Palicejski viedaŭ, što Rasija nie vydaje svaich hramadzian, ale vymahaŭ $22 tysiačy ŭ zabojcy, jaki bajaŭsia ekstradycyi ŭ Biełaruś
Rasijski złačyniec u 1990‑yja zajmaŭsia ŭ Biełarusi zabojstvami, zhvałtavańniami i rabunkami. A ŭ vyniku staŭ paciarpiełym.
U 2024 hodzie ŭ Savieckim rajonnym sudzie Varonieža (Rasija) asudzili staršaha opierupaŭnavažanaha kryminalnaha vyšuku Alaksieja Fieaktystava za chabar u asabliva vialikaj sumie, jakuju jon atrymaŭ ad zabojcy.
Zamiest taho, kab vykanać zapyt biełaruskich siłavikoŭ ab vyšuku zabojcy, Fieaktystaŭ damoviŭsia sa złačyncam na $22 tysiač, paabiacaŭšy ŭzamien zakryć spravu.
Chto taki Fieaktystaŭ i čamu sprava trapiła mienavita jamu
Z 2019 hoda Alaksiej Fieaktystaŭ zajmaŭ pasadu staršaha opierupaŭnavažanaha pa asabliva važnych spravach adździeła arhanizacyi vyšuku ŭpraŭleńnia kryminalnaha vyšuku HU MUS Rasii
Varoniežskaj vobłaści. Mienavita jon adkazvaŭ za arhanizacyju vyšuku złačyncaŭ na terytoryi vobłaści.
U sakaviku 2020 hoda jon atrymaŭ zapyt ab miždziaržaŭnym vyšuku mužčyny (u materyjałach spravy jon fihuruje pad abrevijaturaj «FIA1», paźniej uziaŭ imia Michaił). U Biełarusi jaho abvinavačvali ŭ zabojstvie.
Pavodle pakazańniaŭ samoha Fieaktystava ŭ sudzie, biełaruskija kalehi patłumačyli jamu, što mužčyna znachodzicca ŭ vyšuku z 1996 hoda za sieryju ź siami ciažkich złačynstvaŭ — try zhvałtavańni, rabavańnie i zabojstva. Ale pakolki jon źjaŭlaŭsia hramadzianinam SSSR (a paśla Rasii), jon nie padlahaŭ vydačy ŭ Biełaruś. Pavodle słoŭ Fieaktystava, biełaruski bok heta razumieŭ i chacieŭ tolki vyznačyć miescaznachodžańnie čałavieka, kab parazmaŭlać ź im samastojna.
Pieršaja sproba zatrymańnia pravaliłasia — i naradziłasia ideja chabaru
U pačatku krasavika 2020 hoda Fieaktystaŭ vyznačyŭ miescaznachodžańnie mužčyny ŭ Varoniežy, ale pry sprobie zatrymańnia toj uciok. 8 krasavika 2020 hoda jaho ŭdałosia vyličyć paŭtorna — pavodle materyjałaŭ spravy, mienavita ŭ hety momant u Fieaktystava i źjaviłasia ideja: atrymać z čałavieka hrošy za toje, što jon nie budzie jaho zatrymlivać i nie budzie pravodzić abaviazkovyja vyšukovyja mierapryjemstvy.
Pavodle viersii samoha Fieaktystava, sprava vyhladała tak. Jon vysačyŭ aŭtamabil mužčyny («Mitsubishi Outlander») i razam z kaleham pasprabavaŭ spynić jaho kala handlovaha centra, pakazaŭšy paśviedčańnie praz adčynienaje akno. Mužčyna rezka adjechaŭ, źbiŭ parkovačnuju aharodžu, jakaja ŭpała na słužbovy aŭtamabil, i ŭciok. Paśla hetaha Fieaktystaŭ patelefanavaŭ na numar, pryviazany da aŭtamabila, praz WhatsApp, nazvaŭ mužčynu pa imieni i skazaŭ, što toj znachodzicca ŭ vyšuku ŭ Biełarusi: «Ja viedaju, dzie ty žyvieš, nastupnym razam pryjdu da ciabie dadomu sa śpiecnazam… Ale kali nie chočaš, kab heta adbyłosia, možna niejak vyrašyć hetaje pytańnie».
Mužčyna pierazvaniŭ i pahadziŭsia «vyrašyć pytańnie». U dalejšym pierapiscy Fieaktystaŭ vystaviŭ patrabavańnie — kala $22 tysiač, častka ź jakich nibyta na ramont paškodžanaha aŭtamabila. Achviara pahadziłasia, bajučysia ekstradycyi ŭ Biełaruś.
Jak pieradavalisia hrošy
28 maja 2020 hoda Fieaktystaŭ z kaleham zatrymali mužčynu kala kramy «Piacioračka», nadzieli naručniki i zavieźli ŭ lesapałasu. Tam Fieaktystaŭ znoŭ zapatrabavaŭ hrošy za niezatrymańnie. Mužčyna spałochaŭsia, patelefanavaŭ siastry, jakaja žyvie ŭ Ispanii, i paprasiŭ terminova pieravieści hrošy na kartku Śbierbanka, jakoj karystaŭsia ź jaje dazvołu. Siastra pieraviała trochi mienš, čym toj prasiŭ. Pad kantrolem Fieaktystava mužčynu pravieźli pa niekalkich bankamatach Varonieža, dzie jon źniaŭ prykładna tracinu patrebnaj sumy, bolš nie dazvolili limity. Fieaktystaŭ daŭ mužčynu try dni, kab toj sabraŭ reštu sumy.
