Prahramist ź Biełarusi ŭ Polščy straciŭ pracu i zaraz śpić u načležcy
Raspracoŭščyk Aleks źviarnuŭsia ŭ «načležku», kali trapiŭ u składanuju žyćciovuju situacyju. Jon raspavioŭ dzpk.io, jak uładkavanaja hetaja sistema.
U Polščy jość tak zvanyja «Punkty pomocy dla osób w kryzysie bezdomności», dzie ludzi biez dachu nad hałavoj mohuć pieranačavać, zaradzić telefon, pamycca i pamyć rečy, a taksama biaspłatna pajeści.
Dva hady šukaŭ pracu. Spačatku «pazyčaŭ hrošy, pradavaŭ rečy»
Zdaryłasia čarada nieščaślivych vypadkovaściaŭ. Spačatku prahramist pracavaŭ u biełaruskaj IT-kampanii. Dva hady tamu prajekt skončyŭsia, i jon znajšoŭ inšuju firmu — praduktovaha «adzinaroha». Ale i tam adbylisia skaračeńni, i biełarus zastaŭsia biez pracy: «Ja midł-frontender [samastojny raspracoŭščyk] ź piaćciu hadami dośviedu. Heta značyć, znajści novuju pracu davoli ciažka».
«Spačatku ŭ mianie pačaŭsia niejki psichałahičny kryzis, — pryznajecca Aleks. — Ja sprabavaŭ rabić ułasnyja prajekty — naprykład, ŠI-nastaŭnika anhlijskaj movy, ŠI-kampańjona. Ale dachodu jany amal nie prynosili.
Čas ad času prachodziŭ sumoŭi, ale masava CV nie rassyłaŭ. U vyniku praciahnuŭ tak kala paŭtara hoda. Ciapier taksama aktyŭna rassyłaju CV na vakansii, źviazanyja z ŠI-praduktami i ŭkaranieńniem aŭtamatyzacyi. Adnak usiudy šukajuć sa značnym dośviedam».
Spačatku Aleks «pazyčaŭ hrošy ŭ znajomych, pradavaŭ rečy». A zatym vyrašyŭ pierajechać z Urocłava ŭ Varšavu — bližej da znajomych i novych vakansij. «Ale i tut asabliva ničoha za paŭhoda nie znajšoŭ», — padsumoŭvaje jon.
«Načležku» ŭ Varšavie paraiŭ štučny intelekt
Aleks pryznajecca, što spačatku płanavaŭ zdymać chosteł. Ale «hrošaj asabliva niama, zdymać žyllo niama za što».
«Nu, što rabić? Vyjšaŭ na vulicu, pahutaryŭ sa svaim ŠI-pamočnikam, i jon vydaŭ mnie telefon, kudy telefanavać pa dapamohu, — raskazvaje ajcišnik. — Noč pravioŭ na vulicy (tady było ciopła, kala 20 hradusaŭ). A potym źviarnuŭsia pa adrasie, jaki daŭ mnie ŠI, — Konwiktorska 3/5.
Pryjechaŭ a 8 ranicy. Pačakaŭ paŭhadziny, vyjšaŭ sacyjalny rabotnik. Ja raskazaŭ jamu, što tak i tak, voś takaja situacyja — niama dzie žyć, niama siamji.
Mianie spytali, dzie ja zarehistravany, ja adkazaŭ, što va Urocłavie. I heta, jak by, prablema, tamu što kali ty zarehistravany va Urocłavie, to i vyrašać takija pytańni taksama pavinien va Urocłavie. Maksimum — jany mohuć nakiravać mianie ŭ «načležku».
Tut surazmoŭca padkreślivaje, što sacyjalnyja słužby prosiać dakumienty — «u pieršuju čarhu ich cikavić stały pobyt i ci pracavaŭ ja ŭ Varšavie». Jon daŭ kartu stałaha pobytu — jak paćviardžeńnie asoby. Ale što rabić tym, u kaho navat karta praterminavanaja, jon nie padkaža.
Potym biełarus pa paradzie sacyjalnaha rabotnika pryjšoŭ u budynak, jaki nazyvajecca «Noclegownia z ogrzewalnią».
Dźviery adčyniajucca a siomaj viečara, i da hetaha času na vulicy ŭžo vystrojvajecca čarha. Kali miescy skončacca raniej, čym žadajučyja, daviadziecca jechać pa dvuch inšych adrasach. «Jość numar telefona, pa jakim možna patelefanavać i zahadzia daviedacca, ci jość u ich svabodnyja łožki. Ale zabraniravać nielha», — papiaredžvaje Aleks.
Pobyt i praviły: «Try «minusy» — i paprosiać na vychad»
Pačynajecca afarmleńnie — ty padaješ dakumient, i tvaje danyja ŭnosiać u sistemu.
Vydajuć papierku z praviłami, dzie skazana, što nielha ŭžyvać ałkahol (i prychodzić pjanym taksama — na ŭvachodzie staić ałkatestar), skandalić i rabić inšyja rečy, jakija pieraškadžajuć susiedziam. Kuryć — pa raskładzie na vulicy, jeści — tolki na kuchni. Nu i padtrymlivać čyściniu, viadoma.
Kali parušyŭ praviły, atrymlivaješ «minus». Try minusy — i paprosiać na vychad.
«Jašče važnaja detal. Kali prapuścić try dni ŭ miesiac, to straciš zamacavanaje za taboj miesca. Tabie daduć 7 dzion, kab zabrać rečy, — abo ich utylizujuć. Moža, potym i zapišašsia nanova, ale ŭžo naŭrad ci budzieš u pryjarytecie», — dadaje biełarus.
Žychary načujuć u ahulnych spalniach. Pavodle acenki surazmoŭcy, u pakoi płoščaj kala 15 kvadratnych mietraŭ staić vosiem dvuchjarusnych łožkaŭ, a takich pakojaŭ na pieršym paviersie — čatyry. Na druhim žyvuć žančyny (ale ŭ «načležcy» kala 80% — mienavita mužčyny).
«Na vulicy jość šafka, dzie pakidaješ zaplečnik, — praciahvaje Aleks. — Možaš uziać z saboj u spalniu asabistyja rečy: zubnuju ščotku, pastu, telefon, zaradku — tamu što smartfon zaŭsiody pavinien być zaradžany na vypadak, kali tabie patelefanujuć. Ale pamiž łožkami prastory niašmat, litaralna paŭmietra-mietr».
Tualet i duš ahulnyja, na paviersie — kala čatyroch. Usio heta pa čarzie prybirajuć sami žychary: «Unosiš siabie ŭ śpis i prybiraješ ranicaj, kala 8-j, abo ŭviečary, kala 10-j. Vosiem čałaviek vychodzić na ŭborku — mužčyn kala šaści i žančyn dvoje».
Kožny novy žychar pavinien na praciahu siami dzion zajści da sacyjalnaha rabotnika. I Aleks užo heta zrabiŭ: «Z pošukam pracy jany nie dapamahajuć — heta da užonda pracy (choć ja davoli skieptyčna nastrojeny da padobnych arhanizacyj). Ale ŭ ich staić niešta nakštałt stenda z kampjutaram, dzie možna pahladzieć vakansii.
Sacyjalnaja rabotnica dapamahła zrabić tak, što ja zmahu žyć u «načležcy» jašče miesiac. Dała adrasy, kudy varta schadzić, kab atrymać infarmacyju».
Susiedzi «nieahresiŭnyja», ijerarchii nie akazałasia
«Kantynhient davoli rozny. Vidać, što ludziej žyćcio pamatała. Niekatoryja z turemnymi tatuiroŭkami. Ale jość i samyja zvyčajnyja na vyhlad ludzi.
Usie palaki. Ukraincaŭ i biełarusaŭ pakul nie sustrakaŭ. U asnoŭnym va ŭzroście «za sorak», moładzi — usiaho para čałaviek. Nieahresiŭnyja. Ja spačatku dumaŭ, što tam budzie ijerarchija, ale nie.
