Змяненне клімату становіцца ўсё большай пагрозай для адной з самых папулярных культур у свеце — кавы. Навукоўцы шукаюць спосабы захаваць кававыя дрэвы, дапамагчы фермерам адаптавацца да новых умоў і забяспечыць будучыню вытворчасці напою, піша выданне Nature.
Штогод у свеце спажываюць каля 10 мільёнаў тон кававых зерняў. Асноўную частку складаюць два віды — арабіка і рабуста. Рабуста патрабуе шмат вільгаці і дрэнна пераносіць засуху, а арабіка яшчэ больш адчувальная: нават невялікае павышэнне тэмпературы можа негатыўна паўплываць на яе рост і ўраджайнасць.
Каб супрацьстаяць гэтым выклікам, даследчыкі працуюць у некалькіх кірунках. Яны імкнуцца вывесці новыя, больш устойлівыя сарты арабікі, вывучаюць дзікарослыя віды кавы, а таксама даследуюць, як удасканаліць памол і спосабы заварвання, каб атрымліваць больш насычаны смак пры меншым выкарыстанні зерняў.
Асаблівую ўвагу навукоўцы надаюць захаванню генетычнай разнастайнасці арабікі. У Эфіопіі, якая лічыцца радзімай гэтага віду, створаныя спецыяльныя запаведныя тэрыторыі і жывыя калекцыі з больш чым 12 тысячамі раслін. Гэта дазваляе даследчыкам знаходзіць уласцівасці, якія могуць дапамагчы вывесці новыя сарты, устойлівыя да спякоты і засухі.
Разглядаецца і магчымасць выкарыстання іншых відаў кавы. Сёння вядомыя 134 віды роду Coffea. Некаторыя з іх лепш пераносяць высокія тэмпературы і недахоп вады. Напрыклад, Coffea liberica можа стаць добрай альтэрнатывай у рэгіёнах, дзе вырошчванне арабікі становіцца складаным. Перспектыўным лічыцца і від Coffea stenophylla, які расце ў вельмі гарачых умовах, але пры гэтым мае смак, падобны да арабікі.
Яшчэ адзін напрамак даследаванняў — удасканаленне працэсаў гатавання кавы. Навукоўцы вывучаюць, як памол, тэмпература і ціск падчас заварвання ўплываюць на смак і колькасць карысных рэчываў у напоі. Атрыманыя вынікі могуць дазволіць выкарыстоўваць меншую колькасць зерняў без страты якасці.
Даследчыкі адзначаюць, што будучыня кавы залежыць ад сумеснай працы генетыкаў, аграномаў, хімікаў і вытворцаў. Іх задача — не толькі захаваць улюбёны напой мільёнаў людзей, але і дапамагчы фермерам прыстасавацца да наступстваў глабальнага змянення клімату.
Каментары