Свет22

Кітай акружае Афрыку сеткай партоў

Пекін актыўна акружае Афрыку сеткай партоў падвойнага прызначэння. З падрабязнасцямі гэтай інфраструктурнай экспансіі, якая ахоплівае ўжо 32 краіны, знаёміць выданне The Telegraph.

Інфаграфіка: The Telegraph

У суперніцтве Кітая і ЗША за глабальны ўплыў акіяны ўсё выразней становяцца ключавой арэнай. У той час як Дональд Трамп акцэнтуе ўвагу на «дыпламатыі кананерак», пагражаючы захапіць танкеры Венесуэлы ці ўзяць пад кантроль Панамскі канал, Кітай ужо стварыў магутную лагістычную базу ў Афрыцы.

Паводле звестак аналітычнага цэнтра, звязанага з Пентагонам, кітайскія дзяржаўныя кампаніі сёння выступаюць будаўнікамі, фінансістамі або аператарамі 78 партоў у 32 афрыканскіх краінах. Аналіз спадарожнікавых здымкаў Planet Labs, якія атрымала рэдакцыя The Telegraph, дэманструе маштабную трансфармацыю ўзбярэжжаў па ўсёй Афрыцы, якую Кітай здолеў правесці за апошняе дзесяцігоддзе.

Як адзначаюць эксперты, гэтыя грамадзянскія парты праектуюцца не толькі для гандлю, але і з разлікам на магчымасць прыёму вайсковых караблёў. Гэта сведчыць пра імкненне Пекіна пашырыць сваю вайсковую прысутнасць далёка за межы рэгіёна, адначасова замацоўваючы кантроль над ключавымі марскімі шляхамі, такімі як подступы да Суэцкага канала.

Кітайскія вайсковыя караблі ўжо сталі звычайнымі гасцямі ля афрыканскіх берагоў. Напрыклад, у мінулым месяцы яны ўдзельнічалі ў манеўрах каля Кейптаўна ў межах групы БРІКС разам з Расіяй, Іранам і Паўднёвай Афрыкай. Па словах аналітыкаў, хоць у выпадку вайны гэтыя парты былі б лёгкай мішэнню, яны істотна пашыраюць аператыўныя магчымасці кітайскага флоту ў Атлантычным і Індыйскім акіянах.

Кітайскі эсмінец Tangshan (злева), расійскі карвет «Стойкій» (у цэнтры) і іранскі карвет Naghdi ля прычала ў гавані Сайманс-Таўн у Кейптаўне. 9 студзеня 2026 года. Фота: AP Photo / Nardus Engelbrecht

Кітайская стратэгія стварэння «стратэгічных апорных пунктаў» шчыльна звязаная і з эканамічнымі інтарэсамі. Парты забяспечваюць доступ да крытычна важных рэсурсаў — медзі, кобальту і іншых мінералаў, неабходных для сучасных тэхналогій: ад авіяцыйнай і абароннай прамысловасці да вытворчасці смартфонаў.

Шматлікія гавані злучаныя з радовішчамі сеткай чыгунак і дарог, таксама пабудаваных кітайскімі кампаніямі. Гэта дазваляе Пекіну выбудоўваць уласныя лагістычныя ланцужкі і апярэджваць ЗША ў барацьбе за кантроль над высокатэхналагічнымі рэсурсамі.

Як адзначае выданне, Пекін карыстаецца статусам прывабнага партнёра для афрыканскіх краін дзякуючы адносна нізкім выдаткам, высокаму прафесіяналізму і прагматычнаму падыходу да развіцця інфраструктуры без выстаўлення палітычных умоў. У выніку Кітай не толькі атрымаў істотную фору ў змаганні за дэфіцытную сыравіну, але і стварыў падмурак для сеткі ваенна-марскіх баз на будучыню, папярэджваюць аналітыкі.

Глыбакаводны порт Лекі ў Лагасе (Нігерыя) коштам 1,5 мільярда даляраў быў пабудаваны і прафінансаваны Кітаем. Фота: AP Photo / Sunday Alamba

Афрыканскі цэнтр стратэгічных даследаванняў выявіў, што кітайскія кампаніі задзейнічаныя больш як у траціне камерцыйных партоў Афрыкі — гэта значна вышэйшы ўзровень прысутнасці, чым у Лацінскай Амерыцы або Азіі.

