«Biełaruskaja navuka — vypalenaja pustka, dzie adzinočki sprabujuć stvaryć narmalny śviet dla takich, jak vy». Čachovič palemizuje z Paŭlučenkam
Fiodar Paŭlučenka i Alaksandr Atroščankaŭ, viadučyja tok-šou «Saša, što ty niasieš», aburylisia pazicyjaj daśledčykaŭ, jakija krytykavali akcyju «Kibierpartyzanaŭ» pa ŭzłomie sajta Nacbiblijateki. Paśla jaje pierastaŭ pracavać anłajn-katałoh bibliteki, choć sami «kibiery» jaho nie čapali. Architektar Uładzisłaŭ Čachovič palemizuje ŭ fejsbuku sa słovami na adras navukoŭcaŭ, jakija byli ŭspryniatyja imi jak abraźlivyja.

«Fiodar Paŭlučenka i Alaksandr Atroščankaŭ, kamanda Reform.news, vykacili ŭ svaim tok-šou «Saša, što ty niasieš» śpič pra «daśledčykaŭ», jakija zastalisia niezadavolenyja akcyjaj Kibierpartyzanaŭ.
Kali nie hladzieć videa, a čytać jaho rasšyfroŭku, nie pakidaje adčuvańnie, što heta niejki inviersijny dvuchhałovy Łukašenka. U tekście brakuje tolki słova «jajcahałovyja», jakoje tak lubić daśviedčany palityk z 30‑hadovym stažam. Prosta pačytajcie hetyja cytaty — prosta niejki ździek z usioj navukovaj supolnaści:
—Tut u nas «daśledčyki», isśledovatieli vsiakije, kritikujut Kibierpartizan. Znaješ za čto? Obviniajut ich, čto oni fašisty, hriaznyje kozły. Potomu čto Kibierpartizany zadiefiejtili sajt Nacionalnoj bibliotieki Biełarusi. Kotoryj vozhłavlajet Hihin. Hihihin. Hihin. (…) I tiepieŕ «daśledčyki» nie mohut połučiť dostup k isśledovanijam. Utračiennyj dostup do važnych riesursov na płatformie. «Raźjušanyja navukoŭcy pačynajuć paraŭnoŭvać chakieraŭ z asobami, jaki palać knihi».
— A «navukoŭcy» eto kakije-to, kotoryje iz biełorusskoj Akadiemii nauk?
— Ja nie znaju.
* * *
— Mnie kažietsia, čto znajetie, kakaja-to moda pošła. Eto dažie užie nie stokholmskij sindrom. Eto čto-to iz razriada: ja voźmu otob́ju siebie mozh i budu hovoriť, čto u mienia otbitaja časť roždajet.
* * *
— Znajetie, kohda takich ludiej vižu, chočietsia skazať: da pošieł ty nachier. Iditie vy nachier voobŝie. Jeśli u vas chvatajet soviesti i hłavnoje mozha otkryť rot i rasskazyvať, čto vy narušajetie moj idiealnyj vnutrieńnij mirok. Ja vot tak otlično s diktaturoj sžiłsia. Užie prosto rakom stoju i mnie udobno. (…) Mnie kažietsia, čto nužno čto-to o vašich kohnitivnych sposobnostiach podumať, porassuždať, možiet byť provieriťsia u kakoho-to doktora. Druhoho otvieta u mienia niet.
Ja razumieju, što Paŭlučenka nikoli ŭ žyćci nie karystaŭsia Zvodnym elektronnym katałoham dy inšymi resursami na sajcie Nacyjanalnaj biblijateki, i, mahčyma, ujaŭlaje sabie heta jak katałoh Anłajniera. Ale tady, moža, nie varta tak kidacca na tych, chto viedaje, što heta takoje?
Ja patłumaču: Zvodny elektronny katałoh biblijatek Biełarusi — heta vielizarnaja baza danych ź biblijahrafičnymi źviestkami pra ŭsie mahčymyja drukavanyja vydańni, jakija vychodzili ŭ Biełarusi, a taksama pra ichnich aŭtaraŭ. Heta nie toj sajt, zakryćcio jakoha stvaraje niazručnaści lanivym knižnym čarviakam, što nie mohuć dajechać da Nacyjanałački paprasić niejkuju knižku.
Pa-pieršaje, mnohija daśledčyki, jak i ty, žurnalist Paŭlučenka, vycisnutyja ź Biełarusi, ale čamuści dahetul nie admovilisia ad taho, kab «pisać Biełaruś» (ja b farmulavaŭ heta tak, i nie mienš).
Zvodny katałoh — heta baza danych, jakaja krytyčna nieabchodnaja dla pracy daśledčykaŭ mienavita ŭ anłajn-farmacie. U jaje niama nijakaj zamieny, zusim. Heta nie zachodnija katałohi-bazy dannych, jakija zaviazanyja adzin na adnym i źviestki ŭ jakich dublucca ci akumulucca ŭ jakoj-niebudź Vikidacie. Kali niama našaha ajčynnaha katałoha — ŭsio, bolš nidzie patrebnaj infarmacyi pra knihi i aŭtaraŭ užo nie zdabudzieš.
