Polski dypłamat raskazaŭ, jak Łukašenka ŭmieje «ačaroŭvać surazmoŭcaŭ» i chto robicca jahonymi achviarami
Polski navukoviec i dypłamat Maryjuš Maškievič, jaki ŭ 1998‑2002 hadach byŭ pasłom u Biełarusi, a ŭ 2016‑2024 — u Hruzii, u artykule dla vydańnia Wszystko Co Najważniejsze piša pra mastactva «ačaroŭvańnia surazmoŭcy», jakim, na jaho dumku, daskanała vałodajuć mnohija ludzi, jakija vyraśli ŭ SSSR, a asabliva niepieraŭzydzieny majstar — Alaksandr Łukašenka.

Jak tłumačyć Maškievič, «ačaroŭvańnie surazmoŭcy» palahaje
«na takim viadzieńni razmovy, kab u surazmoŭcy składvałasia ŭražańnie, što my padzialajem jaho pohlady. Spačatku my ŭvažliva słuchajem i vyłoŭlivajem intencyi, kab paśla praciahłaj razmovy pa-majstersku pierakručvać frazy takim čynam, kab stvaryć uražańnie supolnaści kaštoŭnaściaŭ i acenak».
Na jahonuju dumku:
«Heta mastactva, jakoje naležyć da katałoha navykaŭ «jak pieražyć noč u dzikim lesie», ujaŭlaje saboj adno z fundamientalnych kulturnych adroźnieńniaŭ pamiž ludźmi Zachadu i žycharami postsavieckaj prastory».
Mienavita cudoŭnym vałodańniem hetym majsterstvam Alaksandram Łukašenkam Maryjuš Maškievič tłumačyć jahonuju fienamienalnuju zdolnaść «abyhryvać i ašukvać nie tolki ŭłasnych hramadzian, ale, jak vyjaŭlajecca, i vialikich hetaha śvietu: prezidentaŭ, premjeraŭ, ministraŭ».
Najpieršymi ž achviarami «abajalnaści» Łukašenki, na jaho dumku, robiacca «ekśpierty», jakija «hetym zachodnim palitykam rychtujuć natatki, pramovy i składajuć scenaryi na palityčnaj došcy».
«Bazaj dla techniki «ačaroŭvańnia surazmoŭcy» źjaŭlajecca ŭtrymańnie tempu i tempieratury dyjałohu. Treba davieści surazmoŭcu da takoha stanu, što jon nie zmoža emacyjna vybłytacca z ułasnaj pamyłki. Pavodle pryncypu: pakažy mnie svaje mary, i ja pradam ich tabie jak maje ŭłasnyja», — raskazvaje Maškievič, jak heta pracuje.
A tady pieraličvaje polskich palitykaŭ, jakija ŭ roznyja časy nie zmahli padobnaj technicy, skarystanaj Łukašenkam, supraćstajać:
«Siarod ich byŭ prezident Alaksandr Kvaśnieŭski, jakoha paśla šmathadzinnaj źniasilvajučaj sustrečy ŭ Biełaviežskaj puščy ŭ 1996 hodzie supracoŭniki ź ciažkaściu pravodzili da mašyny. Na ščaście, prezident Kvaśnieŭski chutka zrazumieŭ, jakim manipulataram źjaŭlajecca kiraŭnik Biełarusi, i paźniej paźbiahaŭ jaho jak ahniu.
Chto jašče kupiŭsia? Niama takoj palityčnaj siły, jakaja b nie trapiła ŭ hetuju pastku. Ministr Radasłaŭ Sikorski — apanavany ŭłasnym samalubstvam — čuŭ ad Alaksandra Łukašenki, što jon hienijalny. Pamiatnaj achviaraj techniki «ačaroŭvańnia» staŭ taksama maršałak Sienata Stanisłaŭ Karčeŭski — jon nieabačliva paŭtaryŭ za svajoj surazmoŭcaj, što «Łukašenka — heta vielmi ciopły čałaviek». Treba adznačyć, što jon i sam chutka zrazumieŭ, jak im zmanipulavali. Adnak pamiatnaja fraza pajšła ŭ miedyjny śviet i stała svojeasablivym internet-miemam».
