Вучоныя заяўляюць пра вырашэнне шматгадовай таямніцы масавага мору марскіх зорак, які ахапіў Ціхаакіянскае ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі. Знойдзеная прычына захворвання адкрывае шлях да аднаўлення ўнікальнай прыроднай раўнавагі ў акіяне. З падрабязнасцямі знаёміць Associated Press.
Марскія зоркі — дзіўныя істоты, якія звычайна маюць пяць прамянёў, хоць сустракаюцца віды са значна большай іх колькасцю. Колеравая гама гэтых жывёл вар’іруецца ад насычанага аранжавага да складаных узораў з фіялетавых, карычневых і зялёных адценняў. Звычайна гэтыя марскія жывёлы жывуць 20 і больш гадоў.
Аднак з 2013 года папуляцыі марскіх зорак уздоўж Ціхаакіянскага ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі — ад Мексікі да Аляскі — пачалі імкліва скарачацца з-за таямнічай хваробы. Эпідэмія закранула больш за дваццаць відаў, і гэты працэс працягваецца дагэтуль.
Найбольш пацярпеў адзін з найбуйнейшых відаў марскіх зорак у свеце — Pycnopodia helianthoides, або марская зорка-сланечнік. Максімальны размах яе канечнасцей (іх колькасць вагаецца ад 16 да 24) можа дасягаць 1 метра. За першыя пяць гадоў успышкі іх папуляцыя скарацілася на 90%.
Як адзначаюць даследчыкі, працэс працякання хваробы выглядае жахліва. У здаровай марской зоркі прамяні звычайна пышныя і роўна распраўленыя. Але падчас хваробы на яе целе з’яўляюцца пашкоджанні і язвы, пасля чаго канечнасці літаральна адвальваюцца.
Доўгі час прычына гэтага заставалася невядомай, і навукоўцам спатрэбілася больш за дзесяць гадоў, каб знайсці вінаватага, прайшоўшы праз мноства памылковых тэорый і нечаканых паваротаў у даследаванні.
Раннія працы намякалі на тое, што прычынай можа быць дэнсавірус. Аднак пазней высветлілася, што ён з’яўляецца звычайным жыхаром арганізма здаровых зорак і не звязаны з захворваннем.
Іншыя спробы знайсці забойцу былі няўдалымі. Як тлумачаць аўтары, прычына была ў тым, што даследчыкі вывучалі ўзоры тканак ужо памерлых жывёл, у якіх адсутнічала важная біялагічная вадкасць, што акружае ўнутраныя органы.
Толькі падчас апошняга даследавання быў праведзены падрабязны аналіз гэтай вадкасці. Менавіта там былі выяўлены бактэрыі пад назвай Vibrio pectenicida. Цікава, што гэтыя ж бактэрыі таксама заражаюць малюскаў.
Як адзначаюць вучоныя, адсачыць крыніцу экалагічных захворванняў, асабліва пад вадой, надзвычай складана, таму такая праца нагадвае сапраўднае дэтэктыўнае расследаванне.
Што далей?
Цяпер, калі прычына хваробы вядомая, у навукоўцаў з’явілася значна больш шанцаў умяшацца і дапамагчы марскім зоркам. Даследчыкі мяркуюць, што змогуць праверыць ацалелых асобін на прадмет здароўя і разгледзець магчымасць іх перасялення.
Таксама абмяркоўваецца магчымасць развядзення марскіх зорак у няволі для іх наступнага перасялення ў тыя раёны, дзе яны практычна зніклі. Акрамя таго, спецыялісты плануюць праверыць, ці маюць некаторыя папуляцыі прыродны імунітэт, і ці могуць такія метады, як выкарыстанне прабіётыкаў, дапамагчы ўмацаваць іх абарону ад хваробы.
На думку даследчыкаў, аднаўленне папуляцыі марскіх зорак важнае для ўсёй экасістэмы Ціхага акіяна. Нягледзячы на бясшкодны выгляд, гэта пражорлівыя драпежнікі, якія кантралююць колькасць марскіх вожыкаў і ядуць амаль усё, што жыве на дне. Калі марскіх зорак стала значна менш, папуляцыя вожыкаў выбухова вырасла і за дзесяць гадоў знішчыла каля 95% лясоў ламінарыі ў Паўночнай Каліфорніі.
Гэтыя падводныя лясы з водарасцяў з’яўляюцца жыццёва важнымі, бо яны забяспечваюць ежу і асяроддзе пражывання для мноства жывёл, уключаючы рыб, марскіх выдраў і цюленяў. Навукоўцы спадзяюцца, што новыя адкрыцці дазволяць аднавіць папуляцыі марскіх зорак і тым самым вярнуць да жыцця каштоўныя падводныя экасістэмы.
Цяпер чытаюць
Доктарка, якая вучылася па мэтавым накіраванні, адпрацавала паўтара года з пяці — і пераехала ў Польшчу23
Доктарка, якая вучылася па мэтавым накіраванні, адпрацавала паўтара года з пяці — і пераехала ў Польшчу
«Дэкаланізацыя — гэта прыйсці і заняць сваё месца». Наста Рагатко будзе ўдзельнічаць у фестывалі расійскай кнігі. Суліма яе асудзіў, яна не змаўчала ў адказ4444
«Дэкаланізацыя — гэта прыйсці і заняць сваё месца». Наста Рагатко будзе ўдзельнічаць у фестывалі расійскай кнігі. Суліма яе асудзіў, яна не змаўчала ў адказ44
Ці патрэбная беларуская мова тым, хто размаўляе па-руску? Азаронак задаўся такім пытаннем на СТБ, а выпускнік Акадэміі МУС прапанаваў замяніць урокі факультатывамі4949
Каментары