Такая сукупнасць «дружалюбных Кітаю» афрыканскіх партоў адпавядае амбіцыям Пекіна стварыць устойлівыя да санкцый ланцужкі паставак па-за дасяжнасцю Захаду. Гэтыя шляхі маглі б бесперабойна функцыянаваць нават у выпадку рэзкага пагаршэння адносін, напрыклад, з-за Тайваня.

Эксперты таксама адзначаюць, што кантроль над партовай інфраструктурай дае аператарам шырокія магчымасці ўплыву: ад размеркавання прычалаў і ўмоў заходу суднаў да назірання за таварамі і адчувальнымі грузамі. У такіх умовах узнікаюць пытанні суверэнітэту і бяспекі, бо знешні аператар фактычна можа вырашаць, каму і на якіх умовах дазволены доступ да ключавых марскіх вузлоў кантынента.

Сам Пекін адкідвае абвінавачанні ў мілітарызацыі партовай сеткі і называе размовы пра пагрозу беспадстаўнымі, заяўляючы, што Захад спрабуе дыскрэдытаваць кітайскае эканамічнае супрацоўніцтва. Аднак для многіх аналітыкаў відавочна, што за інвестыцыямі ў гандаль і развіццё стаіць доўгатэрміновая стратэгія, якая дае Кітаю значную перавагу ў спаборніцтве з Захадам за ўплыў, рэсурсы і кантроль над глабальнымі камунікацыямі.

Каментары2

  • Žvir
    05.02.2026
    Kitaj robic heta s samaha pačatku 90-ch, uziaūšy start z zachodniaha ūzbiarežža, jany budujuc liahistyku, kab pačac akučvac cely kantynient.

    Poki "tyhry"pantavalisia, stračvajučy ūplyū u sviecie, kitajcy paūzuča zachoplivali sviet.
  • Галасі!
    05.02.2026
    Нічога, зараз . ці іншы антытрампаўскі бот напіша, што "амерыканскі дзед ляснуты" адносна Кітая і сабе прыдумаў.

Цяпер чытаюць

«Шматпартыйнасць, плюралізм меркаванняў — гэта брахня, заходняя брахня». Лукашэнка разглядае канстытуцыйнае вяртанне да савецкай сістэмы74

«Шматпартыйнасць, плюралізм меркаванняў — гэта брахня, заходняя брахня». Лукашэнка разглядае канстытуцыйнае вяртанне да савецкай сістэмы

Усе навіны →
Усе навіны

Кулеба бачыць падрыхтоўку беларускай арміі да вайны. Але гэты мілітарысцкі тэатр прызначаны толькі для аднаго гледача — Крамля26

Праз канфлікт з Папам Трамп пачаў страчваць падтрымку выбаршчыкаў. У Вашынгтоне загаварылі пра прымірэнне14

У Томску знеслі помнік рэпрэсаваным: сярод іх былі дэпартаваныя з Беларусі палякі, а таксама беларусы, якіх прымушалі змяняць нацыянальнасць18

Беларускія абрады, арнаменты і беларуская мова паўсюль. Як нашчадак перасяленцаў зрабіў сяло каля Байкала зноў беларускім, і чаму гэта можа хутка скончыцца14

«Парваў сабе дыяфрагму і кішкі, наноў вучыўся хадзіць». Унук аўтара «Калыханкі» Васіля Раінчыка распавёў, як трапіў у страшную аварыю3

Новая лідарка Венесуэлы пад кантролем Белага дома правяла чысткі ва ўладзе пасля звяржэння Мадура11

Літовец, які шпіёніў на карысць рэжыму Лукашэнкі, падаў у суд на прэзідэнта Літвы, бо яго не абмянялі на беларускіх палітвязняў5

Журналіст-расследавальнік: «Паўночны паток» падарвала былая ню-мадэль з Кіева5

Прэм'ер-міністр Іспаніі спрабуе аб'яднаць левыя сілы ў сусветную кааліцыю супраць трампаўскай MAGA17

больш чытаных навін
больш лайканых навін

«Шматпартыйнасць, плюралізм меркаванняў — гэта брахня, заходняя брахня». Лукашэнка разглядае канстытуцыйнае вяртанне да савецкай сістэмы74

«Шматпартыйнасць, плюралізм меркаванняў — гэта брахня, заходняя брахня». Лукашэнка разглядае канстытуцыйнае вяртанне да савецкай сістэмы

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць