Традыцыйна лічылася, што ў часы эканамічных крызісаў танныя брэнды толькі мацнеюць, бо пакупнікі пачынаюць эканоміць. Аднак сённяшні рост цэн на нафту і лагістычны калапс ствараюць парадаксальную сітуацыю: менавіта сегмент «бюджэтнага адзення» можа стаць галоўнай ахвярай нестабільнасці праз сваю татальную залежнасць ад нафтапрадуктаў.
Дагэтуль аксіёма рытэйлу гучала проста: калі ў эканоміцы ўсё дрэнна, пакупнік ідзе ў дыскаўнтэры. Але, як піша The Financial Times, вайна ў Іране і інфляцыйны ціск у Еўропе змянілі правілы гульні.
Прычына ў тым, што канфлікты такога маштабу б’юць не толькі па настроях спажыўцоў, але і па сабекошце вытворчасці. Практычна ўсе элементы ланцужка паставак, звязаныя з нафтай, даражэюць. Напрыклад, з пачатку вайны кошт марскіх перавозак паміж Шанхаем і Ратэрдамам вырас прыкладна на 20%, а авіяперавозкі паміж Паўднёва-Усходняй Азіяй і Еўропай — на чвэрць.
Асабліва ўразлівымі становяцца кампаніі, якія актыўна выкарыстоўваюць поліэстэр — адзін з ключавых матэрыялаў індустрыі «хуткай моды» (fast fashion). Каля 70% выдаткаў на яго вытворчасць залежыць ад нафтапрадуктаў. Таму рост цэн на нафту прыкладна на 40% за апошні месяц ужо прывёў да падаражання поліэфірных валокнаў больш як на чвэрць.
Пакуль што сітуацыя не адбілася ў поўнай меры на фінансавых выніках. Наадварот, апошні год для шэрагу модных рытэйлераў быў даволі прыбытковым. Напрыклад, H&M паведаміла пра рост валавой маржы на 1,6 працэнтнага пункта. Пры гэтым амаль увесь гэты рост тлумачыцца двума фактарамі. Паводле ацэнак аналітыкаў, танны поліэстэр даў каля 0,8 працэнтнага пункта да прыбытковасці, а зніжэнне цэн на дастаўку — яшчэ 0,6. Разам гэта 1,4 з 1,6 пункта росту.
Але гэты эфект можа хутка знікнуць. Брытанская сетка Next ужо папярэдзіла, што рост цэн на нафту пачне адбівацца на сабекошце, у тым ліку праз падаражанне поліэстэру, ужо ў другой палове года. Аналітыкі таксама лічаць, што ў H&M цяперашні «плюс» ад таннай сыравіны можа ператварыцца ў «мінус» ужо ў наступным годзе.
Ступень залежнасці ад нафты розніцца паміж кампаніямі. Брэнды сярэдняга сегменту, такія як H&M, Next або Inditex (уладальнік Zara), выкарыстоўваюць поліэстэр прыкладна ў чвэрці сваёй прадукцыі. Пры гэтым H&M заяўляе, што ўвесь іх поліэстэр — перапрацаваны, што робіць яго вытворчасць энергаёмістай, але крыху менш залежнай ад цэн на нафту.
Зусім іншая карціна ў сегменце ультратаннай моды. У Boohoo каля паловы прадукцыі — гэта поліэстэр, а ў Shein яго доля перавышае 80%. Менавіта гэтыя кампаніі найбольш уразлівыя да росту выдаткаў на сыравіну.
Калі сабекошт працягне расці, рытэйлеры будуць вымушаныя павышаць цэны. Next ужо дапускае такі сцэнар, калі вайна зацягнецца больш чым на тры месяцы. Аднак тут узнікае новая праблема: попыт на рынку становіцца ўсё больш няроўным.
Эканамісты прагназуюць, што забяспечаныя спажыўцы працягваюць траціць, у той час як менш заможныя скарачаюць выдаткі. У такіх умовах танныя брэнды могуць апынуцца ў складанай сітуацыі — ім цяжэй перакласці рост выдаткаў на пакупнікоў.
Калі раней поліэстэр быў спосабам зэканоміць, то сёння ён ператвараецца ў цяжар, які можа прывесці да таго, што бізнес-мадэлі брэндаў таннай моды пачнуць «разыходзіцца па швах» аднымі з першых.
Акрамя таго, агульнае пагаршэнне эканамічнай сітуацыі можа прывесці да зніжэння попыту ў цэлым. У выніку спажыўцы будуць не столькі «пераходзіць на таннае», колькі проста купляць менш.
Беларускія абрады, арнаменты і беларуская мова паўсюль. Як нашчадак перасяленцаў зрабіў сяло каля Байкала зноў беларускім, і чаму гэта можа хутка скончыцца99
Каментары