Мінчук уклаў дзясяткі тысяч даляраў у сонечныя панэлі, але праз тры гады грошы зніклі
Больш за дзесяць гадоў таму Уладзімір уклаў у «сонечныя панэлі будучыні» дзясяткі тысяч даляраў. Сёння ў яго застаўся пачак пажаўцелых папер: сертыфікаты на неіснуючыя панэлі, распячатаныя лагіны і паролі ад асабістых кабінетаў і дзіўныя смарт-гадзіннікі, якія калісьці таксама прадавалі як частку тэхналагічнай экасістэмы. Тады яму абяцалі пасіўны даход у 20% у валюце, і ўкладанні, паводле яго разлікаў, ужо павінны былі не проста акупіцца, а прынесці суму ў тры-чатыры разы большую за стартавую. Замест гэтага ён страціў усё: і свае грошы, і грошы блізкіх, піша Onliner.
«Мне сумнеўныя «тэмкі» не патрэбныя»
— Гэта быў бы круты праект, калі б ён рэальна існаваў. Сутнасць была ў наступным: кампанія будуе сонечныя электрастанцыі, ты купляеш панэль, яна працуе ў складзе станцыі, станцыя прадае электрычнасць у энергасістэму краіны, а ты атрымліваеш дывідэнды. Абяцалі каля 20% гадавых у далярах на працягу 20 гадоў.
Мне пра гэта расказалі ў лютым 2014 года. Да мяне прыехаў знаёмы і сказаў: «Валодзя, ёсць тэма». Я адразу адказаў, што сумнеўныя «тэмкі» мне не патрэбныя. А ён: «Не, пачакай, тут адзін вялікі плюс. Ты ўкладаеш грошы, і яны пачынаюць працаваць на цябе». Падрабязнасці прапанаваў паслухаць на прэзентацыі. Я спытаў пра працэнты — ён назваў лічбу каля 20% у валюце. У банках тады плацілі максімум 2—3%, таму гэта мяне зацікавіла.
Так Уладзімір апынуўся на сустрэчы кампаніі World Global Network (WGN) у Мінску. Прэзентацыю праводзілі ў будынку будаўнічай арганізацыі для групы з 30 чалавек.
Выступаў Сяргей Ф., якога прадставілі як вельмі паспяховага бізнэсмена. Ён тлумачыў, што кампанія прадае пакеты на куплю фотагальванічных панэляў.
Рызыкі нібыта не было, бо маёмасць была застрахаваная нямецкай кампаніяй Allianz.
Нам паказвалі слайды, відэаролікі пра электрастанцыі ў Румыніі, расказвалі пра офісы па ўсім свеце і заснавальніка — італьянца Фабіа Гальдзі. Успаміналі Кіёцкі пратакол і зялёную энергетыку.
Уклаў у панэлі $23 250
Купіць адну панэль можна было прыкладна за $1800. З гэтай сумы $1200 ішло на саму панэль, а астатняе — на дастаўку, абслугоўванне і «бэк-офіс». Быў і сеткавы складнік: за прыцягненне новых людзей абяцалі працэнт ад іх укладанняў.
У 2014 і 2015 гадах я перадаў на куплю панэляў у агульнай складанасці $23 250.
Грошы аддаваў Сяргею Ф. наяўнымі — ён пераконваў, што так прасцей і не трэба плаціць камісію банку.
«Ты бачыш, як расце баланс»
У асабістым кабінеце на сайце Уладзімір бачыў, як лічбы пастаянна павялічваюцца: было $28 тысяч, стала $30 тысяч, потым $32 тысячы. Гэта дзейнічала псіхалагічна.
Праз некаторы час пачалі прыходзіць сертыфікаты на панэлі. Гэта былі паперы, дзе напісана, што ты ўладальнік панэлі і ўдзельнік праекта. Прыходзілі яны ў пакетах праз дастаўку. Яшчэ выдавалі карткі — нібыта плацежную сістэму кампаніі. Насамрэч гэта была проста кардонная картка з нумарам.
Упэўнены ў поспеху, Уладзімір прывёў у праект усю сям’ю: жонку, дзяцей, цесця і цешчу. Пры гэтым выводзіць грошы было забаронена першыя тры гады — маўляў, ідзе будаўніцтва і назапашванне прыбытку.
Паказуха і «цуда-гаджэты»
Штотыдзень у Мінску праходзілі сустрэчы, дзе паказвалі «паспяховых лідараў». Людзі фатаграфаваліся каля дарагіх аўто, расказвалі пра мільённыя заробкі і адпачынак за кошт кампаніі.
Хтосьці прыходзіў, слухаў і сыходзіў. Былі людзі, якія прама казалі: «Хлопцы, гэта развод». Але шмат хто нават пасля гэтага заставаўся.
Пасля пачалі запрашаць на міжнародныя сустрэчы. Ездзілі ў Маскву, там таксама збіраліся вялікія залы. Людзей было вельмі шмат, з розных краін. Здавалася, калі столькі народу ў гэтым удзельнічае, значыць, гэта не можа быць падманам.
З часам, акрамя панэляў, унутры структуры сталі прадаваць і іншыя тавары — напрыклад, мабільныя тэлефоны, бранзалеты і акуляры віртуальнай рэальнасці.
— Спачатку гэта былі бранзалеты — нібы медыцынскія прылады. Казалі, што яны паказваюць ціск, пульс, узровень цукру. Каштавалі яны каля $300. Калі купляеш адзін, кошт адзін, бярэш дзясяткамі — танней. Гэта значыць, нам прапаноўвалі браць оптам і перапрадаваць іх сябрам і знаёмым. Пасля ўжо высвятлялася, што ўсё гэта працуе вельмі сумнеўна. У мяне сваякі дзеля эксперыменту надзявалі такі бранзалет на каўбасу, і ён паказваў ціск 120 на 80.
