Mova2121

Mova naša. Rubiel, hroš, taler, šelah, pieniazi

Dobra, što buduć maniety. Bo ad papierak kašalok nie zašpilvajecca. Praŭda, treba novyja kašalki ŭvieści na rynak. Z adździełam dla maniet. Abo kality — asobna na maniety.

Nazvu «rubiel» jašče niejk možna ściarpieć, bo rubli — darma što nie było takich asobna naminałaŭ nikoli, ale słova takoje było ŭ našaj tradycyi. Na sto hrošaj kazali daŭniej «rubiel hrošaj». A voś kapiejki — hetaha jak śviet staić u nas nie było. Kapiejka — heta maskoŭski hroš.

Biełaruskija hrošy ŭ pieryjad roskvitu biełaruskaj dziaržaŭnaści i kultury nazyvalisia «hrošy», ad łacinskaj nazvy denarius grossus — «toŭsty denar».

Hrošy raźmieńvalisia na pieniazi (słova adnakarennaje z anhlijskim pieni, piens; hiermanskim pfieninh, fienik).

Hrošy ličylisia kopami — pa 60. 1 kapa = 60 hrošaj.

Tak i kazali: «kapa hrošaj», «dźvie kapie hrošaj». Tamu možna ličyć, što «kapa hrošaj» — naša nacyjanalnaja hrašovaja adzinka.

Inšyja «naminały» — tuzin hrošaj (12). 5 tuzinoŭ hrošaj, adpaviedna raŭniajucca adnoj kapie hrošaj.

Čamu tuziny i kopy? Prosta takaja była kanviencyja. Funt sterlinhaŭ hedak ža sama jak i kapa hrošaj raźmieńvaŭsia daŭniej pavodle dvanaccatkavaj sistemy rachavańnia. Kažuć, što hetaja daŭniaja sistema vielmi zručnaja, bo tuzin (12) možna padzialić až na 2,3,4,6.

Raŭnaležna chadzili drobnyja maniety — šelahi (adnakarennaje da «šyling»). Hetaje słova pierachavała biełaruskaja frazieałohija — «Šelahu nie varty».

Darahoju manietaj, jaka była vartaja niekalki kop hrošaj, byŭ taler bity.

Taler taksama zachavaŭsia ŭ našaj frazieałohii. Pra heta pisaŭ Vincuk Viačorka.

Ale chaj sabie buduć tyja kapiejki da parý. Usio roŭna hetaja ekanomika vielmi chistkaja, niestabilnaja i doŭha nie prastoić. Hrašovyja reformy kruci nie kruci tre' budzie pravodzić kožnyja 5—10 hod, kab nulami nie zachłynucca. Dyk jano jašče ŭsio tysiaču razoŭ pamianiajecca.

Pierš pavinien być dabrabyt, a estetyka dy nacyjanalny kałaryt pryjduć za im — śledam za dziedam, jak toj kazaŭ. Bo charastvo, aŭtentyčnyja nazvy nie mohuć adradzicca ŭ halečy, niastačy, nievuctvie, abyjakavaści. Chaj jano laśniecca razam sa svaimi kapiejkami.

Kamientary21

Ciapier čytajuć

Capkała i Bałkuniec atakavali litoŭskaha palityka, jaki dapamahaŭ biełarusam paśla 2020‑ha i spryčyniŭsia da spravy, jakuju zavioŭ prakuror u Haazie47

Capkała i Bałkuniec atakavali litoŭskaha palityka, jaki dapamahaŭ biełarusam paśla 2020‑ha i spryčyniŭsia da spravy, jakuju zavioŭ prakuror u Haazie

Usie naviny →
Usie naviny

Prapahanda pakazała treciaha zatrymanaha nibyta za hałasavańnie ŭ KR. Heta nastaŭnik z Hrodna, jaki raniej žyŭ u ZŠA5

U Danii znajšli miortvaha kita. Heta moža być vyratavany dva tydni tamu kala bierahoŭ Hiermanii Cimi

U Minsku zatrymali arhanizatara finansavaj piramidy, jaki za dva hady ŭźbiŭsia na 750 tysiač dalaraŭ3

Nastupnymi dniami da +27°S

USU źniščyli ŭ Krymie i na Danbasie jašče dva ZRK, prabivajuć kalidory ŭ niebie nad akupavanymi terytoryjami1

Minčanki zapłacili pa 100 rubloŭ, kab z raskošaj pahladzieć «Djabał nosić Prada 2». Ale ŭsiu raskošu atrymali tolki błohiery12

«Niešta pajšło nie tak». Jak biełaruska ŭvieś hod kuplała dalary i kolki straciła4

Udary USU pa NPZ paškodzili 23% naftapierapracoŭčych mahutnaściaŭ Rasii6

«Biełdžy» płanuje sioleta vypuścić 10 tysiač elektramabilaŭ i hibrydaŭ

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Capkała i Bałkuniec atakavali litoŭskaha palityka, jaki dapamahaŭ biełarusam paśla 2020‑ha i spryčyniŭsia da spravy, jakuju zavioŭ prakuror u Haazie47

Capkała i Bałkuniec atakavali litoŭskaha palityka, jaki dapamahaŭ biełarusam paśla 2020‑ha i spryčyniŭsia da spravy, jakuju zavioŭ prakuror u Haazie

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić