Ci možna nasić adny i tyja ž škarpetki niekalki dzion? Mikrabijołahi dajuć adnaznačny adkaz
Nasić adnyja i tyja ž džynsy ci śvitar niekalki dzion — zvyčajnaja reč. Ale ci raspaŭsiudžvajecca hetaje praviła na škarpetki? Navukoŭcy papiaredžvajuć: kali b vy viedali, chto žyvie ŭ ich užo paśla adnaho dnia našeńnia, vy b navat nie dumali pra heta.
Našy stupni ŭjaŭlajuć saboj składanuju mikraskapičnuju ekasistemu. Jany słužać asiarodździem pražyvańnia dla prykładna 1000 roznych vidaŭ bakteryj i hrybkoŭ. Bolš za toje, mienavita na nahach raznastajnaść hrybkovaj fłory vyšejšaja, čym na luboj inšaj častcy cieła. Dadajcie da hetaha ščylnaść potavych załoz (adnu z samych vysokich u arhaniźmie) — i vy atrymajecie idealny inkubatar dla mikraarhanizmaŭ.
Jak piša The Conversation, bolšaść hetych mikrobaŭ addaje pieravahu ciopłym i vilhotnym učastkam pamiž palcami. Tam jany charčujucca pažyŭnymi rečyvami z potu i źmiarćviełymi kletkami epidermisu. Mienavita pradukty žyćciadziejnaści hetych arhanizmaŭ stvarajuć niepryjemny pach. Naprykład, adna bakteryja sintezuje rečyva, pach jakoha nahadvaje hniłuju cybulu, druhaja — syr, a treciaja vypracoŭvaje kisłatu sa śpiecyfičnym rezkim pacham (jaki časta paraŭnoŭvajuć z «kazinym»).
Čym macniej paciejuć nohi, tym bolš pažyŭnaha asiarodździa atrymlivajuć bakteryi i tym bolš vyraznym stanovicca pach. Škarpetki zatrymlivajuć vilhać, stvarajučy dla ich aptymalnyja ŭmovy.
Pry hetym mikraarhanizmy vielmi žyvučyja: na bavaŭnianaj tkaninie jany mohuć zachoŭvacca da 90 dzion. Tamu paŭtornaje vykarystańnie niamytych škarpetak tolki spryjaje rostu kałonii.
Analiz mikrobnaha składu rečaŭ paśla adnarazovaha vykarystańnia vyjaviŭ kałasalnuju roźnicu. Kali na futbołcy paśla dnia našeńnia znajšli kala 83 000 bakteryj, to na škarpetkach hety pakazčyk siahaŭ 8—9 miljonaŭ. Siarod ich sustrakajucca nie tolki biaskryŭdnyja nasielniki skury, ale i ŭmoŭnyja patahieny (naprykład, Aspergillus, Cryptococcus ci Candida), zdolnyja vyklikać reśpiratornyja i kišačnyja infiekcyi.
Ekśpierty adznačajuć, što akramia «rodnaj» mikrafłory nahi, u škarpetkach pasialajucca i mikroby z navakolnaha asiarodździa — naprykład, z padłohi doma ci spartzały. I hetyja mikraarhanizmy lohka pieranosiacca dalej — na lubyja pavierchni, da jakich datykajecca tkanina: vaš abutak, łožak, kanapu ci dyvan. Heta značyć, što brudnyja škarpetki mohuć stać raznosčykami hrybka, jaki vyklikaje mikoz stupni. Mienavita tamu krytyčna važna nie dzialicca škarpetkami ci abutkam ź inšymi ludźmi, a taksama nie chadzić u adnych škarpetkach ci basanož u hramadskich raspranalniach i dušavych.
Kab abaranić zdaroŭje, mikrabijołahi nastojliva rajać mianiać škarpetki štodzień. Vyraby z bavoŭny, voŭny ci sintetyki nie pryznačanyja dla šmatrazovaha našeńnia biez myćcia. Tearetyčnym vyklučeńniem mohuć być tolki śpiecyjalizavanyja madeli z antymikrobnymi ŭłaścivaściami (naprykład, ź ionami srebra ci cynku) abo bambukavyja vyraby, jakija lepš prapuskajuć pavietra, adnak i imi złoŭžyvać nie varta.
Taksama važna pravilna dahladać rečy. Zvyčajnaje myćcio pry tempieratury 30-40°C nie zdolnaje poŭnaściu źniščyć usie hrybki i ich spory. Kab harantavana dezynfikavać škarpetki, navukoŭcy rekamiendujuć vykarystoŭvać tempieraturu 60°C i myjnyja srodki z dadańniem fiermientaŭ (bijałahična aktyŭnych rečyvaŭ, jakija rasščaplajuć arhaničnyja zabrudžvańni).
Kali myćcio pry vysokaj tempieratury niemahčymaje, dapamoža prasavańnie haračym prasam abo suška na adkrytym pavietry, bo ŭltrafijaletavaje vypramieńvańnie sonca maje bakterycydny efiekt.
Kamientary