U viadomym halivudskim filmie «Palaŭničy na aleniaŭ» Robiert de Nira i inšyja zorki hrali biełarusaŭ
Historyk Andrej Katlarčuk, jaki žyvie i pracuje ŭ Šviecyi, padzialiŭsia ŭ fejsbuku adkryćciom, jakoje niečakana dla samoha siabie zrabiŭ padčas pracy nad inšaj navukovaj temaj.

Toj, chto lubić kino, dobra viedaje kłasičny amierykanski film Majka Čymino (Michael Cimino) The Deer Hunter («Palaŭničy na aleniaŭ»). Skažu ščyra: heta adzin z maich samych lubimych filmaŭ, jaki ja ŭpieršyniu pabačyŭ jašče ŭ SSSR padčas harbačoŭskaj Pierabudovy. U stužcy zdymalisia miehazorki Halivuda: Merył Stryp, Robiert De Nira i Chrystafor Vałkien.

Nahadaju, što siužet filma, premjera jakoha adbyłasia 8 śniežnia 1978 hoda, praź piać hadoŭ paśla vyvadu amierykanskich vojskaŭ z Vjetnama, raspaviadaje pra los troch maładych amierykancaŭ słavianskaha pachodžańnia, pryzvanych na vajskovuju słužbu i adpraŭlenych na vajnu ŭ Vjetnam.
Kinakrytyki doŭhi čas spračalisia: chto ž hetyja chłopcy pa nacyjanalnaści? Amierykanskija ŭkraincy-lemki, bojki ci, moža, ruskija? Rasijskaja Vikipiedyja ŭpeŭniena nazyvaje ich ruskimi. Ukrainskaja Vikipiedyja ŭstrymlivajecca ad etničnaj identyfikacyi, charaktaryzujučy hierojaŭ prosta jak «pravasłaŭnych» žycharoŭ ZŠA. Biełaruskaj viersii artykuła pra film niama ŭvohule, škada.

Časam byvaje tak, što historyk, pracujučy ŭ archivach, niečakana vychodzić na zusim inšuju temu.
Dyk voś, mnie ŭdałosia dakładna vyśvietlić, što Merył Stryp, Robiert De Nira i Chrystafor Vałkien hrajuć u filmie amierykanskich biełarusaŭ, a znakamitaja scena viasiella była źniataja Majkam Čymino pavodle matyvaŭ sapraŭdnaha biełaruska-amierykanskaha viasiella ŭ pravasłaŭnaj carkvie Ńju Jorka, na jakim Čymino byŭ šafieram žanicha.
Ciapier padrabiaźniej. Pracujučy ź piersanalnaj spravaj Viktara Čabatareviča ŭ The Arolsen Archives (biełarusa, kałabaranta, aficera minskaha SD i kiraŭnika kadeckaj škoły BKA), ja źviarnuŭ uvahu na toje, što jahony syn, narodžany ŭ Biełarusi ŭ 1940 hodzie, mieŭ dosyć redkaje imia Nikanor. Sam syn užo pamior, ale pry žyćci byŭ viadomym na ŭvieś Ńju-Jork barystam i byłym ahientam FBR.
Dyk voś, jak vyśviatlajecca: Majk Čymino i Nikanor, abo Nik Čabatarevič, byli najlepšymi siabrami ź dziacinstva. Voś što kazaŭ pra jaho Čymino ŭ intervju časopisu The Hollywood Reporter u 2015 hodzie:
«Heta vielmi asabisty film, asabliva scena viasiella. Moj najlepšy siabar u toj čas byŭ biełarusam, čałaviekam biełaruskaha pachodžańnia, Nikanor Čabatarevič. Mienavita takoje proźvišča nosić hieroj, jakoha hraje Christopher Walken, Nikanor Čabatarevič, abo, jak u filmie Nik Čavatarevič. I ja byŭ šafieram na jahonym viasielli».
U amierykanskim niekrałohu Nikanora Čabatareviča možna pračytać nastupnyja radki:
«Čabatarevič naradziŭsia ŭ Biełarusi i padčas Druhoj suśvietnaj vajny razam z baćkami emihravaŭ u Złučanyja Štaty. Jon vyras u Fłašynhu i vielmi lubiŭ kino, uspaminaŭ jaho były kiraŭnik u FBR i siabra Cim Rembijas.
Siabra Čabatareviča i susied z pakoja ŭ kaledžy Majkł Čymino, paźniej, jak viadoma, staŭ suśvietna viadomym kinarežysioram i nazvaŭ u jahony honar adnaho z hałoŭnych hierojaŭ filma «The Deer Hunter» kaprała Nika Čavatareviča. Za vykanańnie hetaj roli Christopher Walken atrymaŭ premiju Oskar».
Čarhovaja zahadka biełaruskaj historyi raskryta. Zastałosia tolki žurnalistam papularyzavać hety cikavy fakt.
Tom Chołand staŭ samym kasavym akcioram usich časoŭ
Raman aŭtara biestsieleraŭ Džona Hryna vyjdzie pa-biełarusku ŭ dzień suśvietnaj premjery
Ziendeja — spartyŭny čałaviek? U dziacinstvie zorka «Čałavieka-pavuka» i «Dziuny» zajmałasia «sokieram» i baskietbołam
Čałaviek-pavuk, jakoha ŭsie zabyli. Čamu «Novy dzień» — adnačasova najlepšy film Marvel za apošnija hady i ŭsio taja ž staraja historyja
Ciapier čytajuć
Julijana Šamietaviec z «Kibierpartyzanaŭ» stała maci — raskazvaje pra dekretny adpačynak u ZŠA i toje, ci sapraŭdy možna sumiaščać pracu z maciarynstvam
Kamientary
— Vsie vydajuŝijesia ludi — učionyje, humanisty — byli mužčinami, a potomu…
— Eto kto žie? Nazovitie choť odnoho!
— Chotia by Kopiernik!
— Łoż! Kopiernik była žienŝinoj!
— Čto?! A Ejnštiejn?
— Ejnštiejn tožie była žienŝinoj!»
===========
vojennyj vrač:
— Tvojo imia zvučit po-russki. (Your name sounds Russian.)
Nik Čiebotarievič (Chevotarevich):
—Niet, eto amierikanskoje imia! (No, it's American!)
Takžie v filmie zvučit «Katiuša» — starinnaja biełarusskaja narodnaja pieśnia (kompozitor — Błantier, słova - Isakovskij, tožie dva biełarusa)
Piersanaž de Nira maje litaraturnaje proźvišča Vronski (u Halivudzie nahetul "ruskija imiony" bieruć z Taŭstoha i Dastajeŭskaha). A ŭ piersanažaŭ Kazale i Merył Stryp naohuł nie było proźviščaŭ.