«Hulajcie ŭ videahulni abo budziecie tupymi!» Što za daśledavańnie pracy mozhu tak uschvalavała Iłana Maska
Amierykanski miljarder i ŭładalnik sacyjalnaj sietki X z zapałam adhuknuŭsia na novyja navukovyja danyja pra ŭpłyŭ videahulniaŭ na intelekt. Hiejminh sapraŭdy kareluje z vastrynioj rozumu, ale zusim nie zdolny abaranić psichiku ad depresii i tryvožnaści, u adroźnieńnie ad sportu.
Iłan Mask prakamientavaŭ vyniki mižnarodnaha prajekta The Brain and Body Study, napisaŭšy ŭ sacyjalnaj sietcy X, što ŭ čałaviectva jość tolki dva varyjanty — hulać u videahulni abo zastavacca tupymi.
Padstavaj dla takoj vysnovy staŭ artykuł u navukovym časopisie PLOS One. Daśledčyki z kanadskaha Zachodniaha ŭniviersiteta i brytanskaha Muzieja navuki vyvučyli ŭpłyŭ štodzionnych zvyčak na stareńnie mozhu. Jany adabrali 923 dobraachvotnikaŭ ź siarednim uzrostam 55 hadoŭ, sabrali danyja pra ich ład žyćcia i prahnali praź sieryju intelektualnych testaŭ i psichałahičnych apytańniaŭ.
Play video games or be dumb!
Those are your only 2 choices https://t.co/OjIu0qaj3L
Videahulni amałodžvajuć mozh na 14 hadoŭ
Navukoŭcy vyjavili vyraznuju karelacyju pamiž rehularnymi videahulniami i vysokimi pakazčykami karotkačasovaj pamiaci, chutkaści apracoŭki infarmacyi i łahičnaha myśleńnia.
Udzielniki ekśpierymientu, jakija pravodzili za hulniami adnaho typu piać i bolš hadzin na tydzień, demanstravali kahnityŭnyja zdolnaści na ŭzroŭni ludziej, maładziejšych za ich u siarednim na 13,7 hoda.
Tyja, chto hulaŭ u roznyja hulni mienš za piać hadzin, taksama mieli pieravahu, apiaredžvajučy svoj bijałahičny ŭzrost na 5,2 hoda.
Pry hetym virtualnyja zabavy nijak nie ŭpłyvali na emacyjny fon — hiejmiery nie mieli nijakich pieravah u abaronie ad depresii abo tryvožnaści ŭ paraŭnańni z tymi, chto nie hulaje ŭvohule.
Niejrabijałahičny miechanizm hetaha fienomienu davoli zrazumieły. Sučasnyja videahulni patrabujuć imhniennaj reakcyi i pastajannaha pieraklučeńnia ŭvahi, što sistematyčna stymuluje pracu prefrantalnaj kary hałaŭnoha mozhu, adkaznaj za pryniaćcie rašeńniaŭ i płanavańnie.
Dynamičnyja vizualnyja zadačy pavialičvajuć abjom šeraha rečyva ŭ hipakampie — hałoŭnym centry prastoravaj aryjentacyi i pamiaci čałavieka. Pastajannaje dasiahnieńnie mikrametaŭ u hulniach pravakuje rehularny vykid niejramiedyjatara dafaminu, jaki padtrymlivaje matyvacyju i płastyčnaść niejronnych suviaziaŭ navat u poźnija hady.
Sport lečyć psichiku, ale nie ŭpłyvaje na intelekt
Ź fizičnaj aktyŭnaściu situacyja akazałasia lustranoj. Vykanańnie rekamiendacyj Suśvietnaj arhanizacyi achovy zdaroŭja (nie mienš za 150 chvilin umieranych abo intensiŭnych praktykavańniaŭ na tydzień) nijak nie palepšyła kahnityŭnych pakazčykaŭ udzielnikaŭ ekśpierymientu.
