Z kim ludzi hatovyja dzialicca bolš achvotna, a z kim — mienš, i pry čym tut palityka?
Ludzi ŭ cełym hatovyja dzialicca — navat ź nieznajomcami ź inšych krain. Adnak, jak pakazvajuć vyniki novaha daśledavańnia, naša hatoŭnaść dapamahać naŭprost zaležyć ad kulturnaj blizkaści i historyi adnosin pamiž dziaržavami.
U śviecie, dzie hłabalnyja vykliki nakštałt źmianieńnia klimatu patrabujuć supolnych rašeńniaŭ, uzajemadziejańnie pamiž ludźmi roznych krain stanovicca nie mienš važnym, čym supracoŭnictva na ŭzroŭni ŭradaŭ.
Mienavita tamu psichołahi z Kiolnskaha ŭniviersiteta vyrašyli vyśvietlić, što mienavita matyvuje ludziej prajaŭlać prasacyjalnaść — schilnaść kłapacicca pra dabrabyt inšych, asabliva kali havorka idzie pra pradstaŭnikoŭ roznych dziaržaŭ. Dla hetaha byŭ praviedzieny maštabny sacyjalny ekśpierymient, pra vyniki jakoha raskazvaje vydańnie Welt.
U daśledavańni ŭziali ŭdzieł 6182 čałavieki z 25 krain śvietu. Kožnamu ź ich vydali pa 150 «taleraŭ» (umoŭnych hrošaj) i prapanavali roznyja mahčymaści padzialicca imi ź inšymi ludźmi. Jak vyśvietliłasia, amal 90% udzielnikaŭ byli bolš ščodrymi da svaich suajčyńnikaŭ, čym da zamiežnikaŭ.
Što tyčycca «čužyncaŭ», to tut daśledčyki zaŭvažyli cikavuju zakanamiernaść: naša hatoŭnaść dzialicca raście razam z kulturnym padabienstvam. Čym bolš zrazumiełaja nam kultura inšaha naroda, tym lahčej nam prajavić ščodraść.
Taksama na vyniki paŭpłyvaŭ ekanamičny stan krain. Žychary bahatych dziaržaŭ achvotniej dzialilisia ź ludźmi ź mienš zamožnych rehijonaŭ. Samymi papularnymi adrasatami dapamohi stali žychary Hany i Kienii. U toj ža čas najmienšuju hatoŭnaść dzialicca ludzi prajaŭlali ŭ dačynieńni da pradstaŭnikoŭ suśvietnych lidaraŭ — ZŠA i Kitaja.
Samym važnym adkryćciom stała toje, jak miždziaržaŭnyja adnosiny ŭpłyvajuć na pavodziny zvyčajnych hramadzian. Udzielniki ekśpierymientu značna radziej dzialilisia z asobami z tych krain, ź jakimi ich radzima maje napružanyja adnosiny ciapier abo kanfliktavała ŭ minułym. Takim čynam, napružańnie na dziaržaŭnym uzroŭni niepasredna adlustroŭvajecca i ŭ pavodzinach asobnych ludziej.
Daśledčyki padkreślivajuć: hłabalnyja vykliki — heta nie tolki instytucyjanalnyja abo stratehičnyja prablemy, ale i «psichałahičnyja prablemy kaardynacyi» pamiž ludźmi. Kali krainy padtrymlivajuć dobryja adnosiny, ich hramadzianie taksama bolš achvotna iduć na supracoŭnictva.
Advarotnaja situacyja moža mieć surjoznyja nastupstvy. Kali ludzi nie hatovyja prajaŭlać prasacyjalnaść u adnosinach da žycharoŭ «varožych» krain, heta zvužaje mahčymaści dla palityčnych manieŭraŭ, źnižaje hramadskuju padtrymku mižnarodnych inicyjatyŭ i pamianšaje efiektyŭnaść hłabalnych pahadnieńniaŭ.
Kamientary