Шаблярогая антылопа была ўжо знікла з дзікай прыроды, але цяпер зноў скача па сахельскіх саванах

Калісьці шаблярогія орыксы былі шырока распаўсюджаныя ў Паўночнай Афрыцы. Яны жылі ў саванах і паўпустынях і добра прыстасаваліся да спякотнага і сухога клімату. Аднак у XX стагоддзі іх колькасць рэзка скарацілася праз некантраляванае паляванне і знішчэнне прыродных месцаў для жыцця.

Да канца стагоддзя від амаль знік. Апошнюю вядомую фатаграфію дзікага шаблярогага орыкса зрабілі ў 1980 годзе ў гарах Аір у Нігеры.

У 2000 годзе від афіцыйна аднеслі да катэгорыі зніклых у дзікай прыродзе. Гэта азначала, што жывёл больш не бачылі ў натуральным асяроддзі, хоць яны працягвалі жыць у заапарках і прыватных экалагічных парках.

Пасля гэтага міжнародныя спецыялісты па ахове прыроды пачалі фармаваць папуляцыю, якая магла б стаць асновай для вяртання віду ў прыроду. Важную ролю адыграла стварэнне ў Абу-Дабі генетычна разнастайнага «сусветнага статка» з жывёл, якія паходзілі з папуляцый у ЗША, Еўропе і Аб'яднаных Арабскіх Эміратах.

Праграма рэінтрадукцыі пачалася ў 2016 годзе. У сакавіку таго года 25 шаблярогіх орыксаў пераправілі самалётам з Абу-Дабі ў Чад. Іх змясцілі ў запаведніку Вадзі-Рыме — Вадзі-Ашым, дзе жывёлы павінны былі зноў адаптавацца да жыцця ў прыродзе.

Спачатку антылоп утрымлівалі ў спецыяльных вальерах, назіраючы за іх станам і паводзінамі. Пасля іх пачалі выпускаць у запаведнік. За часткай жывёл сачылі з дапамогай GPS-нашыйнікаў.

Першая група, выпушчаная ў дзікую прыроду, складалася з 23 орыксаў. Мэтай было не проста вярнуць асобных жывёл, а стварыць самастойную папуляцыю, якая зможа размнажацца без пастаяннага папаўнення з няволі. Ужо ў снежні 2016 года ў Чадзе нарадзілася першае дзіцяня.

Паступова натуральнае размнажэнне стала асноўнай крыніцай росту папуляцыі. З 2016 года ў Чад прывезлі 285 орыксаў, выгадаваных у няволі, але ў прыродзе за гэты час нарадзілася больш за 500 дзіцянят. Да канца 2023 года колькасць адноўленай папуляцыі перавысіла 600 жывёл, хоць першапачатковай мэтай праграмы было дасягнуць 500.

У лістападзе 2024 года з Абу-Дабі ў Чад прывезлі яшчэ 50 антылоп. Такім чынам, агульная колькасць рэінтрадукаваных з 2016 года жывёл дасягнула 385. У справаздачы за 2024 год паведамлялася ўжо пра 580 орыксаў, якія нарадзіліся ў дзікай прыродзе.

Аднаўленне папуляцыі сутыкнулася і з сур'ёзнымі праблемамі. У канцы сухога сезона 2024 года ў рэгіёне ўсталявалася незвычайна спякотнае надвор'е, у выніку чаго загінулі больш за 100 шаблярогіх орыксаў. Асабліва моцна пацярпелі маладыя жывёлы і тыя, якіх нядаўна выпусцілі ў прыроду.

Пасля вяртання дажджоў папуляцыя пачала аднаўляцца. У снежні 2023 года від у Чырвоным спісе ўжо перавялі з катэгорыі «зніклы ў дзікай прыродзе» ў катэгорыю «пад пагрозай знікнення».

Цяпер адноўленая папуляцыя жыве ў запаведніку Вадзі-Рыме — Вадзі-Ашым — вялікай ахоўнай тэрыторыі ў зоне сахельскіх саван Чада. За жывёламі працягваюць сачыць з дапамогай спадарожнікавых сістэм і падчас палявых даследаванняў. Спецыялісты вывучаюць іх перамяшчэнні, размнажэнне, распаўсюджванне і выжывальнасць.

• 7
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 2