Былы адвакат Трампа і галівудскі прадзюсар бяруць пад кантроль ізраільскага вытворцу шпіёнскай праграмы Pegasus

Як паведамляе The Wall Street Journal, група інвестараў на чале з галівудскім прадзюсарам Робертам Саймандсам (Robert Simonds) набыла кантрольны пакет акцый ізраільскай кампаніі NSO Group. Кіраўніком прызначаны былы пасол ЗША ў Ізраілі і былы адвакат Трампа Дэвід Фрыдман (David Friedman).

Фрыдман заявіў, што мае намер выкарыстаць свае сувязі з адміністрацыяй Трампа, каб аднавіць пазіцыі NSO на амерыканскім рынку. Па словах былога пасла ЗША ў Ізраілі, ён і Саймандс бачаць місію кампаніі ў тым, каб «стварыць больш бяспечны свет» з дапамогай тэхналогій сачэння і праслухоўвання.

Шпіёнскі інструмент Pegasus

Асноўны прадукт NSO — праграмнае забеспячэнне (ПЗ) Pegasus — здольнае пранікаць у смартфоны праз WhatsApp без дзеянняў карыстальніка. Пасля заражэння ён атрымлівае доступ да файлаў, паведамленняў, мікрафона і камеры, ператвараючы тэлефон у нябачны інструмент назірання.

Гэтая тэхналогія выклікала міжнародны скандал пасля таго, як высветлілася, што Pegasus выкарыстоўваўся для сачэння за журналістамі, праваабаронцамі, дысідэнтамі і нават чыноўнікамі ЗША.

У 2021 годзе адміністрацыя Байдэна ўключыла NSO ў чорны спіс экспартных абмежаванняў, што пазбавіла кампанію доступу да амерыканскіх тэхналогій. А ў 2023‑м Байдэн падпісаў указ, які забараняе дзяржаўным ведамствам выкарыстоўваць камерцыйнае шпіёнскае ПЗ, калі яно пагражае нацыянальнай бяспецы або было выкарыстана для парушэння правоў чалавека.

У выніку NSO страціла дзяржаўных кліентаў у ЗША, сутыкнулася з фінансавымі цяжкасцямі і некалькі разоў мяняла ўладальнікаў. Кампанія разглядала магчымасць адмовіцца ад шпіёнскага бізнэсу, але ў выніку вярнулася да сваёй асноўнай прадукцыі.

Спроба вяртання на амерыканскі рынак

Фрыдман заявіў, што хоча зрабіць NSO партнёрам амерыканскіх праваахоўных і разведвальных структур, уключаючы мясцовую паліцыю. На яго думку, прадукты NSO могуць дапаўняць тэхналогіі, якія ўжо выкарыстоўваюцца ў ЗША.

NSO сцвярджае, што яе прадукты могуць выкарыстоўвацца дзяржаўнымі ўстановамі для барацьбы з тэрарызмам і злачыннасцю, бо яны могуць атрымаць доступ да зашыфраваных сістэм абмену паведамленнямі, такіх як WhatsApp.

Кампанія заяўляе, што не ведае, на каго арыентуюцца яе кліенты з Pegasus. Але яна паведаміла, што скасоўвае кантракты, калі даведваецца пра злоўжыванні, і прымае меры для спынення злоўжыванняў і праверкі патэнцыяльных кліентаў.

Аднак праціўнікі кампаніі лічаць такую перспектыву небяспечнай. Даследчык Citizen Lab Джон Скот-Рэйлтан (John Scott-Railton) папярэджвае:

«Магутнасць Pegasus стварае невыносную спакусу для злоўжывання. Няма нічога больш жахлівага для асноўных правоў і свабод амерыканцаў, чым сітуацыя, калі нейкі паліцэйскі участак атрымлівае доступ да ўсяго вашага жыцця і выкладвае гэта перад сабой на стол».

Нягледзячы на абяцанні NSO пра кантроль і праверку кліентаў, выпадкі злоўжыванняў працягваюць адбывацца. Паводле Amnesty International, нядаўна журналісты з Балкан атрымалі інфікаваныя спасылкі на месенджары Viber.

З 2020 па 2024 год NSO выдаткавала $7,6 мільёна на лабіраванне сваіх інтарэсаў у Вашынгтоне. Аднак поспеху гэта не прынесла. Як адзначае аналітык Карнэгі Фонду Стыў Фэлдстайн (Steve Feldstein), выкарыстанне Pegasus супраць амерыканскіх чыноўнікаў стварыла ворагаў NSO сярод прадстаўнікоў абедзвюх партый.

NSO дагэтуль сутыкаецца са значнымі юрыдычнымі перашкодамі. У 2019 годзе кампанія Facebook (цяпер Meta), уладальніца месенджара WhatsApp, падала ў суд на NSO, абвінаваціўшы яе ў узломе сервераў і ўсталяванні шкоднага ПЗ на тэлефоны карыстальнікаў.

Праз шэсць гадоў, у ліпені 2025 года, калегія прысяжных у федэральным судзе ЗША ў Каліфорніі пастанавіла, што NSO павінна выплаціць Meta $168 мільёнаў. У кастрычніку суд зменшыў суму штрафу да $4 мільёнаў, але забараніў кампаніі выкарыстоўваць Pegasus супраць WhatsApp. NSO лічыць гэта рашэнне пагрозай свайму існаванню і падае апеляцыю.

Аднак новыя ўладальнікі не губляюць надзеі ператварыць скандальную кампанію ў паважанага гульца ў сферы кібербяспекі. Фрыдман запэўнівае, што NSO зрабіла высновы і цяпер працуе значна асцярожней:

«Сённяшняя NSO — нашмат больш адказная і ўважлівая да таго, каму яна ліцэнзуе свае тэхналогіі, чым пяць-шэсць гадоў таму».

• 0
• 1
• 0
• 2
• 0
• 0
• 2
• 0