Як рухнула піраміда
На працягу трох гадоў у асабістым кабінеце Уладзіміра працягвалі змяняцца лічбы, а на сустрэчах яму ўсё гэтак жа расказвалі, што станцыі будуюцца і ўсё працуе. Паступова падыходзіў тэрмін, калі мусілі пачацца першыя выплаты, і менавіта ў гэты момант пачаліся праблемы.
— Увесь гэты час у кабінеце паказвалася, што грошы растуць. Нам нагадвалі, што першыя тры гады грошы выводзіць нельга, гэта ўмова сістэмы. Мы ставіліся да гэтага спакойна, таму што ад пачатку так і было заяўлена.
Згодна з разлікамі, прыкладна праз тры гады і восем месяцаў павінны былі пачацца першыя рэальныя выплаты. Але былі ж і тыя, хто ўвайшоў у сістэму раней за мяне, і калі стаў падыходзіць тэрмін выплат у іх, яны пачалі задаваць пытанні, бо вывесці грошы не атрымлівалася.
Хтосьці з іх уклаў $20 тысяч, хтосьці — $50 тысяч, былі людзі, якія занеслі і $100 тысяч.
У апраўданне прадстаўнікі кампаніі сказалі нам, што зараз ідзе рэструктурызацыя, нібыта ёсць канфлікт паміж двума структурамі: той, што займалася энергетыкай, і той, на якой былі гаджэты. Казалі, што з-за гэтага выплаты часова замарожаныя, але хутка ўсё адновіцца.
Потым з'явілася яшчэ адна «тэмка»: нам прапанавалі купіць дадатковыя панэлі па вельмі выгадным курсе. Тады ў Расіі якраз рэзка ўпаў рубель — з 33 рублёў за даляр да прыкладна 70. І нам сказалі, што цяпер можна купіць панэлі па старым кошце — па курсе 33 рублі за даляр, фактычна амаль у два разы танней. Так я зноў сустрэўся з Сяргеем Ф. і перадаў яму наяўныя на пакупку яшчэ дзесяці панэляў. Ён сказаў, што паедзе ў Маскву і аформіць іх праз расійскі офіс. Праз два тыдні ён вярнуўся і сказаў, што ўсё прайшло паспяхова.
Затым растлумачылі, што, каб вывесці сродкі з сістэмы, трэба зрабіць невялікі плацёж — напрыклад, $100, каб актываваць вывад. Напрыклад, чалавеку павінны былі вярнуць каля $5 тысяч, ён пераводзіў гэтыя $100, каб адкрыць вывад.
Пасля гэтага сістэма проста пераставала адказваць. Грошы не прыходзілі.
Пачалася паніка. Людзі пачалі тэлефанаваць Сяргею, пытацца, што адбываецца, дзе грошы. Спачатку ён казаў, што гэта часовыя праблемы, што кампанія разбіраецца, што хутка ўсё адновяць.
Пасля пачаў казаць, што ёсць юрыдычныя складанасці, што ідуць нейкія суды паміж кампаніямі.
Потым ён сказаў, што сітуацыя складаная, што галоўны чалавек — Фабіа Гальдзі — таксама знік, што кіраўніцтва кампаніі шукаюць і трэба разбірацца праз суд.
«Нікога не асудзілі»
У 2018 годзе пацярпелыя звярнуліся ў міліцыю. Справу перадалі ў Следчы камітэт, але расследаванне прыпынілі, бо не змаглі знайсці арганізатараў. Сяргей Ф. заявіў, што ён таксама ахвяра.
«Усяго я страціў прыкладна $35 тысяч — гэта калі лічыць панэлі, куплю бранзалетаў, тэлефонаў, паездкі, удзел у канферэнцыях. Але самае цяжкае для мяне было нават не ў страце грошай, а ў тым, што я ўцягнуў у гэтую гісторыю сваіх блізкіх, сваякоў і знаёмых. Я расказваў ім пра гэты праект, таму што сам у яго верыў. Таму, каб не псаваць адносіны, я проста стаў вяртаць ім грошы са сваёй кішэні».
Сёння Уладзімір разумее: выйсці на 20% гадавых толькі на сонечнай энергіі немагчыма. Гэта была звычайная піраміда, дзе грошы адным плацілі за кошт іншых.
«Я гэтую гісторыю для сябе да канца не закрыў. Разумею, што прайшло ўжо шмат гадоў, і я не наіўны чалавек — ведаю, што вярнуць грошы зараз вельмі складана. Але, пакуль не было суда, у мяне застаецца адчуванне, што кропка яшчэ не пастаўлена. Таму я зноў збіраюся звярнуцца ў Следчы камітэт. Жадаю напісаць заяву, падняць гэтую справу яшчэ раз. Бо бываюць выпадкі, калі праз шмат гадоў знаходзяць людзей, уздымаюць старыя справы.
Я ўжо думаю не столькі пра грошы, для мяне важна, каб стала зразумела, што адбылося і хто за гэта адкажа».
Выхадцы з «Альфа» КДБ Беларусі займаюць кіраўнічыя пасады ў новым расійскім суперсакрэтным спецпадраздзяленні, прызначаным для забойстваў за мяжою18
Каментары
"Міжнародныя сустрэчы ... у Маскву ... паспяховыя лідары ..." :)))
[Зрэдагавана]