Вярхоўны суд ЗША вызначыў, што права на грамадзянства па нараджэнні застаецца ў сіле. Яго спрабаваў адмяніць Трамп
Вярхоўны суд ЗША пацвердзіў, што права на грамадзянства па нараджэнні працягвае дзейнічаць у поўным аб’ёме. Гэта значыць: любы чалавек, які нарадзіўся на тэрыторыі ЗША, аўтаматычна атрымлівае амерыканскае грамадзянства незалежна ад грамадзянства бацькоў, піша Бі-бі-сі.
Спроба змяніць гэтае правіла належала Дональду Трампу. У студзені 2025 года, адразу пасля ўступлення на пасаду, ён падпісаў указ, які абмяжоўваў прынцып ius soli (грамадзянства па тэрыторыі нараджэння). Паводле гэтага дакумента, дзеці нелегальных мігрантаў, а таксама частка дзяцей замежнікаў, якія знаходзяцца ў краіне часова, не павінны былі аўтаматычна атрымліваць грамадзянства ЗША.
Пасля гэтага некалькі штатаў і гарадоў, у якіх кіруюць дэмакраты, падалі пазовы ў суд. Яны сцвярджалі, што ўказ парушае 14‑ю папраўку да Канстытуцыі ЗША, прынятую пасля Грамадзянскай вайны. У гэтай папраўцы сказана, што ўсе асобы, народжаныя ў ЗША і «падпарадкаваныя іх юрысдыкцыі», з’яўляюцца грамадзянамі краіны.
Першапачаткова ніжэйшыя федэральныя суды спрабавалі заблакаваць указ Трампа і прыпыніць яго дзеянне. Аднак пазней справы былі аб’яднаныя, і іх разглядаў ужо Вярхоўны суд.
Канчатковае рашэнне суд прыняў у аўторак: большасць суддзяў (шэсць супраць трох) стала на бок наяўнага канстытуцыйнага прынцыпу і скасавала ўказ Трампа. Суддзі адзначылі, што тэкст 14‑й папраўкі не пакідае прасторы для іншай інтэрпрэтацыі: калі чалавек нарадзіўся ў ЗША і падпадае пад іх юрысдыкцыю, ён мае права на грамадзянства.
Пазіцыя адміністрацыі Трампа заключалася ў тым, што нелегальныя мігранты не павінны лічыцца асобамі, якія знаходзяцца «пад юрысдыкцыяй» ЗША. Але гэта тлумачэнне большасць суддзяў адхіліла як непераканаўчае.
У выніку рашэння Вярхоўнага суда стала зразумела, што змяніць гэты прынцып звычайным указам прэзідэнта немагчыма. Адзіны рэальны шлях — унясенне папраўкі ў Канстытуцыю ЗША, што патрабуе вельмі складанай працэдуры і шырокай палітычнай згоды.
Для Трампа гэта справа мела асаблівае значэнне, ён нават прысутнічаў на слуханнях у судзе. Пасля разгляду ён крытыкаваў некаторых суддзяў, у тым ліку тых, якіх сам калісьці прызначаў, калі яны не падтрымалі яго пазіцыю.
Акрамя справы пра грамадзянства, у той жа перыяд Вярхоўны суд таксама падтрымаў рашэнні штатаў, якія дазваляюць забараняць трансгендарным жанчынам удзельнічаць у жаночых спартыўных спаборніцтвах.
Каментары