Biełaruskaja navuka — heta nie «ŭtulny śviet, jaki z dyktaturaj zžyŭsia», i parušeńnie jakoha vyklikała ŭ jajcahałovych burleńnie haŭna ŭ fejsbuku. Heta vypalenaja pustka, dzie adzinočki sprabujuć stvaryć narmalny śviet dla takich, jak Paŭlučenka.
Usio, što lažyć u asnovie vašaj biełaruskaści — Połackaja Safija, kryž Jefrasińni Połackaj, pieršadrukar Francišak Skaryna, słuckija pajasy, starabiełaruskaja mova Statutaŭ, sarmackaje i vilenskaje baroka, historyja paŭstańniaŭ, «Listy z-pad šybienicy», etnahrafičnyja karty biełaruskaha plemieni, Ustaŭnyja hramaty BNR, stalinskija represii — hety śpis možna praciahvać biaskonca. Usio heta nie intuityŭnyja viedy, jakija prychodziać z małakom maci! Usio heta vyciahnuta navukoŭcami ź niabytu i pakładziena ŭ padmurak biełaruskaj nacyi. Pry hetym sami navukoŭcy nikoli nie šykavali, jany vymušanyja vieści svaju małazaŭvažnuju pracu ŭ biednaści, a mnohija zapłacili za jaje svaimi žyćciami.
Kožnaje navukovaje daśledavańnie — heta rasśledavańnie, vykarystańnie šmatlikich krynic i baz danych. Paŭlučenku i Atroščankavu lohka ździekavacca ź niejkich duralejaŭ-«daśledčykaŭ» (nie mahu nie dumać pra toje, što takoje ŭžyvańnie biełaruskich słoŭcaŭ u ruskamoŭnym kantekście heta forma ździeklivaha staŭleńnia taksama pazyčanaja ad Łukašenki), jakija nie razumiejuć sutnaści režymu i niespraviadliva abvinavačvajuć Kibierpartyzanaŭ. Nu, tamu što niejki tam Katałoh nie maje nijakaha značeńnia dla pracy samoha Paŭlučenki. Heta prosta demanstracyja ahulnaha pafihizmu da biady inšych: pakul heta nie tyčycca ciabie samoha — choć patop!
Ale ž nie Katałoham adzinym. Jość šmat inšych dziaržaŭnych resursaŭ i baz danych, na jakich kumiry Paŭlučenki i Atroščankava mahli b raźmiaścić svaje karcinački na Dzień Voli.
Ja b ź vialikim zadavalnieńniem pahladzieŭ, jak by rahatali žurnalisty typu Paŭlučenki i Atroščankava, kali b paśla čarhovaj akcyi Kibieraŭ sajt Pravo.baj zakryli b. Što, užo nie tak viesieła, jak z Katałoham?»
«Kibierpartyzanaŭ» krytykujuć za ŭzłom sajta Nacbiblijateki — bo ciapier nie pracuje katałoh. Tyja adkazali
«My tak zatrachali našych zachodnich partnioraŭ?» Prapahandysty lamantujuć paśla błakiroŭki ich kanałaŭ u jutubie
Što rabić z knihami, jakija trapili ŭ śpis zabaronienych u Biełarusi? Adkazali ŭ Mininfarmacyi
Kamientary
mazhoŭ nie chapiła paraŭnacć takoje hojdańnie i nastupstvy?
Razumieju, što moža prylacieć z abodvuch bakoŭ, ale rasstaŭlu svaje akcenty:
1. Kibierpartyzany tolki złamali sajt-vizitku Nacyjanalnaj Biblijateki. Nie vyhladaje, što leźli dalej, u inšyja elektronnyja servisy. Sajt i ŭsie paddamieny zakryła kiraŭnictva (Hihin).
2. Nastupstvy hetaha drennyja. Dla daśledčykaŭ i zvyčajnych ludziej, jakija karystalisia biblijatekaj. Niajasna, kali adnavicca toj sajt i ci adnavicca ŭvohule.
Kali niechta hety aśpiekt nie zaŭvažaje, jon prosta demanstruje svaju abmiežavanaść.
3. Pry hetym KP uvohule nie dumali pra mahčymyja nastupstvy. I ŭ čas vajny i represij vybrali nie vajskovuju (karnikavuju) metu, a hramadzianskuju (humanitarnuju): biblijateka.
Tut maralnaja prablema nakštałt "partyzany paśla dyviersii syšli ŭ les, a karniki pakarali miascovych". Vina - tolki na karnikach, častka adkaznaści za niepraličanyja ryzyki - i na partyzanach.
4. Tok-šoŭmeny pierabrali z chamstvam u hetym epizodzie. Śmiajalisia, kali śmiešnaha ničoha niama. Vykarystańnie biełaruskaha słova ("daśledčyk") u ruskim kantekście jak łajanki - durny ton, pad Łukašenku.
Uładzisłava taksama zanosić z maciukami i ahresijaj ŭ arhumientach.
Časam dumaješ, a ci jość siarod vas u vašych bulbasračach narmalnyja. Žadańnie pravietrycca.
5. Mienš pišycie, što i jak ź biełaruskich resursaŭ vy vykarystoŭvajecie. Kali začyniać, padobnyja pretenzii ("nie praličyli ryzyki", "spravakavali zakryćcio") prylaciać užo i da vas. Sapienti sat.