Polskaja «Lalka» stała suśvietnym chitom Netflix. Što heta za sieryjał i čamu vakoł jaho spračajucca

Sieryjał «Lalka» (pa-polsku Lalka, u mižnarodnym prakacie The Doll) źjaviŭsia na Netflix 16 vieraśnia i amal adrazu staŭ mižnarodnym chitom. Na nastupny dzień paśla premjery jon zajmaŭ vośmaje miesca siarod sieryjałaŭ Netflix va ŭsim śviecie i trapiŭ u dziasiatku samych papularnych u 41‑j krainie.

Sieryjał źniaty pavodle adnajmiennaha ramana Balasłava Prusa, adnaho z najvažniejšych tvoraŭ polskaj litaratury XIX stahodździa. U Polščy «Lalku» vyvučajuć u škole, a jaje hieroi daŭno stali častkaj nacyjanalnaj kultury. Tamu novaja ekranizacyja jašče da vychadu była asudžanaja na pilnuju ŭvahu i sprečki.

Raman spačatku drukavaŭsia pa častkach u haziecie ŭ 1887‑1889 hadach, a asobnaj knihaj vyjšaŭ u 1890-m.

Pra što raman

Hałoŭny hieroj Stanisłaŭ Vakulski, bahaty varšaŭski kupiec, zakachany ŭ maładuju arystakratku Izabełu Łenckuju i sprabuje ŭvajści ŭ jaje śviet.

Pavialičyć

Situacyja paradaksalnaja. Siamja Izabeły słaŭnaha rodu i zajmaje vysokaje stanovišča ŭ hramadstvie, ale amal nie maje hrošaj. Vakulski, naadvarot, vielmi bahaty, ale arystakraty ŭsio roŭna hladziać na kupca zvysoku. Jon hatovy na mnohaje, kab zavajavać Izabełu, ale jana zusim nie ŭpeŭnienaja, što choča być zavajavanaj.

Sam Vakulski taksama daloka nie zvyčajny kupiec. U maładości jon cikaviŭsia navukaj, udzielničaŭ u paŭstańni 1863 hoda, za što byŭ sasłany ŭ Sibir, a paśla viartańnia zaniaŭsia handlem i razbahacieŭ. Ale navat vialikija hrošy nie zrabili jaho svaim u asiarodździ arystakratyi.

Praz historyju Vakulskaha i Łenckaj Prus pakazvaje Varšavu kanca XIX stahodździa ź jaje bahatymi i biednymi, arystakratami i kupcami, vialikimi hrašyma, ambicyjami i zababonami. U ramanie jość i inšyja važnyja dla taho času temy: stanovišča žančyn, adnosiny palakaŭ i jaŭrejaŭ, rost antysiemityzmu, navuka i viera ŭ prahres.

Stvaralniki sieryjała, adnak, vyrašyli nie prytrymlivacca aryhinała va ŭsim.

Jak stvaralniki Netflix źmianili hierojaŭ Prusa

Šaścisieryjnuju «Lalku» pastaviŭ Pavieł Maślona (Paweł Maślona), režysior viadomaha polskaha filma «Kos» («Kaściuška»). Scenar jon napisaŭ razam z Paŭłam Demirskim (Paweł Demirski) i Jahadaj Dutkievič (Jagoda Dutkiewicz).

Pavialičyć

Aŭtary adrazu papiaredžvali, što robiać nie ilustracyju da ramana, a ŭłasnuju viersiju historyi. Sam Maślona paraŭnaŭ svoj padychod z tym, jak u amierykanskaj kultury abychodziacca z Betmenam: jość viadomyja hieroi i asnoŭny mif, ale historyju možna raskazvać nanova.

Tamu asnoŭnyja hieroi i kanflikt Prusa zastalisia, ale mnohija siužetnyja linii źmianilisia, a niekatoryja byli prydumanyja nanova. Da kaściumnaj dramy dadalisia elemienty detektyva i trylera, kryminalnyja intryhi i siamiejnyja tajamnicy.

Asabliva mocna pierapisali Izabełu Łenckuju, jakuju hraje Sandra Džymalska (Sandra Drzymalska). U tradycyjnym usprymańni ramana jana časta paŭstaje raśpieščanaj i paviarchoŭnaj arystakratkaj, nie zdolnaj acanić kachańnie Vakulskaha. Novy sieryjał prapanuje pahladzieć na jaje jak na maładuju žančynu, žyćcio jakoj vyznačajuć jaje poł, pachodžańnie i čakańni siamji i jakaja sprabuje vyrvacca z adviedzienaj joj roli.

U sieryjale ŭ Izabeły źjaŭlajucca ŭłasnyja prafiesijnyja ambicyi: jana choča pisać i imkniecca trapić u prahresiŭny žanočy časopis. U hetaj siužetnaj linii źjaŭlajecca i realnaja histaryčnaja asoba — Eliza Ažeška, uradženka ciapierašniaj Biełarusi, adna z najvažniejšych polskich piśmieńnic XIX stahodździa i prychilnica žanočaj emansipacyi.

