Źmianieńnie klimatu stanovicca ŭsio bolšaj pahrozaj dla adnoj z samych papularnych kultur u śviecie — kavy. Navukoŭcy šukajuć sposaby zachavać kavavyja drevy, dapamahčy fiermieram adaptavacca da novych umoŭ i zabiaśpiečyć budučyniu vytvorčaści napoju, piša vydańnie Nature.
Štohod u śviecie spažyvajuć kala 10 miljonaŭ ton kavavych zierniaŭ. Asnoŭnuju častku składajuć dva vidy — arabika i rabusta. Rabusta patrabuje šmat vilhaci i drenna pieranosić zasuchu, a arabika jašče bolš adčuvalnaja: navat nievialikaje pavyšeńnie tempieratury moža niehatyŭna paŭpłyvać na jaje rost i ŭradžajnaść.
Kab supraćstajać hetym vyklikam, daśledčyki pracujuć u niekalkich kirunkach. Jany imknucca vyvieści novyja, bolš ustojlivyja sarty arabiki, vyvučajuć dzikarosłyja vidy kavy, a taksama daśledujuć, jak udaskanalić pamoł i sposaby zavarvańnia, kab atrymlivać bolš nasyčany smak pry mienšym vykarystańni zierniaŭ.
Asablivuju ŭvahu navukoŭcy nadajuć zachavańniu hienietyčnaj raznastajnaści arabiki. U Efiopii, jakaja ličycca radzimaj hetaha vidu, stvoranyja śpiecyjalnyja zapaviednyja terytoryi i žyvyja kalekcyi z bolš čym 12 tysiačami raślin. Heta dazvalaje daśledčykam znachodzić ułaścivaści, jakija mohuć dapamahčy vyvieści novyja sarty, ustojlivyja da śpiakoty i zasuchi.
Razhladajecca i mahčymaść vykarystańnia inšych vidaŭ kavy. Siońnia viadomyja 134 vidy rodu Coffea. Niekatoryja ź ich lepš pieranosiać vysokija tempieratury i niedachop vady. Naprykład, Coffea liberica moža stać dobraj alternatyvaj u rehijonach, dzie vyroščvańnie arabiki stanovicca składanym. Pierśpiektyŭnym ličycca i vid Coffea stenophylla, jaki raście ŭ vielmi haračych umovach, ale pry hetym maje smak, padobny da arabiki.
Jašče adzin napramak daśledavańniaŭ — udaskanaleńnie pracesaŭ hatavańnia kavy. Navukoŭcy vyvučajuć, jak pamoł, tempieratura i cisk padčas zavarvańnia ŭpłyvajuć na smak i kolkaść karysnych rečyvaŭ u napoi. Atrymanyja vyniki mohuć dazvolić vykarystoŭvać mienšuju kolkaść zierniaŭ biez straty jakaści.
Daśledčyki adznačajuć, što budučynia kavy zaležyć ad sumiesnaj pracy hienietykaŭ, ahranomaŭ, chimikaŭ i vytvorcaŭ. Ich zadača — nie tolki zachavać ulubiony napoj miljonaŭ ludziej, ale i dapamahčy fiermieram prystasavacca da nastupstvaŭ hłabalnaha źmianieńnia klimatu.
Rasijskija prapahandysty vydumali ŭdar drona pa turystyčnym aŭtobusie. Ale ŭ historyi jość zahadkavyja fury6
Kamientary