Dalej jon źviartajecca da samaha śviežaha prykładu — niadaŭnich vykazvańniaŭ byłoha kiraŭnika polskaj raźviedki Piatra Kraŭčyka. Jaho Maryjuš Maškievič sudzić stražej, čym papiarednie zhadanych asob, bo ŭ ich vypadku, jon ličyć, havorka išła «pra aniekdoty i situacyi, jakija ŭźnikali nasupierak namieram polskich palitykaŭ». Što da Kraŭčyka, to:
«Horš, kali kiraŭnik polskaj raźviedki paŭtaraje naratyvy, pačutyja ad svaich biełaruskich surazmoŭcaŭ, i prymaje ich za svaje. [Kraŭčyk] raskryŭ, što polskija słužby ŭ 2017—2019 hadach viali intensiŭnyja pieramovy ź biełaruskim KDB, kirujučysia pierakanańniem, što kali kiraŭnikom słužby źjaŭlajecca palak pavodle pachodžańnia (Ivan Cierciel), to jon adnaznačna musić mieć dobryja namiery. I kuplalisia historyi pra «abaronu niezaležnaści» i ciažkuju dolu pad rasijskim botam Pucina».
Maškievič źviartaje ŭvahu, što mifu pra Łukašenku jak pra abaroncu niezaležnaści Biełarusi i zmaharu suprać jaje pahłynańnia ŭschodnim susiedam užo bolš za 30 hadoŭ:
«Da siońniašniaha dnia biełaruski satrap dziela asabistaj vyhady pradaje pa kavałku ŭłasnuju baćkaŭščynu, pry hetym niaspynna paŭtarajučy, što heta dla dabra krainy. U śviet idzie pasył, što tolki jon hieraična supraćstaić intryham Maskvy. Tak zvany Zachad (zapluščvajučy vočy na vidavočnyja «zahany» biełaruskaj demakratyi) musić padtrymać Łukašenku ŭ hetym hieraičnym pracesie abarony reštak ułasnaj dziaržavy».
Jak achviaraŭ łukašenkaŭskaha «pierakulvańnia surazmoŭcy» Maškievič traktuje i pradstaŭnikoŭ prezidenta ZŠA Donalda Trampa, jakija apošni hod viaduć z Łukašenkam dastatkova intensiŭnyja pieramovy i ŭviazalisia «ŭ handal žyvym tavaram, to-bok u abmien palityčnych źniavolenych na admienu sankcyj na ekspart uhnajeńniaŭ».
«U svaim ujaŭleńni ja baču, jak ździŭlenym amierykancam jon paŭtaraje ŭ hłybokaj tajamnicy historyi pra kryvavaha Pucina i pra toje, što tolki Łukašenka zdolny ŭtrymać śviet ad jadziernaj katastrofy. Ciapier na rolu achviary naprošvajecca prezident Francyi, jaki nakiroŭvaje svajho pradstaŭnika na pieramovy ŭ Minsk».
Naprykancy artykuła Maškievič zhadvaje pra toje, jak u červieni 2002 hoda mieŭ z Łukašenkam doŭhuju i nieaficyjnuju razmovu jak ambasadar u Minsku, jaki raźvitvaŭsia z pasadaj, i jamu tady biełaruski dyktatar raskazvaŭ toje samaje:
«Ja viedaju ad jaho, što z Uładzimiram Pucinym jon zmahajecca i jaho panična baicca. Heta nie aznačaje, što jon abaraniaje niezaležnaść Biełarusi. Jon abaraniaje ŭłasnuju škuru i svaje nazapašanyja bahaćci».
A zaviaršaje svoj tekst zaklikam da «ekśpiertaŭ»:
«Spadary ekśpierty, uličycie pry vašych analizach prynamsi hetuju adnu «technałohiju» «ačaroŭvańnia surazmoŭcy», i tady vam budzie praściej rasšyfroŭvać zabłytanuju łohiku palityčnych asob, jakija prymajuć rašeńni ŭ Maskvie i Minsku».
«Łukašenka — mańjak ułady, palityčny źvier» — były ambasadar Polščy
«Vy jašče nie viedajecie, chto jon taki». Były polski pasoł raskazaŭ, jak razmaŭlaŭ z Łukašenkam pra Pucina ŭ 2002 hodzie
Biełarusy iranizujuć ź intervju byłoha kiraŭnika polskaj raźviedki
«Davieranaja asoba Makrona, jakaja pryjedzie ŭ Minsk», akazałasia adstaŭnym pasłom, što pabyvaje na «Minskim dyjałohu»
Kamientary
[Zredahavana]