Inakš pahladzieli aŭtary i na samoha Vakulskaha ŭ vykanańni Tomaša Šucharta (Tomasz Schuchardt). Jaho pačućcio da Izabeły vyhladaje ŭžo nie tolki jak vialikaje ramantyčnaje kachańnie. Bahaty kupiec mietadyčna stvaraje vakoł žančyny sistemu finansavaj zaležnaści, kab nablizicca da jaje.

Jak piša Culture.pl, «scenarysty sieryjała pieratvarajuć varšaŭskaha kupca ŭ… stałkiera, jaki achoplivaje kachanuju žančynu svaimi taksičnymi pačućciami».

Pry hetym krytyk adznačaje, što Šuchartu ŭdajecca nie pieratvaryć hieroja ŭ prostaha złydnia: Vakulski zastajecca adnačasova ŭraźlivym čałaviekam, jaki sam pakutuje ad kłasavych barjeraŭ, i cyničnym hulcom, kali sprava tyčycca Izabeły.

Vodhuki na Netflix-aŭski sieryjał «Lalka»

Jašče da premjery svabodnaje abychodžańnie z kłasikaj paśpieła razzłavać častku polskaj publiki. Paśla vychadu trejlera ŭ sacsietkach aburalisia: u Prusa nie było takich seksualnych scen, hieroi nie łajalisia, a mnohich padziej sieryjała ŭ knizie ŭvohule niama.

Culture.pl adkazvaje na hetyja pretenzii prosta: tak, u Prusa hetaha sapraŭdy nie było. Ale, na dumku vydańnia, sieryjał i nie varta razhladać jak «videailustracyju» da ramana. Maślona ŭziaŭ hierojaŭ i śviet «Lalki», kab zrabić sučasnuju historyju dla hledača XXI stahodździa. Krytyk chvalić śmiełaść hetaj zadumy i akcioraŭ, choć adznačaje, što šaścisieryjnamu sieryjału časam brakuje tempu.

Značna bolš krytyčna «Lalku» acaniŭ partał Onet.pl. Na dumku recenzienta, aŭtary chacieli adnačasova zrabić sučasnaje i iraničnaje pračytańnie Prusa, kaściumnuju kamiedyju, detektyŭ i postmadernisckuju hulniu z kłasikaj — i ŭ vyniku častkova stracili toje, što było mocnym u aryhinale.

Asabliva Onet krytykuje novyja siužetnyja linii, jakija nazyvaje paviarchoŭnymi. Źnikła i častka važnaha histaryčnaha kantekstu ramana: u pryvatnaści, temy narastańnia antysiemityzmu i palityčnych kanfliktaŭ epochi. Zamiest składanaj karciny hramadstva Prusa, piša recenzient, sieryjał časam prapanuje efiektnyja, ale słaba źviazanyja pamiž saboj sceny.

Pavialičyć

Za miežami Polščy staŭleńnie da «Lalki» pakul zyčlivaje. Amierykanski partał Decider, jaki śpiecyjalizujecca na stryminhavych navinkach, rekamienduje sieryjał da prahladu. Pieršuju hadzinu recenzient paličyŭ marudnaj, ale adznačyŭ, što paśla historyja stanovicca značna bolš niepradkazalnaj. Asobna jon pachvaliŭ Sandru Džymalskuju: jaje Izabeła — nie prosta kapryznaja arystakratka, a žančyna, jakaja sprabuje sama vyznačać svoj los.

The New York Times źviartaje ŭvahu na toje, što Netflix pakinuŭ usio, čaho čakajuć ad darahoj histaryčnaj dramy: bali, dueli, harsety i pałacy. Ale za šeść sieryj niemahčyma źmiaścić usiu składanaść amal 700‑staronkavaha ramana. U Prusa značna bolš miesca zajmajuć zaniapad polskaj arystakratyi, nacyjanalnaje pytańnie i sprečki pra rolu navuki i prahresu. Ekranizacyja ž kancentrujecca najpierš na adnosinach Vakulskaha i Izabeły.

Pavialičyć

Sam Maślona pryznaŭsia The New York Times, što niečakany pavarot, jaki ŭrešcie robić sieryjał, «krychu ździviŭ navat nas samich».

Pakul takaja volnaść Netflix kłasicy nie naškodziła prynamsi ŭ adnym — u papularnaści. Za minułyja vychadnyja «Lalka» ŭvajšła ŭ top-10 Netflix u 62 krainach i padniałasia na šostaje miesca siarod sieryjałaŭ va ŭsim śviecie.

• 10
• 1
• 1
• 2
• 0
• 0
• 0
• 1