Całkam narmalnyja, choć, pryznacca, z susiedziami ja pakul asabliva nie razmaŭlaŭ. Tak, pierakinuŭsia paraj słoŭ padčas uborki.
To praz dyjalekt, to praz asablivaści havorki niekatorych surazmoŭcaŭ zrazumieć składana — choć polskuju ja viedaju. Davodzicca napružvacca. I, pryznajusia, stolki vyrazaŭ «kur*a» ja jašče ni razu nie čuŭ. Ustaŭlajuć praz kožnyja 2—3 słovy».
U «načležcy» paŭsiul raźviešany płakaty pra škodu ałkaholu. I, na dumku Aleksa, siudy ŭ asnoŭnym traplajuć jakraz praz prablemy z mocnymi napojami. Što tyčycca zabaronienych rečyvaŭ, to, ličyć jon, «napeŭna, ludzi čymści padobnym baviacca», niahledziačy na ŭsiudyisnyja kamiery: «Ale ja takim nie zachaplajusia, nie viedaju».
«Što na kuchni»
Usio biaspłatna i kormiać dva razy — ranicaj i ŭviečary.
«Prychodziš na kuchniu, padychodziš da akienca, i tabie vydajuć płastykavy kantejnier z kiejterynhu, — apisvaje biełarus. — Na viačeru — harnir, katleta abo ryba, harodnina, sałata. U pryncypie, niadrenna.
— Ranicaj u asnoŭnym buterbrody. Nievialiki kavałačak masła, hram 10, i albo harodnina, albo kavałačak miasa, albo tvaroh. Možaš zrabić sabie harbatu na kuchni. Kavy niama, ale ludzi prynosiać jaje z saboj. Jeści možna tolki na kuchni».
Dniom možna schadzić u śpiecyjalnuju stałovuju pa inšym adrasie. Ale tam užo daviadziecca malicca pierad ježaj.
Płan B — pajści ŭ «Žabku», ale jość niuansy
Ciapier Aleks prachodzić sumoŭje ŭ ŠI-startap pa aŭtamatyzacyi biźniesu — «ź piaci etapaŭ pakul na druhim». A ŭ jakaści chobi hienieruje muzyku — kaža, hrošaj heta nie prynosić, ale jamu «ŭ kajf».
Płan B — pajści ŭ «Žabku». Ale tut dźvie składanaści: pieršaje — u «načležku» treba prychodzić da siomaj viečara, i kali Aleksa pastaviać na druhuju źmienu, to jon fizična nie paśpieje i daviadziecca načavać na vulicy. Druhoje — treba jašče aformić «sanepidemknižku» (Orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych), što patrabuje času, sił i 400 złotych (možna aformić i za 220 złotych, ( 90‑50 jeŭra).
«Dumaju, u budučyni, pa miery raźvićcia aŭtamatyzacyi, ludziej, jakija apynulisia ŭ padobnaj situacyi, budzie ŭsio bolš, — upeŭnieny prahramist. — Ja doŭha bajaŭsia źviarnucca pa dapamohu, dumaŭ, što ŭžo nichto i ničym mnie nie dapamoža. Ciahnuŭ, raspradavaŭ rečy — a lepš by zachavaŭ ich i adrazu źviarnuŭsia ŭ sacyjalnuju słužbu, i zrazumieŭ, jak pracuje hetaja sistema».
Zaraz biełarus padaŭ zajavu na «kruhłasutačny prytułak» — heta sacyjalnaje žyllo, dzie nie treba sychodzić na ŭvieś dzień. Adnak jaho pradastaviać mienavita va Urocłavie — pa miescy apošniaha stałaha zamieldavańnia, choć u Varšavie pracy i bolš: «Jak mnie skazali, zajavu buduć razhladać da 2 miesiacaŭ. Choć, viedajučy Urocłaŭ, moža, i daŭžej».
Ale, padsumoŭvaje Aleks, jaho historyja — prykład taho, što navat kali vy apynulisia na vulicy, heta jašče nie kaniec śvietu.
Kamientary