Płastyk ściraje pałavyja adroźnieńni ŭ mozhu

My žyviem siarod sintetyki, płastyk zamianiaje nam papieru, dreva i mietał, a kampanienty chimičnaj vytvorčaści traplajuć u pavietra, vadu i ježu. Prykładam moža słužyć biśfienoł, A (BFA), jaki vykarystoŭvajecca padčas vyrabu płastmas.

U 90% nasielnictva ZŠA BFA vyjaŭlajuć u mačy, kudy jon traplaje pry dychańni, ź ježaj i praz skuru, a kali rečyva pranikaje ŭ arhanizm ciažarnaj žančyny, to nazapašvajecca ŭ tkankach płoda.

Daśledavańni, praviedzienyja na žyviołach śpiecyjalistami Kałumbijskaha ŭniviersiteta (Ńju-Jork, ZŠA) pad kiraŭnictvam prafiesara Frensis Šempiejn, pakazali, što biśfienoł, A ŭpłyvaje na raźvićcio mozhu płoda i roznyja aśpiekty pavodzin naščadkaŭ.

Hrupa prafiesara Šempiejn nie pieršy hod daśleduje dziejańnie BFA.

Myšam usie 19 dzion ciažarnaści štodnia ŭvodzili praz rot BFA ŭ kancentracyjach 2,20 i 200 mikrahramaŭ na kiłahram vahi. Kantrolnyja žyvioły zamiest biśfienołu, A atrymlivali płaceba. U kožnaj hrupie było ad 12 da 17 samak. Kali ŭ ich naradzilisia myšaniaty, daśledčyki ciaham šaści dzion nazirali za tym, jak maci dahladajuć ich. Na 28-y dzień paśla naradžeńnia ŭ častki naščadkaŭ analizavali DNK mozhu, u astatnich daśledavali asablivaści pavodzin va ŭzroście 30–70 dzion.

Estrahieny — steroidnyja harmony, hałoŭnaja funkcyja jakich — kiravać raźvićciom žanočaha arhanizma. Kab usprymać sihnały estrahienaŭ, kletki pavinnyja mieć dastatkovuju kolkaść receptaraŭ da hetych harmonaŭ. Hieny, kadavalnyja białki receptaraŭ da estrohienaŭ, pavinnyja pracavać z patrebnaj aktyŭnaściu, a dla hetaha im nieabchodna prajści chimičnuju madyfikacyju — mietyliravańnie (dałučeńnie mietylnych hrup — SN3).

Vyjaviłasia, što ŭ naščadkaŭ myšej, jakija štodnia atrymlivali 2 ci 20 mkh BFA na kiłahram vahi, źmienienaja aktyŭnaść hienaŭ, ad jakich zaležyć praces mietyliravańnia DNK, što, u svaju čarhu, parušaje narmalnaje mietyliravańnie hienaŭ, jakija kadzirujuć receptary da estrahienaŭ, i ich narmalnuju pracu. Efiekt BFA pa-roznamu prajaŭlajecca ŭ roznych rajonach mozhu i maje roznuju skiravanaść u samcoŭ i samak.

U vyniku ŭ samcoŭ niervovyja kletki niekatorych adździełaŭ mozhu bolš usprymalnyja da sihnałaŭ estrahienaŭ, čym kletki samak, choć pavinna być naadvarot.

Hetyja źmieny ŭ hienietyčnaj aktyŭnaści adbivajucca na pavodzinach myšynych naščadkaŭ, pryčym praktyčna ŭ darosłym uzroście.

Žyvioły pavodziać siabie nietypova dla ich połu — źnikaje roźnica ŭ pavodzinach samcoŭ i samak padčas hulniaŭ, samcy bolš nie bjucca. Źmianiajecca ruchalnaja aktyŭnaść samcoŭ i samak, uzmacniajecca tryvožnaść.

U samak, jakija atrymlivali ŭ pieryjad unutryčeraŭnaha raźvićcia małyja dozy BFA, mieniej vyjaŭlenyja maciarynskija pavodziny: jany mienš vylizvajuć myšaniat i radziej viartajuć uciekačoŭ u hniazdo. Zatoje paśla vysokaj dozy BFA atrymlivajucca ahresiŭnyja, tryvožnyja i supierkłapatlivyja maci. Darečy, jak adznačyli navukoŭcy, maciarynski kłopat dabratvorna ŭpłyvaje na naščadkaŭ, atručanych BFA: jon častkova adnaŭlaje parušanaje mietyliravańnie DNK i niekatoryja aśpiekty pałavych pavodzinaŭ.

Ekśpierymienty amierykanskich navukoŭcaŭ pakazali, što biśfienoł, A bolš aktyŭny ŭ małych dozach — 2 i 20 mkh/ kh/dzień.

Choć mietabalizm BFA ŭ hryzunoŭ i ludziej adroźnivajecca, niadaŭnija farmakakinietyčnyja daśledavańni dajuć padstavy mierkavać, što małyja dozy biśfienołu, mahčyma, niejrataksičnyja i dla ludziej.

Daśledčyki adznačajuć, što prablema vielmi składanaja i patrabuje dalejšaha vyvučeńnia. K

ali BFA jak faktar asiarodździa ŭpłyvaje na pracu mozhu i pavodziny, my, vyvučyŭšy miechanizm jaho dziejańnia, možam nablizicca da razumieńnia takich mientalnych i kahnityŭnych parušeńniaŭ, jak aŭtyzm, deficyt uvahi, hipieraktyŭnaść, šyzafrenija.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0