»… 

Ja chacieła b skazać — pryhožyja pajasy i cudoŭnaja kultura, ale pieršaje, što ŭsio ž prychodzić, — heta, na žal, aŭtarytarny režym.

A ŭžo paśla ja skažu — Śviatłana Aleksijevič. Heta maja lubimaja piśmieńnica, i jana ź Biełarusi.

Pavialičyć

Jana piša dakumientalnuju prozu, i mnie padabajecca, jak jana tłumačyć Druhuju suśvietnuju vajnu, Čarnobyl i inšyja składanyja temy.

Ja taksama viedaju pra palityčnuju situacyju ŭ Biełarusi i pratesty 2020 hoda. U vas adzin prezident bolš za 30 hadoŭ pry ŭładzie, i jašče ja viedaju pra Śviatłanu Cichanoŭskuju — jak jana zmahałasia, jak ludzi zmahalisia i što častka ź ich zaraz u turmach.

Ja bolš viedaŭ maju pra palityku, ale, kali kazać pra kulturu, Biełaruś — heta niezaležnaja kraina z hłybokaj tradycyjaj. Ja maju ŭjaŭleńnie pra dyvany i pajasy, jakija stvaralisia biełarusami ŭ minułym, pra pryhožyja nacyjanalnyja stroi i cudoŭnuju spadčynu.

Nas ź biełarusami šmat što adroźnivaje — kultura i mova, jany, viadoma, roznyja. Ale ja baču bolš padabienstvaŭ pamiž nami, čym roźnicy. I Hruzija, i Biełaruś znachodziacca pad presinham Rasii, u nas ahulnaje savieckaje minułaje.

Kali ja hladžu na Biełaruś, ja časam bajusia, što ŭ budučyni ŭ Hruzii moža zdarycca padobnaja situacyja. Ja baču ludziej u emihracyi, ludziej u turmach, ludziej, jakija bolš nie majuć prava pratestavać, 30 hadoŭ režymu — i heta strašna. Ja hladžu i bajusia, bo praz 10 hadoŭ heta moža być Hruzija.

Nikaleta, 26 hadoŭ, Kipr

Pieršaje, što prychodzić mnie ŭ hałavu, kali ja čuju «Biełaruś», — heta ničoha. Kali być ščyraj, ja viedała tolki pra toje, što isnuje takaja kraina, jak Biełaruś, ale bolš ničoha pra jaje nie viedała.

Pavialičyć

Ja nie viedaju ludziej ź Biełarusi. Dumaju, jak ludzi my, biezumoŭna, padobnyja, ale roźnica taksama jość. Naprykład, my — mižziemnamorskija ludzi — my hučnyja, a biełarusy, mnie zdajecca, spakojnyja, cichija. Na maju dumku, biełarusy bolš padobnyja da litoŭcaŭ, palakaŭ abo ŭkraincaŭ.

Tyhran, 21 hod, Armienija

Pieršaje, što prychodzić mnie ŭ hałavu, kali ja čuju «Biełaruś», — heta biełaruski ściah. Ja ŭjaŭlaju zialony i čyrvony kolery i arnamient ź levaha boku. Ja čuŭ pra Biełaruś i raniej, u tym liku pra prezidenta Łukašenku.

Pavialičyć

Ja taksama pamiataju, što ŭ 2014 hodzie hladzieŭ «Jeŭrabačańnie», i pamiataju pieśniu Cheesecake, jakuju śpiavaŭ biełaruski vykanaŭca. Mnie vielmi spadabałasia taja pieśnia, i heta adzinaje, što ja pamiataju pra Biełaruś.

Kali kazać pra toje, jak ja ŭsprymaju Biełaruś, dla mianie jana bolš uschodniaja kraina, čym zachodniaja, u tym liku z-za hieahrafičnaha stanovišča i blizkich adnosin z Rasijaj. Ja nikoli nie sustrakaŭ biełarusaŭ, ale dumaju, što jany dobryja.

Miarkuju, nas abjadnoŭvaje postsaviecki dośvied, chacia kultura, biezumoŭna, adroźnivajecca.

Delija, 18 hadoŭ, Rumynija

Pieršaje, što prychodzić mnie ŭ hałavu, kali ja čuju «Biełaruś», — heta kamunizm. Mnie kaliści tak patłumačyli, što navat kali ŭ Biełarusi kažuć pra demakratyju, na samaj spravie tam usio roŭna kamunistyčny režym.

Pavialičyć

Ja sustrakała biełarusaŭ i mahu skazać, što jany vielmi razumnyja i dobrazyčlivyja. Na maju dumku, u nas šmat ahulnaha — umovy, u jakich my raśli i vychoŭvalisia. Rumynija taksama kaliści była kamunistyčnaj krainaj, i ŭ hetym my ź Biełaruśsiu padobnyja.

Rumynija stała demakratyčnaj tolki ŭ 1989 hodzie. Da hetaha ŭ nas isnavała, kali možna tak skazać, «schavanaje» hramadstva: ludzi sustrakalisia tajemna, kab zmahacca ź sistemaj. 

Ludziam taksama nie dazvalałasia naviedvać cerkvy, mnohich źbivali i sadžali za kraty tolki za toje, što jany byli viernikami. Intelihiencyja taksama vyniščałasia. Dumaju, biełarusy majuć padobnuju histaryčnuju pamiać.

Antek, 21 hod, Polšča

Pieršaje, što prychodzić mnie ŭ hałavu, kali ja čuju «Biełaruś», — heta Łukašenka i palityčnyja prablemy. Heta pieršaja asacyjacyja.

Ja sustreŭ niamała biełarusaŭ, ale nie mahu skazać, što dobra viedaju Biełaruś. Mnie zdajecca, biełaruskaja kultura padobnaja da polskaj — asabliva siamiejnyja tradycyi. Ja lublu mastactva, i toje, što ja baču na malunkach z polskaj vioski, padajecca mnie padobnym i da biełaruskaj. I mnie heta padabajecca.

• 1
• 0
• 0
• 2
• 0
• 0
• 0
• 1