Zatoje spartyŭnyja ludzi mieli na 12 % bolš šancaŭ na poŭnuju adsutnaść simptomaŭ depresii i na 9 % radziej pakutavali ad tryvožnaści. Efiekt byŭ najbolš prykmietny ŭ ludziej ź lohkimi simptomami, a nie siarod pacyjentaŭ ź ciažkaj formaj depresii.
Vydańnie Neuroscience News tłumačyć hety efiekt fizijałohijaj: rehularnyja praktykavańni nie tolki źnižajuć uzrovień harmonu stresu kartyzołu i zapuskajuć sintez endarfinaŭ, ale i stymulujuć vypracoŭku niejratrafičnaha faktaru mozhu (BDNF). Hety śpiecyfičny białok litaralna adkazvaje za vyžyvańnie i rost novych niejronaŭ. Akramia taho, fizičnyja nahruzki palapšajuć krovazvarot i źnižajuć zapalenčyja pracesy ŭ arhaniźmie, naprykład, uzrovień S-reaktyŭnaha białku, jakija sučasnaja miedycyna ščylna źviazvaje z raźvićciom kliničnaj depresii.
Ci maje Mask racyju?
Kateharyčnaść Iłana Maska ihnaruje bazavyja praviły navukovaj statystyki. Prajekt mieŭ pierakryžavany (kros-siekcyjny) dyzajn. Heta aznačaje, što daśledčyki zrabili zrez infarmacyi ŭ adzin kankretny momant času i nie nazirali za ludźmi ŭ dynamicy na praciahu niekalkich hadoŭ. U takich umovach niemahčyma ŭstanavić dakładnuju pryčynna-vynikovuju suviaź.
Navukoŭcy pryznajuć, što nie mohuć dakazać, byccam mienavita videahulni robiać čałavieka razumniejšym. Z vysokaj dolaj imaviernaści pracuje zvarotny praces: ludzi z vysokim intelektam i zachavanym kahnityŭnym reziervam majuć naturalnuju bijałahičnuju patrebu ŭ składanych razumovych zadačach, tamu i vybirajuć videahulni ŭ jakaści chobi.
Hetaja ž łohika tyčycca i sportu: mahčyma, nie adsutnaść prabiežak robić ludziej depresiŭnymi, a sama depresija pazbaŭlaje ich matyvacyi i fizičnych sił dla zaniatkaŭ.
Usia statystyka daśledavańnia abapirałasia na asabistyja apytańni, dzie ludzi tradycyjna schilnyja pierabolšvać svaje spartyŭnyja dasiahnieńni i čaściej pamylacca ŭ acenkach času. Varta ŭličvać i zadekłaravany kanflikt intaresaŭ: adrazu niekalki aŭtaraŭ daśledavańnia prafiesijna źviazanyja z kampanijaj Creyos (byłoj Cambridge Brain Sciences), jakaja raspracavała kahnityŭnyja testy dla ekśpierymientu. Tamu sapraŭdny navukovy padychod patrabuje nie rabić radykalny vybar pamiž dźviuma aktyŭnaściami, a arhanična spałučać fizičnyja praktykavańni dla psichičnaj stabilnaści i składanyja kahnityŭnyja zadačy dla zachavańnia vastryni rozumu.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
U SIZA KDB adšukaŭsia padpałkoŭnik Zara, jakoha siłaviki ličać analitykam Sachaščyka. Jak jon apynuŭsia ŭ Biełarusi — nieviadoma12
Kamientary
Mnohija testy - heta prosta pattern recognition tasks niekalki hrupaŭ. Kali hulaješ u adpaviednyja hulni, toje samaje - z hrupaŭ piksielaŭ znachodziš patrebnyja tabie fihury, jakija aznačajuć toje ci inšaje. Dalej uklučajecca instant gratification - dapaminavy prychod ad taho, što znajšoŭ čarhovuju. Treba ŭsio bolej i ŭsio chutčej.
Adsiul fienamien hulni zapojami i śpidrany.
Vidno žie čto eto połušutlivyj tvit, hdie tut katiehoričnosť?