Stvaralnik «Kamunikat.org»: my siem hadoŭ pracavali na adnym entuzijaźmie
Elektronnyja biblijateki — sajty, jakija dajuć mahčymaść nie vychodziačy z domu znajści i pračytać patrebnuju knihu.
Rasijskich i ŭkrainskich elektronnych biblijatek — proćma, biełaruskich —
Kamunikat.org siońnia — heta bolš za 12 tys. publikacyj, jakija majuć dačynieńnie da Biełarusi. Charakterna, što robicca sajt siłami polskich biełarusaŭ i pry padtrymcy sponsaraŭ, a biełaruskaja dziaržava nijak nie spryjaje jaje pracy.
Natałka Babina: Kolki hadoŭ užo isnuje Kamunikat.org?
Jarasłaŭ Ivaniuk: Hetaja inicyjatyva ŭźnikła ŭ 2000 hodzie, kab pieravodzić u internet materyjały biełaruskaj redakcyi radyjo «Pałonija». Spačatku ja rabiŭ heta sam, samastojna avałodaŭšy patrebnymi navykami. Vialikaj papularnaściu karystalisia histaryčnyja materyjały. Pakolki tady ŭ Biełastoku ŭžo niekalki hadoŭ isnavała Biełaruskaje histaryčnaje tavarystva, ja źviarnuŭsia da jaho kiraŭnikoŭ Aleha Łatyšonka i Jaŭhiena Miranoviča z pytańniem, ci dazvolać jany vystavić u internet «Biełaruski histaryčny zbornik» i knihi, jakija vydavała tavarystva. Jany pahadzilisia, i źjaviłasia dumka zrabić śpiecyjalny sajt dla biełaruskich knižak.
Spačatku heta byli knižki, jakija vydavalisia biełarusami Biełastoččyny, i pamału staŭ stvaracca biblijatečny sajt.My źviarnulisia z prapanovaj da Instytuta navuki i mastactva ŭ
Spačatku heta była paprostu pryvatnaja inicyjatyva — maja. Pracavali pry hetym try čałavieki: Alaksandr Maksimiuk, Natalla Hierasimiuk i ja. Siem hadoŭ my rabili heta ŭ svoj volny čas.I tolki ŭ 2007 hodzie my atrymali padtrymku ad polskaha Ministerstva zamiežnych spravaŭ. I z taho času sajt Kamunikat.org zrabiŭsia prafiesijnym sajtam z roznymi instrumientami, patrebnymi, kab sajt ličyŭsia sučasnym i dobra ŭładkavanym.
Za čas «partyzanščyny» my sabrali 800 publikacyj.
Na hety momant na sajcie bolš za 12 tys. biełaruskich publikacyj: knižki, časopisy, haziety, videa- i aŭdyjomateryjały… Ciapier u našym kalektyvie ź dziasiatak čałaviek.
NB: Ci supracoŭničajecie vy z arhanizacyjami ź Biełarusi?
JAI: Tolki z hramadskimi abjadnańniami, naprykład, sa Zhurtavańniem biełarusaŭ śvietu «Baćkaŭščyna», ź niezaležnym Sajuzam piśmieńnikaŭ. My sprabavali naładzić supracoŭnictva z aficyjnymi vydaviectvami, ale ničoha nie vyjšła.
Što sumna, da nas ź Minska dachodziać čutki, nibyta adzin z pravajdaraŭ błakuje naš sajt.
NB: Kolki čałaviek zachodzić štodzionna na vaš sajt?
JAI:
Sajt adkryvajecca 1500–2000 razoŭ na dzień. Piki naviedvalnaści nazirajucca padčas navučalnaha hoda.Trochi padaje jana na kanikułach.
NB: Chto z aŭtaraŭ najbolš papularny?
JAI: Ciažka nazvać piersanalii. Raździeł sajta «Biełaruskija aŭtary» maje amal 300 piersanalnych staronak. Jość jak sučasnyja biełaruskija piśmieńniki, tak i kłasiki. My publikujem aŭtarskija knihi, šanujučy aŭtarskaje prava.
My zaŭsiody zaklučajem damovy z aŭtarami ci ich spadkajemcami. Tak, my zaklučyli damovy sa spadkajemcami Siarhieja Hrachoŭskaha, Ivana Šamiakina, Uładzimira Kaleśnika, Uładzimira Karatkieviča, Janki Bryla, Alesia Adamoviča, Ivana Mieležai inšych.
Papaŭniajučy našy resursy,
my kirujemsia dvuma kryterami: knižki pavinnyja byćpa-biełarusku abo pra Biełaruś.
Źviartajucca da nas taksama ludzi, jakija havorać, što niama mahčymaści vydać knihi ŭ Biełarusi, i prosiać raźmiaścić ich na našym sajcie.
NB: Što ŭ płanach?
JAI: Zajmajemsia elektronnymi knihami, jakija robiacca ŭsio bolš papularnymi. Ciapier bolšaść našych knih — heta
Da kanca hoda płanujem padrychtavać kala 150 elektronnych knih, a ŭ nastupnym jašče kala 300 knih trapić da našych karystalnikaŭ.
Zajmajemsia taksama abličbavańniem biełaruskaj presy.
Užo majem abličbavanuju «Našu Nivu», «Chryścijanskuju dumku», «Svabodu», «Baćkaŭščynu», hazietu «Biełarus» i niekalki emihracyjnych vydańniaŭ. Ciapier abličboŭvajem «Naša słova» i «Pahoniu».Praca vielmi karpatlivaja, bo archiŭnyja numary časta zachoŭvajucca ŭ vielmi drennym stanie, i kab heta abličbavać, treba prykłaści šmat namahańniaŭ. Časam na adnu staronku idzie niekalki hadzinaŭ. Jość jašče płany abličbavać časopis «Krynica».
NB: A sami čytajecie knihi z Kamunikat.org?
JAI: Tak! Ale kali mnie niešta padabajecca, to chočacca atrymać knihu ŭ papiarovym varyjancie, a najlepš — z aŭtohrafam aŭtara. Ale ja razumieju, što moładź budzie addavać usio bolšuju pieravahu elektronnym tekstam. I ja liču, što heta
niapraŭda, nibyta biełaruskaja litaratura nie karystajecca popytam, što jana nikomu niecikavaja. Kali 2000 razoŭ na dzień adkryvajecca sajt — značyć, cikavaja!
NB: A što ŭ budučyni? Kali raptam finansavańnie spynicca, budziecie praciahvać?
JAI: Pa sutnaści, nie hrošy važnyja, a sama ideja i radaść ad taho, što robiš dobruju i patrebnuju spravu. A hrošy… kali buduć — nie zaškodziać, a kali nie budzie, to i tak abydziemsia. Budziem, u lubym vypadku budziem.
Kamientary