Palicejski pryjechaŭ da jaho tolki praź miesiac, znoŭ padpilnavaŭšy jaho kala «Piaciorački». Zabojcu pryvieźli dadomu, dzie jon uziaŭ zahadzia sabranyja hrošy i ŭ aŭtamabili pieradaŭ apošniuju častku. Pryčym ahulnuju sumu chabaru Fieaktystaŭ da hetaha paśpieŭ pavialičyć — «za toje, što zaciahnuŭ ź pieradačaj».
«Dazvol złavić ciabie jašče raz»: jak historyja ciahnułasia da 2022 hoda
Paśla červienia 2020 hoda, pavodle pakazańniaŭ achviary, jaho pakinuli ŭ spakoi. Ale sam Fieaktystaŭ u sudzie apaviadaŭ inšaje: jon zahadzia skapijavaŭ kantakty z dvuch mabilnych telefonaŭ mužčyny (paprasiŭ pakinuć ich u siabie, pakul toj chadziŭ pa hrošy), i paśla źviazaŭsia ź biełaruskimi kalehami, paviedamiŭšy, što moža złavić zabojcu, ale dla hetaha patrebny novy aficyjny zapyt na praviadzieńnie techničnych mierapryjemstvaŭ (adsočvańnie numara telefona).
U kancy 2020 hoda taki zapyt pastupiŭ. Fieaktystaŭ atrymaŭ dazvoł abłasnoha suda na techničnyja mierapryjemstvy, ale ŭ momant ich praviadzieńnia telefon znachodziŭsia pa-za miežami Varonieža, i vyznačyć dakładnaje miescaznachodžańnie nie atrymałasia. Termin zapytu zakančvaŭsia — Fieaktystaŭ patelefanavaŭ u Biełaruś i paprasiŭ paŭtaryć sprobu paźniej. Biełaruski bok pahadziŭsia: «27 hadoŭ čakali, jašče pačakajem».
Nastupny zapyt pryjšoŭ praz hod, na pačatku 2022 hoda — znoŭ z prośbaj pravieści techničnyja mierapryjemstvy i zatrymać čałavieka. Na hety raz Fieaktystaŭ vyznačyŭ vierahodny adras pražyvańnia. Jon spytaŭ u biełaruskich kaleh, ci pryjeduć jany sami, — tyja adkazali, što mahčymaści niama, i paprasili zatrymać zabojcu samastojna.
18 lutaha 2022 hoda Fieaktystaŭ z kaleham nie stali zachodzić u dom zabojcy, a pryciahnuli ekipaž DAI: apisali mužčynu, pakazali fota i paprasili spynić jaho aŭtamabil, kali jon źjedzie. Kali z dvara vyjechaŭ «Nissan Terrano», DAI spyniła mašynu i dastaviła kiroŭcu ŭ adździaleńnie palicyi. Pry praviercy dakumientaŭ u mužčyny znajšli padroblenaje paśviedčańnie kiroŭcy.
Pavodle pakazańniaŭ achviary, u adździele Fieaktystaŭ zavioŭ jaho ŭ tualet i papiaredziŭ, kab toj maŭčaŭ pra pieradaču hrošaj. Mužčynu advieźli ŭ prakuraturu dla ekstradycyjnaj pravierki — tam paćvierdzili, što jon źjaŭlajecca hramadzianinam Rasii, tamu ŭ ekstradycyi ŭ Biełaruś admovili, i jaho adpuścili.
Jak usio raskryłasia
Mienavita paśla hetaha zatrymańnia ŭ lutym 2022 hoda mužčyna vyrašyŭ źviarnucca z zajavaj u Śledčy kamitet — paviedamiŭ pra daču chabaru Fieaktystavu. Zajava była zarehistravana 2 červienia 2022 hoda. Jon patłumačyŭ, što ličyŭ dziejańni palicejskich niezakonnymi i bajaŭsia, što tyja mohuć rabić toje ž samaje ź inšymi ludźmi.
Da taho ž jašče padčas pierapiski i sustreč ź Fieaktystavym mužčyna zapisvaŭ častku telefonnych razmoŭ na videa — mienavita kab «pa mahčymaści abaranicca ad dalejšych supraćpraŭnych dziejańniaŭ» palicejskaha.
Abarona nastojvała na ašukanstvie, a nie chabary
U sudzie Fieaktystaŭ pryznaŭ vinu tolki častkova: jon nie asprečvaŭ sam fakt atrymańnia hrošaj i sumy, ale nastojvaŭ, što jaho dziejańni treba kvalifikavać nie jak chabar, a jak machlarstva. Łohika abarony była takaja: kali mužčynu ŭsio roŭna nielha było ekstradziravać u Biełaruś, to značyć, Fieaktystaŭ prosta ašukaŭ čałavieka dziela vymańvańnia hrošaj.
Sud hety arhumient adchiliŭ: niezaležna ad taho, ci isnavała realnaja pahroza ekstradycyi, i Fieaktystaŭ, i sam mužčyna byli zacikaŭlenyja ŭ biaździejnaści palicejskaha — adzin dziela chabaru, druhi dziela taho, kab paźbiehnuć vyšuku. Pytańnie pra realnaść ekstradycyi nie ŭvachodziła ŭ kampietencyju Fieaktystava i na kvalifikacyju jaho dziejańniaŭ nie ŭpłyvaje.
Prysud
Sud kvalifikavaŭ dziejańni Fieaktystava pa č. 6 art. 290 KK Rasii — atrymańnie chabaru słužbovaj asobaj asabista, u vyhladzie hrošaj, za niezakonnuju biaździejnaść, u asabliva bujnym pamiery.
Palicejskamu dali 8 hadoŭ kałonii strohaha režymu z pazbaŭleńniem prava zajmać dziaržaŭnyja pasady ŭ orhanach MUS, a taksama pazbavili zvańnia majora.
Kamientary